24h

Với quyết tâm bảo vệ hệ sinh thái biển bền vững, các lực lượng chức năng không chỉ dừng lại ở việc xử phạt hành chính mà còn tập trung vào việc giám sát chặt chẽ đội tàu, kiên quyết loại bỏ các hình thức đánh bắt mang tính tận diệt.

Mở rộng "gọng kìm" kiểm soát: Không có vùng cấm trong xử lý vi phạm

Quảng Ninh có vị trí chiến lược quan trọng và tiềm năng nổi bật về phát triển kinh tế biển với đường bờ biển dài trên 250km, diện tích mặt biển rộng trên 6.100km2 và trên 40.000ha bãi triều cùng với hơn 2.000 hòn đảo lớn nhỏ trên Vịnh Hạ Long và Vịnh Bái Tử Long… Bên cạnh lợi thế phát triển kinh tế biển, đặc thù bờ biển dài, ngư trường rộng cũng đặt ra những thách thức, nhất là trong công tác phòng, chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định.

Thời gian qua, nhằm thực hiện nghiêm các khuyến nghị của Ủy ban Châu Âu (EC) về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU), tỉnh đã triển khai những chiến dịch ra quân quy mô lớn chưa từng có.

Lực lượng liên ngành bao gồm Kiểm ngư, Biên phòng và Cảnh sát biển đã thiết lập một hệ thống giám sát đa tầng. Không chỉ tuần tra trực tiếp trên mặt biển, các trạm kiểm soát ven bờ và hệ thống giám sát hành trình (VMS) đã trở thành "mắt thần" giúp cơ quan chức năng phát hiện sớm các dấu hiệu vi phạm. Những hành vi như ngắt kết nối định vị, vượt ranh giới vùng biển cho phép hoặc khai thác sai vùng, sai tuyến đều được lưu trữ dữ liệu và xử lý nghiêm minh khi tàu cập bến.

Đặc biệt, tỉnh Quảng Ninh xác định quan điểm "không có vùng cấm, không có ngoại lệ". Các đợt cao điểm kiểm tra đã tập trung vào những địa bàn trọng điểm như vịnh Bái Tử Long, vùng biển Cô Tô, Vân Đồn và Móng Cái. Các tàu cá "3 không" (không đăng ký, không đăng kiểm, không giấy phép) đang được rà soát tổng thể để đưa vào diện quản lý hoặc kiên quyết đình chỉ hoạt động. Việc xử lý mạnh tay không chỉ nhằm mục đích răn đe, mà còn để tạo ra một môi trường cạnh tranh công bằng cho những ngư dân chấp hành đúng pháp luật.

Sự quyết liệt trong quan điểm điều hành không chỉ dừng lại ở những văn bản chỉ đạo, mà đã được cụ thể hóa bằng những kết quả xử lý thực tế trên thực địa. Minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần 'không có ngoại lệ' là vụ việc triệt phá và xử phạt nghiêm khắc nhóm tàu cá vi phạm quy mô lớn vừa qua tại vùng biển Vân Đồn. Mới đây, Đồn Biên phòng Hạ Long - Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh Quảng Ninh đã ra quyết định xử phạt ông Ph.V.T (hộ khẩu thường trú xã An Phú, tỉnh Quảng Ngãi) là chủ của 2 tàu cá số hiệu: QNg-92198-TS và QNg-92233-TS và cũng là thuyền trưởng tàu cá QNg-92198-TS cùng các cá nhân liên quan số tiền trên 214 triệu đồng do có nhiều hành vi vi phạm pháp luật trong lĩnh vực khai thác thủy hải sản.

Trước đó, tháng 1/2026, trong quá trình tuần tra kiểm soát trên vùng biển phía Đông đảo Thượng Mai, đặc khu Vân Đồn, tổ tuần tra kiểm soát (TTKS) Đồn Biên phòng Hạ Long phối hợp với Hải Đội Biên phòng (Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh) phát hiện 2 phương tiện nói trên đánh bắt không đúng khu vực được cấp phép. Qua kiểm tra, cơ quan chức năng tiếp tục phát hiện 2 phương tiện không bố trí đủ định biên an toàn tàu cá theo quy định. Các thuyền viên trên tàu cá không có tên trong Sổ danh bạ thuyền viên tàu cá. Ngoài việc xử phạt hành chính, cơ quan chức năng cũng tiến hành tước quyền sử dụng chứng chỉ thuyền trưởng tàu cá 9 tháng đối với ông Ph.V.T; tước Giấy phép khai thác thủy sản của 2 tàu cá BKS QNg-92233-TS và QNg-92198-TS thời hạn 9 tháng.

Trung tá Đào Việt Hà - Phó đồn trưởng, Đồn Biên phòng Hạ Long (Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh) chia sẻ: Được sự giúp đỡ của nhân dân, trong năm 2025 và 2 tháng đầu năm 2026, đơn vị đã bắt giữ, xử lý 20 phương tiện vi phạm trong lĩnh vực khai thác thủy hải sản; xử phạt vi phạm hành chính 20 đối tượng, thu nộp ngân sách trên 500 triệu đồng, tước 3 chứng chỉ thuyền trưởng vi phạm về lĩnh vực thủy sản.

Theo trung tá Hà: Trong các chuyến tuần tra kiểm soát trên biển, đơn vị luôn lồng ghép tuyên truyền pháp luật cho ngư dân, giúp bà con khai thác đúng quy định. Để công tác tuyên truyền đạt hiệu quả, quán triệt chỉ đạo của Đảng ủy, Chỉ huy Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh về đổi mới cách thức tuyên truyền, làm mới các nội dung cần truyền đạt, giúp ngư dân dễ hiểu, dễ nhớ các quy định của pháp luật; đơn vị đã làm tốt công tác dân vận, phát huy hiệu quả "thế trận lòng dân" trong thế trận biên phòng toàn dân, chung tay đẩy lùi vi phạm IUU.

Từ chế tài nghiêm khắc đến mục tiêu phát triển kinh tế biển bền vững

Những con số xử phạt và tang vật bị thu giữ kể trên không chỉ cho thấy sự quyết liệt trong công tác thực thi pháp luật, mà còn là hồi chuông cảnh báo về những hệ lụy khôn lường đối với môi trường biển. Đã đến lúc, câu chuyện không chỉ dừng lại ở việc 'bắt và phạt', mà cần một giải pháp căn cơ hơn để bảo vệ nguồn sống của đại dương và tương lai của chính những người bám biển. Một trong những vấn đề nhức nhối nhất hiện nay là tình trạng đánh bắt tận diệt bằng điện, lưới mắt nhỏ hoặc chất nổ.

Những hình thức này khiến nguồn lợi hải sản cạn kiệt nhanh chóng, phá hủy các rạn san hô và thảm cỏ biển – "lá phổi xanh" của đại dương. Do đó, việc xử lý vi phạm luôn đi đôi với công tác tuyên truyền, vận động. Ngư dân được hướng dẫn chuyển đổi nghề nghiệp từ đánh bắt gần bờ sang nuôi biển công nghệ cao hoặc tham gia vào các chuỗi cung ứng du lịch bền vững.

Hơn thế nữa, việc siết chặt quản lý còn là tấm "vận đơn" quan trọng để hải sản Quảng Ninh vươn ra thị trường thế giới. Khi mỗi chuyến tàu ra khơi đều có nhật ký khai thác minh bạch, nguồn gốc sản phẩm được truy xuất rõ ràng, giá trị kinh tế của hải sản sẽ được nâng cao, mang lại thu nhập ổn định hơn cho chính người dân. Tỉnh cũng đang đẩy mạnh đầu tư hạ tầng các cảng cá, khu neo đậu tránh trú bão hiện đại để hỗ trợ tối đa cho bà con ngư dân khi thực hiện đúng các quy định an toàn và pháp lý.

Theo số liệu cập nhật của Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh, tính đến ngày 13/2/2026, toàn tỉnh có 4.114 tàu cá có chiều dài từ 6m trở lên đã được đăng ký và cập nhật đầy đủ trên hệ thống dữ liệu nghề cá quốc gia. Tỷ lệ tàu cá được cấp giấy phép khai thác đạt 100%. Đối với tàu có chiều dài từ 15m trở lên, toàn bộ đã lắp đặt thiết bị giám sát hành trình (VMS) và kết nối dữ liệu theo quy định. Công tác rà soát, làm sạch dữ liệu nghề cá được thực hiện thường xuyên nhằm bảo đảm thông tin quản lý “đúng, đủ, sạch, sống”.

Ngoài việc duy trì nghiêm việc kiểm tra, kiểm soát tàu cá ra, vào cảng, truy xuất nguồn gốc thủy hải sản, nhật ký khai thác của phương tiện, các đơn vị biên phòng tuyến biển (Ban Chỉ huy BĐBP tỉnh) đồng loạt tổ chức hàng trăm lượt cán bộ, chiến sĩ tuần tra kiểm soát tuyên truyền trực tiếp phát tài liệu hướng dẫn để ngư dân hiểu rõ quy định chống khai thác IUU cho ngư dân hoạt động trên biển. Đồng thời, niêm yết, phổ biến các quy định phòng chống IUU, công khai đường dây nóng báo cáo vi phạm tại bến cảng, khu neo đậu và các cộng đồng ngư dân ven biển.

Cuộc chiến chống khai thác hải sản bất hợp pháp là một hành trình dài hạn và đầy thử thách. Tuy nhiên, với sự quyết liệt của chính quyền và sự đồng lòng của ngư dân, Quảng Ninh đang từng bước xây dựng một nghề cá trách nhiệm, bảo đảm hài hòa giữa lợi ích kinh tế và bảo tồn thiên nhiên, khẳng định vị thế của một địa phương đi đầu trong kinh tế biển xanh tại Việt Nam.

Lê Cường