Chính trị - Xã hội
Nhà ở cho thuê là phân khúc chiến lược
Phải chuyển mạnh tư duy từ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại, sang phát triển cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn.
Thủ tướng Lê Minh Hưng nhấn mạnh khi chủ trì cuộc làm việc với UBND TP Hà Nội và các bộ, ngành về phát triển nhà ở cho thuê trên địa bàn Thủ đô, ngày 25/5.
Cuộc làm việc được tổ chức nhằm triển khai Thông báo số 64-TB/VPTW ngày 22/5/2026 về kết luận của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tại buổi làm việc với một số cơ quan về tình hình triển khai Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư về nhà ở xã hội và định hướng phát triển nhà ở trong thời gian tới. Thông báo số 64-TB/TW đã nêu rõ: bên cạnh nhà ở để bán, phải ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê tại các đô thị lớn, khu công nghiệp, khu kinh tế, vùng động lực và các hành lang kinh tế quan trọng.
Hà Nội được chọn làm điểm
Theo Thủ tướng Lê Minh Hưng, phát triển nhà ở thương mại phân khúc phù hợp với khả năng chi trả và nhà ở cho thuê là một chủ trương lớn của Đảng và Nhà nước, được khẳng định nhất quán qua Chỉ thị số 34-CT/TW của Ban Bí thư và mới đây là Thông báo số 64-TB/VPTW. Trong đó, chỉ đạo của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm về ưu tiên phát triển nhà ở cho thuê, nhất là mô hình chung cư cho thuê là định hướng chiến lược, có ý nghĩa căn bản, làm thay đổi tư duy về phát triển thị trường nhà ở của nước ta trong giai đoạn tới.
Hà Nội là Thủ đô, là trung tâm chính trị, hành chính quốc gia, là một trong những đô thị có tốc độ đô thị hóa nhanh nhất cả nước. Việc lựa chọn Hà Nội để bàn sâu, bàn kỹ, thống nhất phương án cụ thể khả thi để làm trước, làm điểm về phát triển nhà ở cho thuê chính là để rút kinh nghiệm, hoàn thiện cơ chế chính sách nhanh, đồng bộ; đồng thời làm cơ sở để nhân rộng ra các đô thị lớn khác và các vùng kinh tế trọng điểm.
Tại buổi làm việc, các đại biểu đã thống nhất đánh giá trong thời gian qua, công tác phát triển nhà ở xã hội nói chung và nhà ở cho thuê nói riêng đã đạt được những kết quả tích cực. Thể chế, chính sách được hoàn thiện một bước; thủ tục đầu tư, xây dựng được đơn giản hóa; đối tượng thụ hưởng được mở rộng; nguồn cung nhà ở xã hội tăng đáng kể. Hà Nội đã hoàn thành vượt chỉ tiêu phát triển nhà ở xã hội năm 2025 và đang triển khai khối lượng lớn dự án cho giai đoạn tới.
Tuy nhiên, Thủ tướng Lê Minh Hưng đã thắn nhận diện những tồn tại, điểm nghẽn, đặc biệt là thị trường nhà ở còn lệch pha nghiêm trọng giữa cung và cầu; cơ cấu sản phẩm thiên về nhà ở thương mại và nhà ở để bán, trong khi phân khúc nhà ở cho thuê dài hạn có giá phù hợp với thu nhập của người dân còn rất hạn chế. Cùng với đó, một bộ phận tài sản công về nhà ở bị sử dụng kém hiệu quả, gây lãng phí; cơ chế, chính sách chưa đủ sức hấp dẫn để thu hút khu vực tư nhân tham gia đầu tư nhà ở cho thuê dài hạn.
Từ đó, Thủ tướng đưa ra một số quan điểm chỉ đạo lớn để các bộ, ngành và Thành phố Hà Nội thống nhất nhận thức và hành động.
Thứ nhất, phải chuyển mạnh tư duy về nhà ở: từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại, sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang có nhu cầu rất lớn về thuê nhà với giá hợp lý.
Thứ hai, Nhà nước không bao cấp về nhà ở nhưng cũng không hoàn toàn để thị trường tự điều tiết. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, trong đó có chính sách đất đai, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch. Doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý; người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả.
Thứ ba, phát triển nhà ở cho thuê phải đặt trong tổng thể quy hoạch đô thị, quy hoạch sử dụng đất, quy hoạch phát triển khu công nghiệp, giao thông công cộng, thị trường lao động và quản lý dân cư. Ưu tiên gắn nhà ở cho thuê với mô hình đô thị định hướng giao thông công cộng (TOD), khu vực cải tạo, chỉnh trang đô thị, các khu công nghiệp và hành lang kinh tế quan trọng, hạ tầng đồng bộ.
Thứ tư, huy động đa dạng nguồn lực, nguồn vốn nhà nước rất quan trọng nhưng không chỉ trông chờ vào ngân sách nhà nước. Tập trung khơi thông dòng vốn tư nhân, dòng vốn dài hạn từ các quỹ đầu tư, tổ chức tín dụng. Sử dụng hiệu quả các nguồn lực nhà nước để dẫn dắt, tạo lực đẩy cho thị trường.
Thứ năm, kiên quyết, kiên trì xử lý dứt điểm tình trạng tài sản công về nhà ở bị bỏ hoang, sử dụng kém hiệu quả; phòng, chống lãng phí gắn với trách nhiệm người đứng đầu. Đồng thời, kiểm soát chặt chẽ, minh bạch các đối tượng hưởng chính sách ưu tiên; kiên quyết ngăn chặn trục lợi chính sách và đầu cơ nhà ở.
Khởi công dự án nhà ở cho thuê trong tháng 6
Thủ tướng Lê Minh Hưng yêu cầu TP Hà Nội chủ động rà soát nhu cầu, đối tượng, cơ chế đầu tư xây dựng và triển khai mô hình nhà ở cho thuê quy mô lớn, bảo đảm chất lượng đáp ứng nhu cầu thực tế về nhà ở của những người sinh sống, làm việc tại Hà Nội, bao gồm cán bộ, công chức, viên chức của các cơ quan Trung ương; phấn đấu thực hiện khởi công một số dự án trong tháng 6 năm 2026.
Bên cạnh đó, sử dụng linh hoạt nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền theo hướng Nhà nước đầu tư, doanh nghiệp chuyên nghiệp vận hành; xây dựng Kế hoạch đầu tư, xây dựng, vận hành dự án nhà ở cho thuê, báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trong tháng 7 năm 2026, chủ động đề xuất cơ chế huy động nguồn lực xã hội và việc đầu tư xây dựng, vận hành nhà ở cho thuê gắn với chính sách phù hợp về giao đất, cho thuê đất.
Thủ tướng giao Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp với các bộ ngành, cơ quan, liên quan tập trung cao độ cho việc sửa đổi, bổ sung Luật Nhà ở và Luật Kinh doanh bất động sản theo định hướng tại Thông báo số 64-TB/VPTW, khẩn trương cụ thể hóa các chủ trương, chính sách, trình Quốc hội tại kỳ họp thứ 2 Quốc hội khóa XVI (tháng 10/2026), báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7 năm 2026 để báo cáo cấp có thẩm quyền.
Bộ Xây dựng cũng được giao chủ trì, phối hợp với Bộ Công an, UBND TP Hà Nội và các cơ quan có liên quan khẩn trương ban hành theo thẩm quyền các quy chuẩn, tiêu chuẩn kỹ thuật về nhà ở cho thuê, đặc biệt là tiêu chuẩn an toàn, phòng cháy, chữa cháy đối với nhà ở cho thuê quy mô nhỏ và vừa; hoàn thành trong tháng 7 năm 2026.
Cùng với đó, chủ động phối hợp với các địa phương, trước hết là Hà Nội, TPHCM, Đồng Nai, Hải Phòng, Đà Nẵng xác định nhu cầu nhà ở cho thuê theo phân khúc làm cơ sở quy hoạch và phân bổ nguồn lực, tránh lệch pha cung - cầu; chủ trì phối hợp với các bộ, cơ quan và các địa phương để nghiên cứu đề xuất giao chỉ tiêu cụ thể phát triển nhà ở cho thuê trên cả nước, báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7 năm 2026.
Đối với Bộ Tài chính, Thủ tướng yêu cầu khẩn trương hướng dẫn theo thẩm quyền cơ chế hạch toán nguồn thu nghĩa vụ nhà ở xã hội bằng tiền, phương án bảo toàn vốn khi sử dụng đầu tư phát triển nhà ở cho thuê và cơ chế ưu đãi tài chính, thuế đối với dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng tạo động lực đủ mạnh để thu hút dòng vốn tư nhân và các quỹ đầu tư dài hạn tham gia; hoàn thành trong tháng 7 năm 2026.
Đáng chú ý, Thủ tướng yêu cầu Ngân hàng Nhà nước chủ trì nghiên cứu, đề xuất Thủ tướng Chính phủ chính sách tín dụng ưu đãi đối với chủ đầu tư dự án nhà ở cho thuê dài hạn theo hướng lãi suất ổn định, thời hạn vay phù hợp với chu kỳ hoàn vốn của dự án; báo cáo Thủ tướng Chính phủ trong tháng 7 năm 2026.
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc được giao tiếp tục trực tiếp chỉ đạo các công việc liên quan.
Thủ tướng nhấn mạnh, phát triển nhà ở cho thuê là nhiệm vụ khó nhưng có ý nghĩa lớn về an sinh xã hội và củng cố niềm tin của người dân. Nếu triển khai đồng bộ, quyết liệt với sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị và cộng đồng doanh nghiệp, mục tiêu phát triển nhà ở cho thuê hoàn toàn có thể đạt được.