Kinh tế địa phương

Bắc Ninh đang chủ động đi đầu trong việc kiến tạo các dư địa phát triển mới: từ kinh tế không gian tầm thấp, mạng lưới logistics hiện đại, đến chuyển đổi xanh và chuyển đổi số toàn diện.

Những con số “biết nói” và xung lực từ các quyết sách mang tính mở đường

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, ông Nguyễn Văn Phương - Phó Giám đốc Sở Công thương tỉnh Bắc Ninh chia sẻ, Bắc Ninh trong 4 tháng đầu năm 2026, chỉ số sản xuất công nghiệp tăng trưởng ấn tượng hơn 19%; tổng thu ngân sách nhà nước vượt mốc 41 nghìn tỷ đồng; thu hút vốn đầu tư nước ngoài đạt con số kỷ lục hơn 6,1 tỷ USD.

Đặc biệt, tổng kim ngạch xuất nhập khẩu 4 tháng đạt tới 64,8 tỷ USD (trong đó xuất khẩu chiếm 32,2 tỷ USD, tăng 29% so với cùng kỳ), tiếp tục khẳng định vị thế nhóm đầu cả nước của tỉnh trên bản đồ cả nước. Có thể thấy rõ một tinh thần chủ động, quyết liệt của toàn bộ hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp.

Trong kế hoạch phát triển giai đoạn 2026 - 2030, Bắc Ninh đặt ra những mục tiêu rất cụ thể và đầy tham vọng:

Giá trị sản xuất dịch vụ: Ước đạt 1.209.174 tỷ đồng, tăng trưởng bình quân 15,61%/năm. Tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ: Ước đạt 1.327.648 tỷ đồng, tăng bình quân 9%/năm. Tổng kim ngạch xuất nhập khẩu: Kỳ vọng đạt con số khổng lồ 1.425 tỷ USD cho cả giai đoạn.

Để hiện thực hóa những mục tiêu vĩ mô đó, Bắc Ninh đang tiên phong thí điểm những mô hình kinh tế chưa từng có tiền lệ. Việc UBND tỉnh phối hợp với Tập đoàn Viettel triển khai Kế hoạch số 01/KH-UBND-VIETTEL ngày 10/01/2026 về "Xây dựng Đề án thí điểm phát triển kinh tế không gian tầm thấp" chính là phát súng mở đường. Bắc Ninh đang chuẩn bị bệ phóng để làm chủ tài nguyên không gian tầm thấp, ứng dụng công nghệ điều hành bay và thiết bị không người lái vào logistics, quản lý đô thị, quản lý bảo vệ rừng, sản xuất nông nghiệp và an ninh, quốc phòng.

Quy hoạch hạ tầng logistics: Xương sống của nền kinh tế xuất nhập khẩu

Theo ông Nguyễn Văn Phương, một trong những đòn bẩy quan trọng nhất để duy trì vị thế "thủ phủ công nghiệp" chính là hạ tầng logistics. Tầm nhìn chiến lược của tỉnh được thể hiện rõ nét qua quy hoạch tích hợp sau sáp nhập với hệ thống 11 Trung tâm Logistics trọng điểm kéo dài đến năm 2030.

Tính đến nay, mạng lưới hạ tầng này đã hình thành những trục xương sống vững chắc. Trung tâm Logistics Quốc tế Bắc Giang tại phường Tiền Phong với quy mô hơn 66,69 ha nằm ở cửa ngõ phía Bắc, kết nối trực tiếp với cao tốc Hà Nội - Lạng Sơn và hành lang kinh tế xuyên quốc gia Hà Nội - Lạng Sơn - Nam Ninh (Trung Quốc) đã đi vào vận hành hiệu quả từ tháng 6/2025. Phục trợ cho trục chính này là hệ thống các kho vệ tinh hiện đại tại các KCN trọng điểm như: Mapletree Logistics Park (KCN VSIP) với quy mô 33 ha; hệ thống kho ALS (KCN Yên Phong & VSIP) chuyên trách vận tải hàng không kết nối Sân bay Nội Bài; hay Trung tâm kho vận Bắc Kỳ (KCN Tiên Sơn) quy mô 16 ha.

Mạng lưới Logictcs định hướng đến năm 2030 thành lập: Trung tâm Logistics Sân bay quốc tế Gia Bình (Dự kiến ~100 ha); Trung tâm Logistics Phong Khê - P. Võ Cường (Dự kiến ~94,3 ha). Các cụm vệ tinh: Đức Long (100ha), Tam Đa (60ha), Yên Phong II, Từ Sơn, Cao Đức...

Sự chuẩn bị bài bản này nhằm mục đích kéo giảm chi phí trung gian, tăng tốc độ quay vòng hàng hóa và tạo ra lợi thế cạnh tranh tuyệt đối cho các doanh nghiệp FDI lẫn doanh nghiệp nội địa hoạt động trên địa bàn.

Lấy doanh nghiệp làm thước đo phục vụ

Ông Nguyễn Văn Phương - Phó Giám đốc Sở Công Thương Bắc Ninh cho biết, việc "nội địa hóa" quy trình cấp C/O giúp loại bỏ các rào cản địa lý, rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, từ đó giúp hàng hóa sản xuất tại Bắc Ninh lên đường xuất khẩu nhanh hơn với chi phí thấp nhất. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu đòi hỏi tốc độ khắt khe, đây chính là "điểm cộng" chiến lược nâng cao năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp.

Nhằm tăng cường hợp tác quốc tế về kinh tế, thương mại, kết nối giao thương, mở rộng thị trường xuất khẩu, đồng thời giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã xây dựng hệ sinh thái, tham gia sâu vào chuỗi cung ứng toàn cầu, Bắc Ninh đã tổ chức các đoàn công tác sang Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Hoa Kỳ,…trao đổi, làm việc, ký kết biên bản hợp tác giữa tỉnh Bắc Ninh với các tỉnh, thành phố bạn.

Bên cạnh thương mại quốc tế, thị trường nội địa cũng được đầu tư kích cầu mạnh mẽ. Minh chứng sống động là Hội chợ Thương mại và Du lịch Bắc Ninh diễn ra vào cuối tháng 3/2026. Sự kiện đã kết nối hàng trăm doanh nghiệp, hợp tác xã, nghệ nhân, giới thiệu hàng nghìn sản phẩm OCOP và thủ công mỹ nghệ đặc sắc, thúc đẩy tiêu dùng nội địa và quảng bá mạnh mẽ hình ảnh văn hóa, kinh tế Kinh Bắc ra bên ngoài.

Chuyển đổi xanh và chuyển đổi số chính là "động cơ kép" được tỉnh lựa chọn để bứt phá.

Tỉnh đang tập trung thúc đẩy năng lượng tái tạo, trọng tâm là điện mặt trời mái nhà tại các doanh nghiệp. Theo ông Phương, tính đến hết tháng 3/2026, trong số 217 doanh nghiệp lớn thuộc diện định hướng đợt 1, đã có 54 đơn vị đăng ký đầu tư với tổng công suất dự kiến 187,95 MW. Đáng chú ý, 46 doanh nghiệp đã hoàn thành lắp đặt và đưa vào vận hành thực tế 150,4 MW. Mục tiêu đạt tối thiểu 515 MW tổng công suất lắp đặt vào ngày 31/12/2026 theo tinh thần Thông báo số 366/TB-UBND đang được triển khai ráo riết.

Về hành trình số hóa tiêu dùng: Chương trình “Mua sắm trực tuyến và thanh toán không dùng tiền mặt” của tỉnh đã mang lại những kết quả rõ rệt.

Bắc Ninh đã ghi nhận từ 55 - 60% người dân tham gia mua sắm trực tuyến, tiệm cận và vượt mục tiêu quốc gia; tỷ lệ thanh toán không dùng tiền mặt đạt khoảng 50%.

Trong công tác quản lý nhà nước về thương mại điện tử, Sở Công Thương đã báo cáo, đề xuất, tham gia ý kiến với Bộ Công Thương và các cơ quan hữu quan trong việc xây dựng các chính sách, công cụ, mô hình quản lý để hoạt động thương mại điện tử ngày càng tốt hơn, hạn chế các rủi ro cho cả người mua và người bán khi tham gia các ứng dụng và nền tảng thương mại điện tử.

Để chuyển đổi số thực sự đi vào chiều sâu và mang lại hiệu quả bền vững, rất cần sự vào cuộc đồng bộ của cơ quan quản lý, doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức công nghệ, đặc biệt là sự đồng thuận, chủ động tham gia của người tiêu dùng.

Sở Công Thương cam kết sẽ tiếp tục đồng hành cùng doanh nghiệp, ngân hàng, tổ chức tài chính, đối tác công nghệ để phát triển thương mại điện tử và thanh toán không dùng tiền mặt an toàn - hiệu quả - bền vững, góp phần vào mục tiêu xây dựng nền kinh tế số của tỉnh và cả nước. Ông Phương nhấn mạnh.

Kim Dung