Chi phí nhiên liệu tăng cao được đánh giá là một trong những cú sốc lớn nhất đối với ngành hàng không châu Á- Thái Bình Dương kể từ sau đại dịch.
Các hãng hàng không khu vực châu Á - Thái Bình Dương đang khai thác các chuyến bay với tỷ lệ lấp đầy cao hơn bao giờ hết khi du khách tránh các khu vực xung đột ở Trung Đông, nhưng sự tăng vọt của giá nhiên liệu máy bay đang đe dọa làm xói mòn lợi nhuận trong quý I.
Theo số liệu do Hiệp hội các hãng hàng không châu Á Thái Bình Dương (AAPA) công bố gần đây, tỷ lệ lấp đầy ghế trung bình trên các chuyến bay quốc tế của các hãng hàng không trong khu vực đã tăng 7,4%, đạt mức kỷ lục 87,6% trong tháng 3.
Các hãng hàng không đã đáp ứng được nhu cầu tăng đột biến trên các tuyến bay Á-Âu khi hành khách tìm kiếm các hành trình thay thế sau khi không phận bị đóng cửa và hoạt động bị gián đoạn tại các trung tâm hàng không ở Trung Đông như Dubai và Doha.
Tổng lượng hành khách trong tháng 3 tăng 8,5% so với cùng kỳ năm trước, đạt 33,9 triệu lượt. Nhu cầu đi lại, đo bằng chỉ số hành khách luân chuyển (RPK), tăng mạnh 11,3%, vượt xa mức tăng 1,9% của năng lực cung ứng ghế.
Tuy nhiên, những tác động của xung đột địa chính trị khiến các chuyến bay phải thay đổi lộ trình, cùng giá nhiên liệu tăng, gây áp lực chi phí cho các hãng hàng không. Nhiên liệu hiện chiếm khoảng 30% tổng chi phí vận hành của các hãng hàng không trong khu vực. Giá nhiên liệu máy bay trung bình trong tháng 3 ở mức 156 USD/thùng, tăng mạnh so với 87 USD/thùng của cùng kỳ năm trước.
Tổng giám đốc Hiệp hội các hãng hàng không châu Á - Thái Bình Dương (AAPA) Wong Hong, cho biết mức tăng này gây thêm áp lực lên các hãng bay vốn đã phải vật lộn với chi phí vận hành cao do các vấn đề chuỗi cung ứng kéo dài.
Những gián đoạn do xung đột địa chính trị cũng ảnh hưởng tiêu cực đến lĩnh vực vận tải hàng hóa. Nhu cầu vận chuyển hàng hóa bằng đường hàng không trong tháng 3 chỉ tăng 2,5% so với cùng kỳ, với mức tăng trung bình quý I đạt 5,7%.
Đà chững lại này diễn ra sau hàng loạt chuyến bay chở hàng bị hủy và việc các tuyến vận tải giữa châu Á – châu Âu phải chuyển hướng, tránh các trung tâm trung chuyển quan trọng ở Trung Đông.
Bên cạnh đó, các chỉ số lợi nhuận của mảng hàng hóa cũng suy yếu trong tháng 3. Hệ số tải hàng giảm 0,7%, xuống còn 62,3%, trong khi các hãng tăng công suất vận chuyển hàng hóa thêm 3,8%, nhanh hơn tốc độ tăng của nhu cầu.
Ông Wong cảnh báo rằng xung đột tại Trung Đông sẽ làm gia tăng bất ổn đối với triển vọng kinh tế toàn cầu và nhu cầu đi lại bằng đường hàng không, buộc các hãng hàng không châu Á - Thái Bình Dương phải duy trì kiểm soát chặt chi phí, đồng thời bảo đảm kết nối quốc tế.
Đà tăng chi phí nhiên liệu hiện nay được đánh giá là một trong những cú sốc lớn nhất đối với ngành hàng không kể từ sau đại dịch. Theo các báo cáo quốc tế, giá nhiên liệu máy bay đã gần như tăng gấp đôi kể từ khi xung đột Trung Đông bùng phát, buộc nhiều hãng bay phải điều chỉnh giá vé, cắt giảm chuyến bay hoặc thay đổi kế hoạch khai thác để duy trì hoạt động.
Một số hãng lớn thậm chí đã phải hạ triển vọng lợi nhuận năm 2026 do chi phí nhiên liệu tăng quá nhanh, vượt khả năng bù đắp bằng giá vé.
Trong ngắn hạn, áp lực chi phí đang buộc các hãng hàng không phải sử dụng đồng thời nhiều “đòn bẩy” như tăng giá vé, phụ thu nhiên liệu và cắt giảm công suất. Tuy nhiên, chiến lược này không phải không có rủi ro.
Các chuyên gia cảnh báo nếu giá vé tăng quá nhanh trong bối cảnh kinh tế toàn cầu còn nhiều bất ổn, nhu cầu đi lại có thể suy yếu, đặc biệt ở phân khúc khách hàng nhạy cảm về giá. Điều này đặt các hãng vào thế khó khi vừa phải duy trì biên lợi nhuận, vừa không được làm tổn hại đến đà phục hồi nhu cầu sau đại dịch.
Thực tế, tác động tiêu cực đã bắt đầu lan rộng. Một số hãng hàng không giá rẻ tại châu Á đã phải cắt giảm mạnh công suất khai thác do chi phí nhiên liệu tăng cao, trong khi các hãng khác buộc phải tạm ngừng hoặc giảm tần suất các đường bay quốc tế ít hiệu quả.
Ở quy mô toàn cầu, nguy cơ thiếu hụt nhiên liệu cục bộ cũng đang được cảnh báo, có thể dẫn tới việc hủy chuyến hoặc thu hẹp mạng bay nếu xung đột Trung Đông kéo dài .
Tuy nhiên, trong thách thức vẫn tồn tại những cơ hội mang tính tái cấu trúc ngành. Các hãng có chiến lược phòng ngừa rủi ro nhiên liệu tốt hoặc sở hữu đội bay tiết kiệm nhiên liệu sẽ có lợi thế cạnh tranh rõ rệt.
Bên cạnh đó, nhu cầu đi lại quốc tế vẫn được đánh giá duy trì ở mức cao, cho phép một số hãng chuyển một phần chi phí sang giá vé mà không làm sụt giảm mạnh lượng khách. Ngoài ra, xu hướng tái phân bổ mạng bay và tối ưu hóa đội tàu bay cũng có thể giúp ngành trở nên hiệu quả hơn về dài hạn.
