24h
Sửa Luật Thủ đô: Động lực thể chế cho Hà Nội bứt phá
Với vai trò đặc biệt quan trọng, việc sửa đổi Luật Thủ đô được kỳ vọng không chỉ tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý và phát triển đô thị, mà còn tạo nền tảng pháp lý để Hà Nội bứt phá...
Sau hơn 10 năm triển khai Luật Thủ đô, thực tiễn phát triển của Hà Nội cũng như yêu cầu mới của đất nước đang đặt ra đòi hỏi phải tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp lý dành riêng cho Thủ đô.
Chính phủ vừa trình Quốc hội Dự án Luật Thủ đô (sửa đổi) với nhiều cơ chế, chính sách đặc thù nhằm trao quyền mạnh hơn cho chính quyền TP Hà Nội, mở rộng phân cấp, phân quyền gắn với trách nhiệm giải trình, tạo không gian thể chế đủ rộng để Thủ đô phát huy vai trò đầu tàu, cực tăng trưởng của vùng đồng bằng sông Hồng và cả nước.
Dự thảo Luật (sửa đổi) lần này được kỳ vọng không chỉ tháo gỡ những điểm nghẽn trong quản lý và phát triển đô thị, mà còn tạo nền tảng pháp lý để Hà Nội thử nghiệm các cơ chế, chính sách mới, tiên phong trong quản trị đô thị hiện đại, chuyển đổi số, phát triển khoa học - công nghệ và thu hút nguồn nhân lực chất lượng cao.
Chia sẻ tại Tọa đàm “Luật Thủ đô (sửa đổi): Động lực thể chế cho Hà Nội bứt phá” do Cổng Thông tin điện tử Chính phủ tổ chức chiều 27/3, ông Nguyễn Quốc Hoàn - Vụ trưởng Vụ Công tác xây dựng văn bản quy phạm pháp luật, Bộ Tư pháp cho biết, Dự thảo Luật Thủ đô (sửa đổi) có rất nhiều mục tiêu, bao gồm: hoàn thiện những thiết chế, thể chế đặc thù, vượt trội cho Thủ đô để bảo đảm có một cơ chế ổn định lâu dài và để đáp ứng được mục tiêu là ổn định phục vụ cho mục tiêu 100 năm cùng với phù hợp vị trí hạt nhân là đô thị đặc biệt, trung tâm chính trị hành chính của cả nước.
Xác lập vai trò thiết kế chính sách cho Hà Nội, đổi mới tư duy từ việc Thủ đô không chỉ thực thi chính sách mà là chuyển giao quyền chủ động cho việc thiết kế chính sách ở tầm cao để giúp Hà Nội có đủ các cơ chế chính sách, cơ sở pháp lý và công cụ pháp lý để dẫn dắt, lan tỏa sự phát triển cho vùng Thủ đô cũng như cả nước; thực hiện chủ trương phân quyền triệt để, toàn diện, gắn với trách nhiệm tài chính của Hà Nội theo phương châm “địa phương biết, địa phương làm và địa phương chịu trách nhiệm”.
Theo ông Hoàn, sự cần thiết của việc xây dựng Luật Thủ đô lần này là sự hội tụ của ba yếu tố cả về mặt chính trị, pháp lý cũng như thực tiễn.
Nhìn nhận về Dự thảo Luật này, bà Nguyễn Phương Thủy - Phó Chủ nhiệm Ủy ban Pháp luật và Tư pháp của Quốc hội cho rằng, điểm tích cực lớn nhất trong Dự thảo Luật (sửa đổi) lần này đẩy mạnh phân quyền kèm theo là các quy định liên quan đến trách nhiệm. Đặc biệt là các quyết định mà Thành phố đưa ra sẽ gần dân hơn, sát dân hơn, đáp ứng kịp thời các nhu cầu phát triển của Thủ đô.
Cùng với các quy định về phân quyền, trong Dự thảo Luật cũng đã có các quy định liên quan đến việc kiểm soát quyền lực. Theo đó, chúng ta đã xây dựng các cơ chế kiểm soát đa tầng từ giám sát, kiểm tra của Quốc hội đến Chính phủ cũng như giám sát xã hội từ phía nhân dân. Cùng với đó là các quy định liên quan đến công khai, đến các yêu cầu về minh bạch quy trình thủ tục cũng như trách nhiệm giải trình của các cơ quan thực thi chính sách.
Ở góc độ của cơ quan thẩm tra, đánh giá rất cao góc tiếp cận của Dự thảo Luật, bà Thủy mong muốn, Dự thảo Luật (sửa đổi) sẽ đầu tư nhiều hơn nữa các nội dung đã nêu, để các cơ chế về kiểm tra, kiểm soát quyền lực, cơ chế giải trình... cụ thể hơn và tính khả thi cao hơn.
“Các quy định về phân quyền trong Luật cần phải đủ rõ và đủ cụ thể. Quá trình thực thi cũng phải nhấn mạnh yêu cầu về sáu rõ (rõ người, rõ việc, rõ quy trình trách nhiệm, rõ thời gian, rõ kết quả sản phẩm và rõ hiệu quả). Điều này sẽ giúp cho việc kiểm tra, giám sát và đánh giá dễ dàng hơn.
Cũng cần tăng cường hơn nữa các cơ chế về công khai, minh bạch một cách thực chất, đề cao trách nhiệm giải trình không chỉ trong quá trình xây dựng, ban hành chính sách mà cả trong quá trình thực thi, triển khai chính sách, cơ chế đã được Luật quy định hoặc Thành phố sẽ quy định tiếp theo. Và có các cơ chế can thiệp kịp thời khi cần thiết để đảm bảo việc phân quyền này đi đúng hướng”, bà Thủy chia sẻ.
Đồng thời cho hay, trong Dự thảo Luật Thủ đô lần này, nội dung phân quyền là một bước phát triển rất lớn. Nhưng để phát huy hiệu quả thì phân quyền phải đi kèm với kiểm soát quyền lực và bảo đảm việc thực thi phải rõ ràng. Làm tốt yêu cầu này sẽ tạo sự vững tin cho đại biểu Quốc hội khi bấm nút biểu quyết thông qua Luật cũng như tạo sự an tâm cho các cán bộ của chính Hà Nội khi tổ chức triển khai quyền lực mình được giao.