Cà phê doanh nhân

Ông Phùng Quốc Mẫn – Chủ tịch Hội Mỹ nghệ và Chế biến gỗ TP HCM (HAWA):

Ngành gỗ Việt Nam đã có sự phát triển ấn tượng, từ kim ngạch 200 triệu USD năm 2000, đã tăng lên 17,26 tỷ USD vào năm 2025. Riêng TP HCM đóng góp hơn 8 tỷ USD, chiếm tỷ trọng đáng kể trong cơ cấu xuất khẩu của Thành phố.

Hiện nay, ngành gỗ không rơi vào tình trạng khủng hoảng đơn hàng. Trên thực tế, đơn hàng vẫn tăng trưởng nhẹ. Tuy nhiên, doanh nghiệp đang phải đối mặt với một "cú sốc về chi phí".

Những bất ổn tại Trung Đông đã đẩy giá vận chuyển (logistics) và các nguyên vật liệu phụ trợ như sơn, keo, bao bì tăng đột biến, gây áp lực rất lớn lên chi phí bán hàng của các doanh nghiệp.

Trong bối cảnh đó, tôi cho rằng, các doanh nghiệp ngành gỗ nói chung và trong HAWA nói riêng cần tập trung vào 5 nhóm giải pháp trọng tâm sau đây:

Một là, tối ưu hóa chi phí và cấu trúc hàng hóa. Doanh nghiệp cần phải thay đổi thiết kế từ hàng lắp cố định sang hàng tháo rời để tinh gọn diện tích, qua đó nâng giá trị hàng hóa trong mỗi container, nhằm giảm áp lực chi phí vận chuyển.

Hai là, nâng cao năng lực quản trị và gia tăng giá trị. Chuyển dịch từ gia công thuần túy (OEM) sang tự thiết kế (ODM) để cải thiện biên lợi nhuận, đủ bù đắp chi phí phát sinh.

Ba là, đa dạng hóa thị trường. Hiện thị trường Hoa Kỳ chiếm hơn 50% kim ngạch, đây vừa là lợi thế nhưng cũng tiềm ẩn rủi ro khi có biến động. Do đó, cần thúc đẩy mở rộng sang các thị trường mới như Trung Đông, Ấn Độ; đồng thời làm mới các thị trường truyền thống như Nhật Bản, Trung Quốc.

Bốn là, đẩy mạnh thương mại điện tử B2B. Các nền tảng như Amazon, Wayfair (sàn thương mại điện tử chuyên về nội thất và gia dụng quy mô lớn) được xem là công cụ hiệu quả giúp kết nối trực tiếp với khách hàng và giảm chi phí trung gian.

Năm là, tăng cường tự chủ chuỗi cung ứng. Ngành gỗ hiện đã kiểm soát được gần 60% chuỗi cung ứng, đặc biệt chủ động nguồn gỗ rừng trồng trong nước như cao su, keo.

Từ góc nhìn cá nhân, tôi cho rằng những khó khăn hiện tại chỉ mang tính tạm thời. Cuộc khủng hoảng lần này, tương tự như đại dịch COVID-19, là lời nhắc nhở để doanh nghiệp không "ngủ quên trên chiến thắng", mà cần tái cấu trúc toàn diện và củng cố vị thế trên thị trường quốc tế.

Tuy nhiên, tôi cũng mong muốn Chính phủ và các cơ quan chức năng cần mở rộng tối đa các cơ chế hỗ trợ để doanh nghiệp vượt qua giai đoạn khó khăn. Hiện nay, lãi suất cho vay đã lên 11-13%, trước đây chỉ từ mức 6-7%, thậm chí là 15% đối với lĩnh vực bất động sản, tạo áp lực lớn lên doanh nghiệp. Đồng thời, rất kỳ vọng các tổ chức tài chính xem xét, tạo điều kiện thuận lợi hơn về vốn để doanh nghiệp duy trì sản xuất và phát triển ổn định.

Đình Đại ghi