Nghiên cứu - Trao đổi

Theo đó, trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới biến động mạnh, đặc biệt là căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông, yêu cầu giảm phụ thuộc vào xăng khoáng đã trở nên cấp bách hơn.

Tại Chỉ thị 09/CT-TTg ngày 19/3/2026 của Thủ tướng Chính phủ đặt mục tiêu thúc đẩy sử dụng xăng sinh học, sớm triển khai xăng E10 nhằm góp phần giảm khoảng 10% lượng tiêu thụ xăng khoáng, qua đó giảm áp lực nhập khẩu và ổn định thị trường trong nước.

Thực tế cho thấy, việc phát triển và mở rộng sử dụng nhiên liệu sinh học từ lâu đã không còn là một lựa chọn mang tính thử nghiệm mà đã trở thành xu thế tất yếu của thế giới. Với Việt Nam, đây là giải pháp đa mục tiêu không chỉ góp phần thực hiện cam kết phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050, mà còn thúc đẩy kinh tế nông nghiệp tuần hoàn thông qua việc tận dụng nguồn nguyên liệu sẵn có như ngô, sắn.

Đáng nói, xăng sinh học nồng độ cao như E10, E15 hay E20 đã được các cường quốc như: Mỹ, Brazil và các quốc gia láng giềng như Thái Lan, Philippines sử dụng rộng rãi từ nhiều thập kỷ. Tại Việt Nam, sau gần 8 năm triển khai xăng E5 RON92 trên toàn quốc (từ năm 2018), thị trường đã có sự thích ứng nhất định. Đặc biệt, việc thí điểm xăng E10 RON95 từ tháng 8/2025 đã cho thấy những tín hiệu rất khả quan khi chưa ghi nhận bất kỳ phản hồi tiêu cực nào về chất lượng hay tác động đến động cơ từ phía người tiêu dùng.

Theo các chuyên gia, trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng toàn cầu diễn ra mạnh mẽ và những biến động địa chính trị khó lường, việc triển khai đại trà xăng sinh học E10 hoàn toàn khả thi.

Nhìn nhận về vấn đề này, ông Bùi Ngọc Bảo, Chủ tịch Hiệp hội Xăng dầu Việt Nam cho hay, mục tiêu về chương trình xăng sinh học đã được đặt ra theo Quyết định số 53/2011/QĐ-TTG của Thủ tướng Chính phủ từ năm 2011. Dù có chậm hơn so với dự kiến ban đầu vài năm, nhưng Thông tư 50/2025/TT-BCT của Bộ Công Thương vừa qua đã tái khẳng định lại lộ trình này trên cơ sở thận trọng và chi tiết.

Thực tế, các doanh nghiệp như Petrolimex và PVOil đã đưa mặt xăng E10 ra thị trường từ năm ngoái. Song song đó, trong bối cảnh nguồn cung xăng dầu thế giới có những biến động do căng thẳng khu vực Trung Đông việc triển khai sớm xăng sinh học E10 là một thuận lợi lớn.

“Việc gia tăng thêm 10% tỉ lệ ethanol đồng nghĩa với việc giảm đi 10% nhiên liệu hóa thạch, mang lại ý nghĩa quan trọng về an ninh năng lượng và môi trường tại thời điểm này”, Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu Việt Nam phân tích.

Đồng thời bày tỏ, về hạ tầng, E10 chỉ là bước tăng tỉ lệ pha trộn so với loại xăng E5 đã sử dụng lâu nay. Các doanh nghiệp lớn Petrolimex, như PVOil đã chuẩn bị sẵn sàng cơ sở vật chất để pha chế và cung ứng đại trà ra thị trường. Do đó, việc triển khai sớm cũng hợp lý tại thời điểm này.

Về nguồn cung, ethanol sản xuất trong nước hiện đáp ứng khoảng 40%, còn lại 60% phải nhập khẩu. Tuy nhiên, nguồn nhập khẩu chủ yếu từ Mỹ và Brazil nên không chịu ảnh hưởng từ căng thẳng tại vùng Vịnh.

Chủ tịch Hiệp hội xăng dầu Việt Nam nhận định, việc triển khai xăng E10 trong tháng 4 là hoàn toàn khả thi. Điều này nhằm khuyến khích doanh nghiệp chủ động và thực hiện sớm theo Chỉ thị từ Chính phủ và không làm ảnh hưởng hay sửa đổi về mặt thời hạn đã được quy định trong Thông tư 50/2025/TT-BCT.

Đồng quan điểm, không ít ý kiến cũng cho rằng, trong bối cảnh thị trường năng lượng thế giới còn nhiều biến động, việc thúc đẩy sử dụng nhiên liệu sinh học sẽ giúp đa dạng hóa nguồn cung, nâng cao khả năng chủ động của nền kinh tế. Tuy nhiên, để quá trình triển khai đạt hiệu quả cao, các cơ quan quản lý cần tiếp tục rà soát, cân đối nguồn ethanol trong nước và nhập khẩu nhằm đảm bảo nguồn cung ổn định cho thị trường.

Được biết, theo số liệu của Bộ Công Thương, hiện có 12/26 thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu đã đầu tư hệ thống phối trộn xăng sinh học, trong đó, có 09 doanh nghiệp chiếm thị phần lớn tổng cộng hơn 1 triệu m3/tháng, đáp ứng vượt mức tiêu thụ xăng của thị trường. Điều này cho thấy về mặt hạ tầng, việc triển khai E10 không phải là vấn đề lớn.

Gia Nguyễn