VCCI

Ngày 27/4/1963, thay mặt Hội đồng Chính phủ, Thủ tướng Phạm Văn Đồng đã ký Quyết định số 58-CP phê chuẩn bản điều lệ, đánh dấu chính thức sự ra đời của Phòng Thương mại nước Việt Nam Dân chủ Cộng hòa. Từ đó, ngày 27/4/1963 đã đi vào lịch sử nền kinh tế và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam là ngày thành lập và ngày truyền thống của Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (nay là Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam - VCCI).

Đưa thực tiễn kinh doanh vào chính sách

Trong kinh tế học, thể chế được coi là “nguồn lực của nguồn lực”. Một cơ chế minh bạch, thông thoáng có giá trị gấp nhiều lần các hỗ trợ tài chính trực tiếp. Nhận thức sâu sắc điều đó, VCCI đã luôn định vị vai trò là cầu nối chủ động, đưa thực tiễn kinh doanh vào hơi thở của chính sách, pháp luật.

Thực tế đã chứng minh, trong suốt 63 năm hình thành, phát triển, có đến hơn 20 năm VCCI duy trì việc công bố Chỉ số Năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI). Hơn 20 năm qua, PCI không đơn thuần là một bảng xếp hạng, mà đã trở thành “thước đo” lòng dân và sức khỏe doanh nghiệp tại 63 tỉnh, thành phố (nay là 34 tỉnh, thành phố).

Mỗi năm, với hơn 10.000 doanh nghiệp tham gia khảo sát, PCI đã tạo ra một cuộc đua cải cách hành chính ngoạn mục trên khắp cả nước. Nhờ có PCI, những khái niệm như “chi phí không chính thức”, “thiết chế pháp lý” hay “tính năng động của chính quyền” đã trở thành tiêu chuẩn để các địa phương tự soi, tự sửa.Không chỉ ở cấp địa phương, VCCI còn đóng vai trò then chốt trong việc tham gia xây dựng các đạo luật “xương sống” như: Luật Doanh nghiệp, Luật Đầu tư, Luật Đất đai (sửa đổi)...

Chỉ tính riêng trong 5 năm gần đây, VCCI đã đóng góp hàng nghìn ý kiến cho các văn bản quy phạm pháp luật, giúp cắt giảm hàng trăm điều kiện kinh doanh chồng chéo. Cụ thể, VCCI đã tham gia đề xuất bỏ điều kiện kinh doanh cho 21 ngành, nghề kinh doanh có điều kiện; bỏ thủ tục chấp thuận chủ trương và cấp giấy chứng nhận đăng ký đầu tư ra nước ngoài... trong Luật Đầu tư (sửa đổi).

Bên cạnh đó, VCCI đã đề xuất một loạt giải pháp cải cách mang tính hệ thống, trong đó nhấn mạnh yêu cầu chuyển từ tư duy “quản lý” sang “tạo thuận lợi”, lấy doanh nghiệp làm trung tâm. Một trong những nội dung quan trọng là chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm.

Điển hình, trong năm 2025, vai trò “cầu nối” của VCCI đã được khẳng định sâu sắc khi đã tham gia góp ý 446 dự thảo văn bản quy phạm pháp luật và tổ chức 52 hội thảo, hội nghị, tọa đàm về xây dựng pháp luật, chính sách với hơn 5.300 lượt doanh nghiệp tham dự. Không chỉ dừng lại ở con số, VCCI cũng đã bám sát các vấn đề “nóng” như Luật Thuế giá trị gia tăng, Luật Đất đai… tiếng nói của VCCI đã tạo ra tác động tức thì, tiêu biểu là Công điện số 63/CĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ ngay sau khi VCCI công bố Chỉ số PCI và PGI 2024.

Đặc biệt, với tư cách là thành viên Hội đồng tư vấn cải cách thủ tục hành chính của Thủ tướng Chính phủ, VCCI đã bền bỉ kiến nghị gỡ bỏ những “giấy phép con” đang bó buộc sức sáng tạo của doanh nhân, góp phần đưa Việt Nam thăng hạng liên tục trong các bảng xếp hạng về môi trường kinh doanh toàn cầu.

“Hoa tiêu” trên hải trình hội nhập

Nếu thể chế là nội lực, thì hội nhập quốc tế chính là ngoại lực để Việt Nam bứt phá. Trong hành trình 63 năm, VCCI luôn đóng vai trò “hoa tiêu”, dẫn dắt doanh nghiệp Việt vươn ra biển lớn.

Theo thống kê, chỉ trong năm 2025, VCCI đã tổ chức 43 đoàn với 271 doanh nghiệp Việt Nam ra nước ngoài khảo sát thị trường, tham dự các hội nghị quốc tế, tìm kiếm cơ hội đầu tư, kinh doanh; tổ chức đón và bố trí chương trình làm việc cho 213 đoàn với gần 1.700 lượt doanh nghiệp nước ngoài để trao đổi, khảo sát, tìm kiếm thị trường và tăng cường hợp tác kinh doanh với các doanh nghiệp Việt Nam; tổ chức 227 hội nghị, hội thảo xúc tiến thương mại – đầu tư (bao gồm cả các hội nghị trực tuyến) theo chuyên đề với hơn 26.300 lượt doanh nghiệp tham dự.

VCCI thường xuyên tổ chức các hoạt động xúc tiến thương mại, đầu tư, hỗ trợ doanh nghiệp Việt Nam thâm nhập sâu vào các thị trường lớn như Nhật Bản và Hàn Quốc, và các thị trường mới tại Châu Phi…
Không chỉ có vậy, trong bối cảnh Việt Nam tham gia các Hiệp định thương mại tự do thế hệ mới (FTA) như: CPTPP, EVFTA hay RCEP, VCCI không chỉ dừng lại ở việc tuyên truyền mà đã đi sâu vào hỗ trợ thực thi, thành lập các Hội đồng doanh nghiệp Việt Nam – EU, Việt Nam – Hoa Kỳ, Việt Nam – Nhật Bản... để tạo kênh đối thoại trực tiếp với các đối tác hàng đầu thế giới.

Điển hình, thông qua các diễn đàn kinh doanh do VCCI tổ chức bên lề các chuyến thăm của lãnh đạo cấp cao, hàng trăm biên bản ghi nhớ (MoU) trị giá hàng chục tỷ USD đã được ký kết.

Đặc biệt, VCCI đã khẳng định vị thế quốc gia khi đảm nhiệm xuất sắc vai trò Chủ tịch ASEAN BAC, tổ chức thành công Hội nghị ABAC III với sự tham dự của Chủ tịch nước và tổ chức thành công Hội nghị Thượng đỉnh Doanh nghiệp APEC (CEO Summit), đưa tiếng nói của cộng đồng kinh doanh Việt Nam vào chương trình nghị sự của các nền kinh tế lớn nhất thế giới.

Một trong số những hoạt động nổi bật trong năm 2025 là VCCI và Hiệp hội thương mại Hoa Kỳ tại Hà Nội (AmCham) đã đồng gửi thư tới Bộ trưởng Thương mại Hoa Kỳ thể hiện quan điểm của cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam và doanh nghiệp Hoa Kỳ đang hoạt động tại Việt Nam kêu gọi Chính quyền Tổng thống Donald Trump tạm hoãn việc áp thuế đối ứng đối với Việt Nam nhằm bảo vệ quyền, lợi ích cho doanh nghiệp Việt Nam.

Mới đây, khi Cơ quan Đại diện thương mại Hoa Kỳ (USTR) đã lần lượt khởi xướng hai cuộc điều tra quy mô lớn theo quy định Mục 301(b) của Đạo luật Thương mại năm 1974 với nhiều quốc gia, trong đó có Việt Nam, VCCI đã gửi ý kiến tới USTR khẳng định thực tiễn sản xuất, kinh doanh tại Việt Nam không tồn tại tình trạng dư thừa công suất mang tính hệ thống, đồng thời không có dấu hiệu sử dụng lao động cưỡng bức trong sản xuất hàng xuất khẩu như các quan ngại được nêu.

Nâng tầm văn hóa doanh nhân

Cùng với hoàn thiện thể chế, chính sách và thúc đẩy hội nhập kinh tế quốc tế, để hiện thực hóa khát vọng đưa Việt Nam trở thành quốc gia phát triển vào năm 2045, việc xây dựng đội ngũ doanh nhân có đạo đức và văn hóa kinh doanh ngang tầm quốc tế được xem là nhiệm vụ mang tính chiến lược được VCCI đưa vào danh sách những nhiệm vụ trọng tâm.

Nghị quyết số 41-NQ/TW của Bộ Chính trị về xây dựng và phát huy vai trò đội ngũ doanh nhân Việt Nam trong thời kỳ mới đã xác định: nhiệm vụ xây dựng văn hóa kinh doanh mang bản sắc dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa kinh doanh của thế giới. Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị về phát triển kinh tế tư nhân và các nghị quyết quan trọng khác của Bộ Chính trị được ban hành đã tạo nên một chỉnh thể thống nhất, định hướng cho sự phát triển nhanh, bền vững của đội ngũ doanh nhân và cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam.

Việc xây dựng đạo đức và văn hóa kinh doanh không chỉ là yêu cầu cấp bách trước mắt mà còn là nhiệm vụ lâu dài, mang tính chiến lược. Với mục tiêu đến năm 2045, Việt Nam trở thành quốc gia phát triển đòi hỏi đội ngũ doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam có đạo đức, văn hóa kinh doanh ngang tầm khu vực và thế giới; có chung hệ giá trị, triết lý kinh doanh lành mạnh; hình thành bản sắc văn hóa kinh doanh Việt Nam tạo nên sức mạnh mềm, nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia trong hội nhập.

Là tổ chức quốc gia đại diện cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, thời gian qua, VCCI đã chủ động triển khai nhiều hoạt động thiết thực nhằm xây dựng và lan tỏa đạo đức, văn hóa kinh doanh Việt Nam. Trong đó, VCCI đã và đang tích cực triển khai đề án “Thúc đẩy xây dựng đạo đức doanh nhân, văn hóa kinh doanh trong cộng đồng doanh nhân, doanh nghiệp Việt Nam giai đoạn 2024 -2030”, và việc lan tỏa 6 quy tắc đạo đức doanh nhân Việt Nam là một trong những trọng tâm cốt lõi.

Trong bối cảnh kinh tế thế giới và Việt Nam đang chuyển dịch mạnh mẽ, thực hành đạo đức doanh nhân và xây dựng văn hóa kinh doanh là nền tảng cốt lõi của sự phát triển bền vững trong bối cảnh hiện nay. Những doanh nghiệp kiên định với các chuẩn mực đạo đức, tuân thủ pháp luật và lấy uy tín làm giá trị trung tâm đã tạo dựng được năng lực cạnh tranh dài hạn, củng cố niềm tin của xã hội và hạn chế hiệu quả các rủi ro trong quá trình hội nhập quốc tế.

Viết tiếp hành trình khát vọng

Chưa bao giờ quyết tâm chính trị về tăng trưởng cao và phát triển bền vững rõ ràng như hiện nay. Mục tiêu tăng trưởng hai con số đã được đặt ra như một nhiệm vụ trọng tâm và được cụ thể hóa bằng hàng loạt Nghị quyết mang tính đột phá.

Trong đó, Nghị quyết 68-NQ/TW về phát triển kinh tế tư nhân được xem là định hướng xuyên suốt, khẳng định vai trò động lực của khu vực này, đồng thời đặt ra yêu cầu xóa bỏ rào cản, định kiến, tạo lập môi trường kinh doanh bình đẳng, minh bạch. Cùng với đó là các Nghị quyết về khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số; hội nhập quốc tế; hoàn thiện pháp luật… tạo thành một hệ thống chính sách đồng bộ, mở ra không gian phát triển mới cho doanh nghiệp Việt Nam.

Với chặng đường 63 năm hình thành, phát triển, trong bối cảnh nền kinh tế đối mặt với nhiều cơn “gió ngược” từ biến động địa chính trị và suy thoái toàn cầu, trách nhiệm của VCCI càng trở nên nặng nề hơn.
Là tổ chức quốc gia đại diện cộng đồng doanh nghiệp Việt Nam, VCCI cam kết sẽ tiếp tục là: Người phản biện sắc sảo - Để mọi chính sách ban hành đều mang hơi thở của thị trường, loại bỏ tư duy “không quản được thì cấm”; Người kết nối hiệu quả - Gắn kết cộng đồng doanh nghiệp tham gia vào chuỗi cung ứng của các tập đoàn đa quốc gia; Người truyền cảm hứng - Thúc đẩy tinh thần khởi nghiệp đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong cộng đồng doanh nghiệp.

Chặng đường 63 năm qua là niềm tự hào, nhưng tương lai mới là mục tiêu hành động. Với tinh thần “Đoàn kết - Kỷ cương - Sáng tạo - Phát triển”, VCCI sẽ tiếp tục là “cánh tay nối dài” tin cậy của Đảng và Nhà nước, là người bạn đồng hành cùng cộng đồng doanh nhân Việt Nam viết tiếp trang sử vẻ vang, góp phần đưa đất nước “hóa rồng” vào năm 2045.

[ PGS TS Hồ Sỹ Hùng - Chủ tịch Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam]