Chính trị - Xã hội
Sớm hoàn thiện danh mục kế hoạch đầu tư công trung hạn
Đây là đề xuất của đại biểu Nguyễn Trúc Sơn – Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Vĩnh Long tại phiên thảo luận hội trường về các nội dung liên quan chiều 21/4.
Tiếp tục Chương trình Kỳ họp thứ Nhất, Quốc hội khóa XVI, tại phiên họp chiều 21/4, Quốc hội tiến hành thảo luận ở hội trường về: Kế hoạch đầu tư công trung hạn giai đoạn 2026-2030, Kế hoạch tài chính 05 năm quốc gia giai đoạn 2026-2030; kế hoạch vay, trả nợ công giai đoạn 2026-2030, phê chuẩn quyết toán ngân sách nhà nước năm 2024.
Tham gia thảo luận tại phiên họp, đại biểu Nguyễn Trúc Sơn bày tỏ đánh giá cao và tán thành với những chủ trương, chính sách lớn cũng như những định hướng để thúc đẩy phát triển kinh tế xã hội…
Theo đại biểu, đầu tư công trung hạn lần này đã thể hiện được sự chuẩn bị rất kỹ lưỡng của Chính phủ.
Tuy nhiên, với một quyết tâm cao để làm sao đạt được những kết quả tốt nhất, qua nghiên cứu các Dự thảo này, đại biểu góp ý, về quy hoạch, vừa qua Chính phủ đã điều chỉnh 5 quy hoạch vùng và 6 quy hoạch vùng, đã xác định định hướng ưu tiên đầu tư trong giai đoạn 2026-2030.
“Qua quá trình tiếp nhận các ý kiến từ các bộ ngành, những ưu tiên xuất hiện gần đây, chúng tôi rất mong muốn Chính phủ và các bộ ngành khi quyết định các dự án đầu tư thuộc dạng liên vùng, trọng điểm và quốc gia thì nên nhìn lại giai đoạn đã dự kiến trước đây. Trong đó, có những dự án cũng rất cấp bách mà có thể thực hiện sớm hơn.
Ví dụ như danh mục dự án được đưa lên giai đoạn 2026-2030 sẽ phù hợp cho điều kiện phát triển của một số vùng, nhất là khu vực phía Nam đối với các tuyến đường, nhất là đường cao tốc đã quy hoạch trước đây. Do đó, tôi rất mong muốn Chính phủ và Bộ Xây dựng nghiên cứu làm sao đẩy nhanh tiến độ đối với các dự án như dự án CT.33, CT.36 được triển khai sớm hơn”, đại biểu chia sẻ.
Đồng thời cho hay, qua nghiên cứu Dự thảo đầu tư công trung hạn, chúng ta đã có danh mục đầu tư. Song Báo cáo của cơ quan thẩm tra của Ủy ban Kinh tế và Tài chính chỉ có 27% đã xác định được danh mục dự án, còn 73% chưa có danh mục. Việc này sẽ giúp cho các địa phương sớm có sự chuẩn bị đầu tư. Thông qua HĐND để cho các địa phương có điều kiện chuẩn bị kế hoạch đầu tư công trung hạn của các địa phương, cũng như sự phối hợp giữa Trung ương và địa phương.
Vì vậy, cần sớm hướng dẫn chi tiết, vì nếu còn 73% danh mục còn lại (hơn 2,8 triệu tỷ) mà chưa có định hướng rõ ràng thì mất thời gian rất lâu. Và việc đạt được mục tiêu giải ngân 95% trong năm 2026 sẽ không thể.
Do đó, đại biểu mong muốn, sớm có sự phân cấp, phân quyền cho Chính phủ lập danh mục đầy đủ kế hoạch đầu tư công trung hạn từ cấp trung ương và cấp địa phương để sớm ban hành.
Cũng theo đại biểu, trong kế hoạch đầu tư công trung hạn này, Chính phủ dự kiến dành khoảng 40% chi ngân sách cho đầu tư phát triển. Đây là một con số rất lớn. Và nếu huy động toàn bộ 8,2 triệu tỷ này cho đầu tư công, thì sẽ tăng hơn so với giai đoạn trước là 5,3 triệu tỷ, và tăng 65% so với giai đoạn 2021-2025. Do đó, trong cùng một giai đoạn mà huy động nguồn lực lớn như vậy cho đầu tư toàn xã hội, thì nên chuẩn bị về nguồn vật liệu xây dựng.
“Hiện nay, nguồn vật liệu xây dựng trong quá trình triển khai đồng bộ các dự án tầm quốc gia, dự án rất lớn và các dự án của địa phương rất thiếu. Trong một giai đoạn ngắn mà đưa hơn 8,2 triệu tỷ đồng vào quá trình xây dựng thì sẽ tác động rất lớn đến giá bán vật liệu xây dựng.
Tôi đề nghị, ngoài việc điều phối tốt về vật liệu xây dựng (vì hiện nay cát san lấp đang thiếu), thì nên mạnh dạn triển khai việc sử dụng các loại vật liệu thay thế như cát biển, hay là xỉ than như đã dự kiến trong thời gian qua nhưng chưa đi đến thống nhất để làm sao cho phù hợp với điều kiện mà vật liệu xây dựng đang thiếu”, đại biểu bày tỏ.
Bên cạnh đó, đại biểu cũng cho hay, các địa phương hiện nay đang có rất nhiều mỏ cát, đá, nhưng không dễ để các doanh nghiệp xây dựng có mỏ đá, mỏ cát này để xây dựng, san lấp. Do đó, Chính phủ nên nghiên cứu có một hình thức như một “quỹ” hoặc “kho” vật liệu cát đá để có thể điều tiết giá cả, làm sao giá bán không thể đột biến làm ảnh hưởng lớn đến quá trình xây dựng của địa phương...
Nhấn mạnh về các dự án ODA trong kế hoạch trung hạn giai đoạn 2026-2030 dự kiến tăng 7,9 lần vốn vay nước ngoài, bày tỏ đồng tình việc cần vốn để phát triển, tuy nhiên, đại biểu đề nghị Chính phủ và các bộ ngành cố gắng hài hòa hơn về thủ tục giữa nhà tài trợ và quy định trong nước, để một dự án không phải gánh hai quy trình thủ tục đầu tư và giải ngân làm mất thời gian.
“Như giai đoạn trước, các dự án ODA chỉ đạt tỷ lệ giải ngân khoảng hơn 50%. Lần này chúng ta phải cố gắng hài hòa và rút ngắn thời gian. Riêng đối với dự án ODA, tôi đề nghị Chính phủ xem xét lại chương trình DPO cho các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long để sớm đưa vào danh mục đàm phán nguồn vốn đầu tư tuyến đường ven biển miền Tây…”, đại biểu đề xuất.
Cuối cùng, đối với kế hoạch tài chính 5 năm, thống nhất đề xuất được đưa ra, đại biểu mong muốn, khi điều tiết các nguồn lực về thu thuế, nếu có những tác động về miễn giảm thuế thì các địa phương có thể chủ động tìm các nguồn khác để bổ sung cho chương trình của mình.