Châu Á vẫn đối mặt nhiều thách thức

Xuất khẩu công nghệ, đặc biệt là trí tuệ nhân tạo (AI) cùng với tiêu dùng trong nước đã giúp các nền kinh tế châu Á vượt qua phần nào những bất định về thuế quan.

Tuy vậy, ông Krishna Srinivasan, Giám đốc phụ trách khu vực châu Á - Thái Bình Dương của Quỹ tiền tệ Quốc tế (IMF), cho biết trong một cuộc họp báo ở Singapore rằng xung đột Trung Đông và sự thiếu chắc chắn kéo dài liên quan đến chính sách thuế quan của Mỹ có thể khiến phần còn lại của năm 2026 trở nên nhiều thách thức hơn đối với các nền kinh tế châu Á.

Ông Srinivasan nhận định rằng các nền kinh tế thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) có mức độ sử dụng năng lượng cao trong sản xuất, phụ thuộc lớn vào nhập khẩu năng lượng nhưng lại chưa có đủ dư địa chính sách sẽ là những quốc gia “dễ chịu tác động nhất” nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài.

Nhận định này được đưa ra sau khi IMF công bố báo cáo Triển vọng Kinh tế Thế giới vào giữa tháng 4, trong đó tổ chức đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng toàn cầu.

IMF hiện dự báo kinh tế thế giới sẽ tăng trưởng 3,1% trong năm nay, thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo tháng 1. Đồng thời, lạm phát được dự báo tăng từ 4,1% năm 2025 lên 4,4% trong năm nay do tác động từ xung đột Trung Đông.

IMF lưu ý rằng các dự báo trên dựa trên giả định xung đột Trung Đông chỉ diễn ra trong thời gian ngắn. Trong kịch bản kém thuận lợi hơn, tăng trưởng kinh tế toàn cầu có thể giảm xuống còn 2,5%, trong khi lạm phát có thể tăng lên 5,4%.

IMF cũng cảnh báo rằng một số nền kinh tế Nam Á và Đông Nam Á có thể chứng kiến lượng khách du lịch và kiều hối suy giảm do ảnh hưởng từ căng thẳng tại Trung Đông.

Đối với nhóm ASEAN-5, IMF dự báo tăng trưởng năm 2026 sẽ chậm lại còn 4,1%, giảm 0,1% so với dự báo tháng 1. Trong đó, Philippines có thể chịu tác động rõ rệt hơn, khi IMF điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng năm 2026 từ 5,6% xuống còn 4,1%, trong bối cảnh xung đột làm gia tăng khó khăn sau một năm 2025 tăng trưởng thấp hơn kỳ vọng.

Dù vậy, ông Srinivasan cũng khuyến nghị các nền kinh tế châu Á nên sử dụng dư địa chính sách một cách hợp lý để duy trì đà tăng trưởng, nhất là khi khu vực này đã chịu nhiều tác động từ chính sách thuế quan của Mỹ trong năm trước và vẫn có thể đối mặt với các cú sốc khác trong tương lai, chẳng hạn như biến đổi khí hậu.

Ông cho rằng việc để giá cả vận động theo thị trường sẽ giúp nhu cầu điều chỉnh phù hợp với nguồn cung. Nếu can thiệp quá mức, chi phí tài khóa có thể tăng cao, khiến các quốc gia không còn đủ nguồn lực để ứng phó với những cú sốc tiếp theo.

Chuyên gia này cũng nhấn mạnh rằng những bất định xoay quanh vấn đề thuế quan vẫn chưa hoàn toàn lắng xuống, trong khi căng thẳng năng lượng vẫn đang hiện hữu. Do đó, rủi ro đối với triển vọng kinh tế vẫn nghiêng về phía thận trọng.

Nhiều nền kinh tế châu Á, trong đó có một số quốc gia Đông Nam Á, có cường độ sử dụng năng lượng cao nhưng lại không tự chủ được nguồn cung trong nước, dẫn đến phụ thuộc lớn vào nhập khẩu. Điều này khiến họ dễ bị ảnh hưởng khi giá dầu và khí đốt tăng.

Chẳng hạn, dữ liệu của IMF cho thấy mức tiêu thụ dầu và khí đốt của Thái Lan chiếm hơn 10% GDP, trong khi nhập khẩu ròng chiếm khoảng 8%. Tương tự, tại Singapore, tiêu thụ dầu và khí đốt tương đương khoảng 8% GDP, còn nhập khẩu ròng ở mức gần 8%. Những nền kinh tế như vậy có thể đối mặt với nhiều thách thức hơn nếu xung đột tại Trung Đông kéo dài.