Châu Á tăng tốc thích ứng biến động giá năng lượng

Ngành công nghệ châu Á đang chủ động chuẩn bi cho những biến động kéo dài do những diễn biến phức tạp tại Trung Đông, trong bối cảnh các chuyên gia nhận định rằng nếu căng thẳng tiếp diễn, hoạt động sản xuất bán dẫn và việc mở rộng các trung tâm dữ liệu AI có thể chịu áp lực đáng kể.

Eo biển Hormuz, tuyến vận chuyển khoảng 1/4 lượng dầu thô toàn cầu và 20% khí tự nhiên hóa lỏng (LNG) hiện vẫn gần như bị gián đoạn sau khi Tổng thống Mỹ Donald Trump tuyên bố phong tỏa tuyến này.

Thị trường tài chính đang có phản ứng thận trọng. Chỉ số Kospi của Hàn Quốc giảm gần 1% vào thứ Hai, trong khi cổ phiếu của Samsung Electronics, nhà sản xuất chip nhớ lớn nhất thế giới, giảm 2,4%. Cổ phiếu của Công ty Taiwan Semiconductor Manufacturing Company (TSMC) cũng giảm nhẹ 0,5%.

Giá dầu thô đã phục hồi lên trên 100 USD/thùng, còn giá LNG giao ngay tại Đông Bắc Á (Japan/Korea Marker) tiến gần mốc 20 USD mỗi triệu đơn vị nhiệt Anh.

Khác với châu Âu, nơi tác động chủ yếu lan tỏa qua khí đốt tự nhiên, khu vực châu Á - Thái Bình Dương chịu ảnh hưởng chủ yếu từ dầu thô và các sản phẩm dầu tinh chế, qua đó tác động trực tiếp đến chi phí sản xuất, vận tải và thương mại, theo báo cáo của BMI, đơn vị thuộc Fitch Solutions.

Hàn Quốc, Đài Loan và Singapore hiện phụ thuộc từ 15% đến 35% nguồn cung LNG từ Qatar; riêng Singapore sản xuất khoảng 90% điện từ khí tự nhiên.

Tuy nhiên, tổ hợp Ras Laffan của Qatar, chiếm khoảng 1/3 nguồn cung LNG toàn cầu đã bị ảnh hưởng trong tháng 3, và việc khôi phục hoàn toàn có thể mất từ 3 đến 5 năm.

Theo BMI, sản lượng khí tự nhiên có thể cần thêm thời gian để phục hồi hoàn toàn so với dầu thô, do đặc thù hạ tầng và các hợp đồng thương mại cần điều chỉnh.

Tương tự, sản xuất chip phụ thuộc lớn vào helium, một sản phẩm phụ từ quá trình xử lý khí tự nhiên. Đây là nguyên liệu thiết yếu trong việc làm mát các tấm wafer khi khắc chip và hiện chưa có giải pháp thay thế quy mô lớn. Hàn Quốc đặc biệt nhạy cảm với biến động nguồn cung helium khi khoảng 65% lượng nhập khẩu đến từ Qatar.

Trong bối cảnh nhu cầu chip AI, đặc biệt là GPU và bộ nhớ băng thông cao, đã kín đơn hàng hơn một năm, bất kỳ gián đoạn nào cũng có thể tạo hiệu ứng dây chuyền kéo dài. Điều này đặt ra động lực mạnh mẽ cho các nền kinh tế đẩy nhanh đa dạng hóa nguồn cung năng lượng.

Trên thực tế, các chuyên gia cũng nhấn mạnh rằng những ngành then chốt như sản xuất chip sẽ được ưu tiên bảo vệ, qua đó giảm thiểu tác động tiêu cực.

Trong trường hợp nguồn cung trở nên căng thẳng, các nhà máy sản xuất chip tại Hàn Quốc và Đài Loan nhiều khả năng sẽ được ưu tiên tiếp cận tài nguyên, trong khi các ngành khác sẽ có mức điều chỉnh tiêu thụ phù hợp.

Cho đến thời điểm hiện tại, các doanh nghiệp trong khu vực đã chủ động ứng phó. Samsung Electronics và SK Hynix đã ký hợp đồng dài hạn với các nhà cung cấp helium lớn như Linde (Đức) và Air Products (Mỹ). Đài Loan cũng đã nhận được cam kết đảm bảo nguồn cung LNG từ một quốc gia sản xuất lớn, cho thấy sự phối hợp quốc tế ngày càng chặt chẽ.

Với vai trò trung tâm của chip AI đối với kinh tế và chiến lược, nhiều khả năng Mỹ sẽ hỗ trợ đảm bảo nguồn năng lượng cần thiết nếu hoạt động sản xuất bị đe dọa.

So với sản xuất wafer, các trung tâm dữ liệu tiêu thụ năng lượng lớn hơn, nên việc mở rộng hạ tầng AI có thể đối mặt với áp lực chi phí trong ngắn hạn. Tuy nhiên, đây cũng là động lực thúc đẩy các doanh nghiệp tiết kiệm năng lượng và đầu tư vào giải pháp bền vững hơn.