Kinh tế địa phương

Với hơn 900 sản phẩm được công nhận OCOP (Chương trình Mỗi xã một sản phẩm), thành phố Hoa Phượng Đỏ đang từng bước khẳng định thương hiệu trên thị trường trong và ngoài nước.

Đặc biệt, việc sở hữu 8 sản phẩm đạt chứng nhận OCOP 5 sao cấp quốc gia "vương miện" cao quý nhất của chương trình không chỉ là niềm tự hào của các doanh nghiệp như Công ty CP Hoàng Giang và Công ty CP Gốm Chu Đậu, mà còn là minh chứng cho sự bứt phá mạnh mẽ về chất lượng, giá trị thẩm mỹ và sức cạnh tranh của tinh hoa đất cảng.

Bước chuyển mình từ "vườn nhà" ra thế giới

Sự phát triển mạnh mẽ của chương trình OCOP tại Hải Phòng trong những năm qua không phải là một sự ngẫu nhiên. Đó là kết quả của một hành trình dài kiên trì, từ việc thay đổi tư duy sản xuất manh mún sang hướng chuẩn hóa, hiện đại hóa. Với hơn 900 sản phẩm được công nhận, Hải Phòng đã tạo ra một hệ sinh thái sản phẩm phong phú, từ nông sản tươi sống, thực phẩm chế biến đến các mặt hàng thủ công mỹ nghệ và dịch vụ du lịch nông thôn.

Tuy nhiên, trong "rừng" sản phẩm đó, những sản phẩm đạt hạng 5 sao chính là những ngọn hải đăng dẫn đường. Theo quy định của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, để đạt được chứng nhận 5 sao, sản phẩm phải hội tụ đầy đủ các yếu tố: chất lượng thượng hạng, quy trình sản xuất đạt chuẩn quốc tế (như ISO, HACCP), bao bì thiết kế tinh xảo và đặc biệt là phải mang trong mình câu chuyện văn hóa, có khả năng xuất khẩu cao.

Hải Phòng tự hào có 8 đại diện xuất sắc đã vượt qua những vòng kiểm duyệt gắt gao của Hội đồng Trung ương như: Nhóm sản phẩm Bánh đậu xanh (Công ty CP Hoàng Giang). Nhóm nay gồm 3 dòng sản phẩm chủ lực. Đây là sự kết hợp giữa hương vị truyền thống và công nghệ chế biến thực phẩm hiện đại, giúp nâng tầm một món quà quê dân dã thành dòng sản phẩm cao cấp đủ tiêu chuẩn lên kệ tại các siêu thị lớn và xuất khẩu.

Nhóm sản phẩm Gốm (Công ty CP Gốm Chu Đậu), gồm 5 sản phẩm tinh xảo. Dù Gốm Chu Đậu có nguồn gốc lịch sử từ Hải Dương, nhưng sự phát triển, phục hưng và lan tỏa mạnh mẽ dưới sự đầu tư và tâm huyết của các đơn vị tại Hải Phòng đã biến dòng gốm "đạo" này thành biểu tượng ngoại giao và văn hóa của vùng đất cảng.

Mới đây, UBND thành phố Hải Phòng vừa đề nghị Bộ Nông nghiệp và Môi trường tổ chức đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia đối với 7 sản phẩm OCOP của thành phố. Theo đó có 4 sản phẩm nước mắm Cát Hải của Công ty CP Chế biến dịch vụ thủy sản Cát Hải và 3 sản phẩm nước mắm truyền thống và cá ngừ của Công ty TNHH Quang Hải.

Đây là những sản phẩm đã được Hội đồng đánh giá, phân hạng sản phẩm OCOP thành phố Hải Phòng thẩm định, chấm đạt hơn 90 điểm trong thang điểm 100 của sản phẩm OCOP.

Để được công nhận là sản phẩm OCOP 5 sao cấp quốc gia, các sản phẩm phải bảo đảm các điều kiện, tiêu chí khắt khe về nguyên liệu, tổ chức sản xuất, câu chuyện sản phẩm, tính độc đáo, khả năng xuất khẩu…

Việc tập trung vào chất lượng thay vì số lượng đã giúp Hải Phòng xây dựng được niềm tin với người tiêu dùng. Các sản phẩm OCOP không còn chỉ là món quà vặt mua ở vỉa hè, mà đã trở thành những món quà biếu sang trọng, mang đậm bản sắc dân tộc nhưng vẫn đáp ứng được thị hiếu khắt khe của thị trường toàn cầu.

Hành trình kiến tạo hệ sinh thái OCOP bền vững

Đi sâu vào hành trình của 8 sản phẩm 5 sao, chúng ta thấy rõ một công thức chung cho sự thành công: Bảo tồn cốt cách truyền thống trên nền tảng quản trị và công nghệ hiện đại.

Ông Nguyễn Hữu Thức – TGĐ Công ty CP Gốm Chu Đậu chia sẻ: Với chúng tôi, những sản phẩm gốm đạt chuẩn 5 sao này không chỉ dừng lại ở công năng sử dụng hay trang trí thông thường; chúng là những thực thể sống mang tâm hồn của nghệ thuật. Được phục dựng từ những tinh hoa 'trong như ngọc, trắng như ngà' của thế kỷ XIV - XV, mỗi tác phẩm là một lời tự sự về văn hóa Việt thông qua những nét vẽ dưới men đầy cảm hứng. Khi một sản phẩm thủ công đạt đến độ tinh túy, nó sẽ vượt qua mọi ranh giới để trở thành ngôn ngữ chung, kết nối những giá trị văn hóa giữa các quốc gia.

Nếu như Gốm Chu Đậu dùng 'đất và lửa' để kể câu chuyện về sự phục hưng một di sản nghệ thuật, thì ở một góc nhìn khác, những người làm nông sản tại Hải Phòng lại dùng 'hương và vị' để viết nên định nghĩa mới cho quà tặng quê hương. Không hề kém cạnh về sự tỉ mỉ và khát vọng vươn tầm, câu chuyện của bánh đậu xanh Rồng Vàng Hoàng Gia chính là một minh chứng sống động cho việc đưa nông sản thoát ánh nhìn truyền thống để khoác lên mình tấm áo của sự chuyên nghiệp quốc tế.

Ông Đào Văn Tiến - Giám đốc CTCP Hoàng Giang cho biết, để chạm tay vào chứng nhận OCOP 5 sao danh giá, chúng tôi đã kiên trì thực hiện một cuộc cách mạng tự thân, quyết giữ trọn vẹn cốt cách truyền thống nhưng phải được chuẩn hóa bằng hệ quản trị quy trình hiện đại. Với chúng tôi, mỗi chiếc bánh đậu xanh không chỉ là thực phẩm, mà là sự chắt lọc tinh túy từ hạt đậu xanh hạt tiêu vùng nguyên liệu sạch, trải qua kỹ thuật nướng và ủ nhiệt đạt đến độ chuẩn xác tuyệt đối để tạo nên hương vị tan mềm đặc trưng.

Tham vọng của Hoàng Giang là dùng sự chuyên nghiệp để phá vỡ hoàn toàn định kiến về những dòng sản phẩm gia truyền vốn thường bị đóng khung trong lối sản xuất kinh nghiệm, khó kiểm soát chất lượng. Chúng tôi tâm niệm rằng, khi món quà quê dân dã được đầu tư bằng tư duy quốc tế và sự chỉn chu trong từng chi tiết, nó sẽ tự khắc trở thành một giá trị văn hoá đủ sức lay động.

Đó chính là tấm hộ chiếu quyền năng nhất để bánh đậu xanh tự tin vươn xa, không chỉ hiện diện trên bàn trà của người Việt mà còn chinh phục được khẩu vị khắt khe của những khách hàng tại các thị trường khó tính như Nhật Bản, Hàn Quốc và Châu Âu, khẳng định vị thế của nông sản Việt trên bản đồ ẩm thực toàn cầu.

Con số hơn 900 sản phẩm OCOP và 8 sản phẩm 5 sao quốc gia mới chỉ là bước khởi đầu trong lộ trình phát triển kinh tế nông thôn bền vững của Hải Phòng. Thành công của Công ty CP Hoàng Giang và Công ty CP Gốm Chu Đậu, hay mắm Cát Hải đã tạo ra hiệu ứng lan tỏa, truyền cảm hứng cho hàng trăm chủ thể OCOP khác trên địa bàn thành phố.

Trong tương lai, với sự hỗ trợ của chính quyền và sự năng động của doanh nghiệp, chúng ta hoàn toàn có quyền kỳ vọng vào một danh sách dài hơn những sản phẩm "Made in Hai Phong" mang tầm vóc quốc tế. Đó không chỉ là câu chuyện về doanh thu hay lợi nhuận, mà là câu chuyện về việc gìn giữ linh hồn của đất đai, làng nghề và nâng vị thế của thương hiệu Việt trên bản đồ kinh tế thế giới.

Minh Huệ