Công nghệ

AI không còn dừng ở vai trò công cụ hỗ trợ, mà đang trở thành nền tảng vận hành, tác động trực tiếp đến cách tổ chức ra quyết định, thiết kế quy trình và cấu trúc bộ máy. Tuy nhiên, theo các lãnh đạo doanh nghiệp, AI chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi được đặt trên nền tảng dữ liệu đầy đủ và một văn hóa ra quyết định dựa trên dữ liệu.

Chia sẻ tại Diễn đàn Lãnh đạo Doanh nghiệp trẻ Việt Nam 2026 - VYBS 2026 diễn ra vào ngày 15/5 tại Hà Nội, ông Lê Phụng Thắng, Chủ tịch HANOIBA khóa VII, Chủ tịch HĐQT kiêm Tổng Giám đốc Citicom Holding cho biết hành trình ứng dụng công nghệ của doanh nghiệp bắt đầu từ khá sớm với quá trình chuyển đổi số nhiều lần thử nghiệm và điều chỉnh. Từ nền tảng đó, Citicom tiến tới mô hình quản trị tinh gọn, trong đó giảm mạnh các tầng nấc trung gian và vận hành theo hướng nhóm tự chủ. Đáng chú ý, doanh nghiệp đang chuyển từ mô hình quản trị nhiều tầng nấc sang cơ chế vận hành tinh gọn hơn, trong đó dữ liệu và AI đóng vai trò hỗ trợ trực tiếp cho các cấp quản lý.

Ông Thắng cho biết: “Citicom đang triển khai phổ cập AI trên toàn hệ thống với các nền tảng như ChatGPT for Business, Microsoft Copilot và Claude, tùy theo từng nhóm chức năng”. Mục tiêu là trong vòng 6-9 tháng, AI sẽ được tích hợp vào hầu hết vị trí công việc, trở thành một lớp hỗ trợ ra quyết định theo thời gian thực. Theo ông, doanh nghiệp đang chuyển từ mô hình quản trị dựa trên truyền đạt sang mô hình quản trị dựa trên dữ liệu và AI, trong đó mọi mục tiêu đều được lượng hóa rõ ràng ngay từ đầu.

Ở góc nhìn khác, ông Đoàn Việt Dũng - Phó Chủ tịch HANOIBA khóa IX, Chủ tịch Liên minh Thương mại Điện từ HANDIBA, Chủ tịch HĐQT Công ty CP Hesman Việt Nam, nhấn mạnh: “AI chỉ có ý nghĩa khi doanh nghiệp đã xây dựng được nền tảng dữ liệu vững chắc”. Theo ông, nhiều doanh nghiệp hiện nay có xu hướng tập trung vào công nghệ AI nhưng lại bỏ qua bước quan trọng nhất là xây dựng cơ sở dữ liệu tập trung. Đây được xem là tài sản cốt lõi của doanh nghiệp, quan trọng hơn cả công cụ hay phần mềm.

Ông Dũng cho rằng dữ liệu không chỉ cần đầy đủ mà còn phải đơn giản, dễ hiểu và gắn trực tiếp với mục tiêu kinh doanh. Nếu dữ liệu không được chuẩn hóa và thống nhất cách tiếp cận giữa các bộ phận, doanh nghiệp dễ rơi vào tình trạng thiếu liên kết trong vận hành. Do đó, một trong những nguyên tắc quan trọng là dữ liệu phải đủ rõ ràng để bất kỳ ai trong tổ chức cũng có thể hiểu và sử dụng.

Bên cạnh đó, ông cũng nhấn mạnh vai trò của văn hóa ra quyết định dựa trên số liệu. Thay vì đưa ra các mục tiêu mang tính định tính, doanh nghiệp cần đặt con số lên trước và gắn toàn bộ hoạt động với các chỉ số đo lường cụ thể. Dữ liệu không chỉ để làm báo cáo mà phải phục vụ trực tiếp cho quyết định kinh doanh hằng ngày, đặc biệt trong môi trường biến động nhanh như thương mại điện tử.

Trong khi đó, ông Nguyễn Xuân Phú, Phó Chú tịch HANOIBA khóa V, VI, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn Sunhouse, lại mang đến góc nhìn từ một doanh nghiệp sản xuất quy mô lớn và phức tạp. Theo ông, với hệ thống gồm nhiều nhà máy, hàng trăm nghìn linh kiện và chuỗi cung ứng đa tầng, việc quản lý thủ công là không khả thi. Vì vậy, Sunhouse đã triển khai hệ thống ERP từ rất sớm để kết nối dữ liệu nội bộ, nhưng đó mới chỉ là nền tảng ban đầu.

Hiện nay, Sunhouse đang xây dựng kiến trúc dữ liệu theo mô hình “Data Lake”, trong đó toàn bộ dữ liệu nội bộ và bên ngoài được tập hợp về một hệ thống thống nhất. Dữ liệu sau đó được chuẩn hóa và phân lớp thành các kho dữ liệu chuyên biệt (Data Mart), phục vụ từng nhu cầu phân tích khác nhau. Theo ông Phú, mục tiêu cuối cùng là tiến tới mô hình quản trị mà lãnh đạo có thể truy vấn trực tiếp bằng AI, thay vì chờ các báo cáo tổng hợp như trước đây.

Không chỉ dừng ở quản trị, Sunhouse còn ứng dụng sâu AI và hệ thống MES (Manufacturing Execution System - Hệ thống điều hành sản xuất) trong sản xuất để theo dõi toàn bộ hành trình sản phẩm và năng suất lao động theo thời gian thực. Hệ thống có thể tự động tính toán lương và hiệu suất cho từng vị trí, từ công nhân sản xuất đến nhân viên kho, giúp gắn chặt thu nhập với hiệu quả công việc và tăng tính minh bạch trong vận hành.

Từ các góc nhìn khác nhau từ doanh nghiệp công nghiệp, thương mại và sản xuất quy mô lớn, có thể thấy một điểm chung rõ ràng: AI đang dần trở thành lớp hạ tầng quản trị mới của doanh nghiệp hiện đại. Tuy nhiên, các lãnh đạo đều thống nhất rằng AI không thể tách rời dữ liệu và văn hóa vận hành.

Doanh nghiệp muốn ứng dụng AI hiệu quả cần đi theo lộ trình: xây dựng nền tảng dữ liệu tập trung, chuẩn hóa cách hiểu dữ liệu trong toàn tổ chức, sau đó mới tích hợp AI vào quy trình ra quyết định. Khi đó, AI không chỉ là công cụ hỗ trợ, mà trở thành “lớp trí tuệ” giúp doanh nghiệp vận hành nhanh hơn, chính xác hơn và linh hoạt hơn trong môi trường kinh doanh biến động liên tục.

Bài và ảnh: Thanh Trà