Công nghệ
Hưng Yên bàn giải pháp bảo đảm an toàn dữ liệu
Các chuyên gia, nhà khoa học thảo luận nhiều giải pháp ứng dụng khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo trong quản lý dân cư, bảo đảm an toàn dữ liệu và an ninh phi truyền thống.
Trong khuôn khổ Hội thảo khoa học “Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo bảo đảm an ninh phi truyền thống trong kỷ nguyên số” do UBND tỉnh Hưng Yên tổ chức, phiên chuyên đề 1 với chủ đề “Khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo bảo đảm an toàn dữ liệu và an ninh di cư và dân cư” đã thu hút sự quan tâm của nhiều đại biểu, nhà khoa học, chuyên gia, đại diện các sở, ngành và địa phương.
Phiên thảo luận do Thiếu tướng, TS Chử Văn Dũng, Phó Giám đốc Học viện Cảnh sát nhân dân và ThS Đỗ Đình Quang, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên đồng chủ trì.
Nhận diện sớm nguy cơ an ninh phi truyền thống
Theo các chuyên gia, trong kỷ nguyên số, dữ liệu đã trở thành nguồn tài nguyên đặc biệt quan trọng đối với quản lý nhà nước, phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đối với lĩnh vực dân cư, dữ liệu không chỉ phục vụ công tác quản lý hành chính, cấp giấy tờ, giải quyết thủ tục công, mà còn là nền tảng để dự báo biến động dân số, quản lý lao động di cư, phòng ngừa tội phạm, bảo đảm an sinh xã hội và nâng cao chất lượng phục vụ người dân.
Từ thực tiễn đó, TS Phạm Ngọc Minh, Viện Công nghệ thông tin, Viện Hàn lâm Khoa học và Xã hội Việt Nam trình bày tham luận “Xây dựng giải pháp công nghệ tổng thể phục vụ kiểm soát rủi ro an ninh phi truyền thống”. Tham luận nhấn mạnh yêu cầu xây dựng các giải pháp công nghệ đồng bộ, có khả năng kết nối, thu thập, phân tích và cảnh báo sớm các nguy cơ an ninh phi truyền thống. Trong đó, việc ứng dụng trí tuệ nhân tạo, dữ liệu lớn, hệ thống giám sát thông minh và các nền tảng quản trị số có vai trò quan trọng trong hỗ trợ cơ quan chức năng nhận diện sớm rủi ro, đánh giá mức độ tác động và đưa ra quyết định kịp thời.
Theo đó, an ninh phi truyền thống không còn là vấn đề xa vời, mà đang hiện diện trong nhiều lĩnh vực của đời sống xã hội. Đó có thể là nguy cơ mất an toàn dữ liệu, tội phạm công nghệ cao, lừa đảo trực tuyến, khủng hoảng thông tin, dịch bệnh, di cư lao động, biến động dân cư, ô nhiễm môi trường, thiên tai, sự cố hạ tầng hoặc các vấn đề phát sinh từ quá trình đô thị hóa, công nghiệp hóa. Vì vậy, việc kiểm soát rủi ro không thể chỉ dựa vào phương thức quản lý truyền thống, mà cần được hỗ trợ bởi các công cụ số hiện đại, có khả năng xử lý thông tin nhanh, chính xác và liên thông giữa các ngành, các cấp.
Quản lý dân cư bằng dữ liệu số
Ở góc độ bảo đảm an ninh, trật tự, Thượng tá Nguyễn Thái Hợp, Phó Giám đốc Công an tỉnh Hưng Yên trình bày tham luận “Quản lý dân cư bằng dữ liệu và những vấn đề đặt ra đối với bảo đảm an ninh, trật tự trong kỷ nguyên số”.
Tham luận chỉ rõ, quản lý dân cư bằng dữ liệu là xu hướng tất yếu, góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, cải cách thủ tục hành chính, phục vụ người dân và doanh nghiệp tốt hơn. Tuy nhiên, quá trình này cũng đặt ra yêu cầu rất cao về bảo mật thông tin cá nhân, an toàn hệ thống, tính chính xác của dữ liệu và trách nhiệm của các cơ quan, đơn vị trong khai thác, sử dụng dữ liệu dân cư. Đặc biệt, trong bối cảnh Hưng Yên phát triển mạnh về công nghiệp, thu hút lượng lớn lao động từ các địa phương khác đến làm việc, học tập và sinh sống, yêu cầu quản lý dân cư bằng dữ liệu càng trở nên cấp thiết.
Bổ sung cho nội dung này, Thượng tá, TS Tạ Thanh Hương, Phó Trưởng khoa Quản lý hành chính về trật tự xã hội, Học viện Cảnh sát nhân dân trình bày tham luận “Quản lý dân cư thông minh phục vụ bảo đảm trật tự an toàn xã hội trong kỷ nguyên số”. Theo đó, quản lý dân cư thông minh cần được xây dựng trên nền tảng dữ liệu đầy đủ, cập nhật, chính xác, có khả năng kết nối giữa cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư với các hệ thống dữ liệu chuyên ngành.
Quản lý dân cư thông minh cũng đặt ra yêu cầu đổi mới tư duy quản trị ở cả cấp tỉnh, cấp xã và lực lượng trực tiếp ở cơ sở. Khi dữ liệu được số hóa, liên thông và khai thác hiệu quả, chính quyền địa phương có thể nắm bắt tốt hơn tình hình biến động dân cư, nhu cầu an sinh, lao động, nhà ở, giáo dục, y tế, giao thông và an ninh trật tự.
Theo ông Nguyễn Khắc Sang, Phó Giám đốc Sở Nội vụ tỉnh Hưng Yên, hiện nay trên địa bàn tỉnh có khoảng 225.000 lao động ngoài tỉnh đến làm việc, học tập và sinh sống. Đây là nguồn nhân lực quan trọng, đóng góp tích cực vào quá trình phát triển công nghiệp, dịch vụ và đô thị của tỉnh. Tuy nhiên, cùng với quá trình phát triển nhanh, tỉnh cũng đang đối mặt với nhiều vấn đề liên quan đến hạ tầng xã hội, điều kiện sinh hoạt, kỹ năng sống và các nguy cơ mất an toàn trên không gian mạng, nhất là tình trạng lừa đảo trực tuyến.
Thực tế này cho thấy, quản lý di cư và dân cư không chỉ là vấn đề hành chính đơn thuần, mà còn gắn chặt với an sinh xã hội, an ninh trật tự, văn hóa cộng đồng và phát triển bền vững. Khi số lượng lao động ngoài tỉnh lớn, địa phương cần có cơ chế quản lý phù hợp, vừa bảo đảm quyền lợi chính đáng của người lao động, vừa phòng ngừa các nguy cơ phát sinh từ quá trình dịch chuyển dân cư.
Ở góc độ cơ sở, ThS Phạm Văn Quang, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội đồng nhân dân xã Bắc Thái Ninh trình bày tham luận “Vai trò của chính quyền địa phương cấp xã trong đảm bảo an ninh phi truyền thống gắn với chuyển đổi số”. Ông Quang cho rằng, chính quyền cấp xã giữ vai trò trực tiếp trong nhận diện, xử lý sớm các nguy cơ an ninh phi truyền thống; đồng thời là lực lượng quan trọng trong hướng dẫn, hình thành kỹ năng số an toàn cho người dân tại cộng đồng.
Quan điểm này nhận được sự quan tâm của nhiều đại biểu bởi cấp xã là nơi gần dân, sát dân, trực tiếp tiếp nhận và xử lý nhiều vấn đề phát sinh từ thực tiễn. Trong bối cảnh chuyển đổi số, chính quyền cấp xã không chỉ thực hiện nhiệm vụ quản lý hành chính, mà còn phải trở thành “điểm tựa” giúp người dân tiếp cận dịch vụ công trực tuyến, sử dụng nền tảng số an toàn, nhận diện các thủ đoạn lừa đảo trên không gian mạng, bảo vệ thông tin cá nhân và tham gia xây dựng môi trường số lành mạnh.
Bên cạnh vấn đề dữ liệu, dân cư và an ninh trật tự, GS.TS Huỳnh Đình Chiến, Viện Khoa học sức khỏe, Trường Đại học VinUni trình bày tham luận “An ninh sức khỏe toàn cầu và trách nhiệm của chúng ta”. Tham luận mở rộng góc nhìn về an ninh phi truyền thống trong lĩnh vực y tế, nhấn mạnh rằng sức khỏe cộng đồng, dịch bệnh, biến đổi môi trường, di chuyển dân cư và an toàn dữ liệu y tế ngày càng có mối liên hệ chặt chẽ với nhau. Trong bối cảnh toàn cầu hóa, nguy cơ dịch bệnh, khủng hoảng y tế hoặc suy giảm chất lượng sống có thể tác động trực tiếp đến ổn định xã hội và phát triển kinh tế.
Phiên chuyên đề 1 đã góp phần bổ sung nhiều luận cứ khoa học và thực tiễn quan trọng cho công tác hoạch định chính sách, quản lý nhà nước và triển khai chuyển đổi số tại Hưng Yên.
Với sự tham gia của các nhà khoa học, lực lượng công an, cơ quan quản lý nhà nước, chính quyền cơ sở và cộng đồng, Hưng Yên có thêm cơ sở để xây dựng mô hình quản trị hiện đại, an toàn, nhân văn, góp phần phục vụ phát triển nhanh, bền vững trong giai đoạn mới.