Ô tô - Xe máy

Xe dành cho chiến trường

Vào cuối những năm 1970, quân đội Mỹ mong muốn thay thế đội xe Jeep vốn đã phục vụ suốt vài thập kỷ và trở nên lạc hậu, bằng một mẫu xe mới phù hợp hơn.Nhiều công ty lớn của Mỹ đã cạnh tranh để giành quyền phát triển chiếc "xe đa dụng có bánh độ linh hoạt cao” (High Mobility Multipurpose Wheeled Vehicle- HMMWV).

Đến năm 1982, một công ty nhỏ có tên là AM General Corp đã bất ngờ giành được đơn hàng của Chính phủ Mỹ. Năm 1983 chiếc HMMWV M998 đầu tiên được xuất xưởng, nhưng người Mỹ lại thích gọi nó bằng cái tên “Humvee” hơn.

Humvee được chế tạo theo kiểu mô-đun và dễ dàng tinh chỉnh, cho phép lắp các tấm giáp “khủng” khi tung hoành trên chiến trường hoặc các tấm giáp nhẹ khi cứu thương hoặc vận chuyển binh lính. Chiếc M998 đời đầu được trang bị động cơ V8 tăng áp, dung tích xi lanh 6.2 lít, tải trọng 2.500 pound (1.143 kg), là mẫu xe địa hình mạnh mẽ, vượt được suối, leo đèo, vận chuyển lính và nhu yếu phẩm, đồng thời kiêm luôn vai trò nền tảng vũ khí cho các chiến dịch tấn công.

Humvee đã thành công vang dội ngay từ khi ra mắt, nhờ khả năng cơ động cao, linh hoạt và đa năng (vận tải, chiến đấu, cứu thương) thay thế hiệu quả dòng xe Jeep cũ trước đây.

Humvee có nhiều phiên bản nhưng phổ biến nhất là chiếc M1167, sở hữu động cơ tăng áp V8, chạy bằng dầu diesel, cho phép trang bị thêm nhiều vũ khí, giáp, thiết bị y tế hoặc trinh sát. Humvee nổi bật trên chiến trường từ năm 1990, với hình ảnh là chiếc xe cơ bắp, càn lướt trên các sa mạc.

Công ty AM General cho biết, có 300.000 chiếc Humvee được sản xuất phục vụ cho quân đội Mỹ và xuất khẩu sang hơn 70 quốc gia trên toàn thế giới. Humvee đã trở thành mẫu xe biểu tượng trên chiến trường hơn 30 năm qua.

Chiếc xe quân sự này cũng được nhiều người dân ưa thích. Một trong số đó là diễn viên phim hành động nổi tiếng Arnold Schwarzenegger. Quá đam mê, Arnold Schwarzenegger đã trực tiếp gặp và thuyết phục nhà sản xuất, chế tạo phiên bản dân sự.

Đến năm 1992, chiếc xe Hummer H1 ra đời. Chiếc xe giữ nguyên hệ thống khung gầm và kích thước lớn của bản quân sự, nặng khoảng 5 tấn và tiêu tốn tới 30 lít xăng cho 100 km. Tuy vậy nó vẫn là món hàng được ưa chuộng, mở đầu kỷ nguyên những chiếc SUV hạng nặng, được giới siêu giàu Mỹ săn đón.

Biểu tượng của sự xa xỉ

Vào cuối năm 1999, khi giá xăng tương đối thấp, hãng xe General Motors đã mua bản quyền từ AM General. Năm 2002, chiếc Hummer H2, một phiên bản nhỏ hơn H1, nặng 3,9 tấn và giá rẻ hơn đã ra đời. Năm 2005, General Motors tiếp tục cho ra đời chiếc Hummer H3. Phiên bản này nhỏ hơn H2, chỉ nặng 2,6 tấn, động cơ 3.5 lít, tiết kiệm nhiên liệu hơn, chỉ tiêu tốn 20 lít xăng cho 100 km.

Năm 2008, khi người Mỹ phải đối mặt với một cuộc khủng hoảng kinh tế trầm trọng và giá xăng ngày một tăng cao, cùng với những lo ngại về ô nhiễm môi trường, doanh số của Hummer đã giảm mạnh. Tới năm 2010 General Motors tuyên bố “khai tử” dòng xe này.

Sau 10 năm bị “khai tử”, vào năm 2020, General Motors đã tái khởi động dự án Hummer EV, chuyển mình từ biểu tượng "khát xăng" thành xe điện với công suất lên tới 1.000 mã lực, khả năng off-road mạnh mẽ. Ngay lập tức Hummer EV lại được những người đam mê hưởng ứng.

Tại Việt Nam, một số chiếc Hummer đã được các doanh nghiệp tư nhân nhập khẩu về trong giai đoạn 2005-2010. Không chỉ có các phiên bản H2, H3 thường mà cả phiên bản limousine (kéo dài) nữa. Những chiếc xe này được giới nhà giàu ưa chuộng, vì nó hiếm và thể hiện đẳng cấp. Thỉnh thoảng vẫn thấy chiếc Hummer H2, H3 chạy trên đường phố, còn Hummer limousine hay xuất hiện trong các đám cưới.

Một vài chiếc xe đang được rao bán trên các sàn xe cũ. Chẳng hạn, chiếc Hummer H3 đời 2005 đang được rao bán với giá 1 tỉ đồng, ngang một chiếc SUV cỡ D phổ thông mới. Mới đây trên đường phố Hà Nội xuất hiện chiếc GMC Hummer EV đầu tiên, tuy đeo biển số của Lào nhưng vẫn gây xôn xao giới mê xe.

Có thể nói, đây là một mẫu xe quân sự được thương mại hóa thành công nhất. Từ chiếc xe vốn được thiết kế để chịu đựng bom đạn, đã “lăn bánh” ra khỏi chiến trường, trở thành biểu tượng xa xỉ của làng xe thế giới.

TRẦN THỦY