Công nghệ

Trong bối cảnh đô thị hóa nhanh, bài toán xử lý rác thải sinh hoạt tại Hải Phòng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết. Trước thực tế đó, TP Hải Phòng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp từ hoàn thiện cơ chế quản lý, nâng cấp hạ tầng xử lý đến đẩy mạnh ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm nâng cao hiệu quả tái chế, giảm thiểu ô nhiễm môi trường và hướng tới phát triển bền vững.

Chôn lấp là chủ yếu

Hiện nay, khối lượng chất thải rắn sinh hoạt phát sinh trên toàn địa bàn hiện khoảng 3.300 tấn/ngày. Đây là áp lực không nhỏ đối với hệ thống hạ tầng môi trường của TP Hải Phòng trong bối cảnh tốc độ đô thị hóa, công nghiệp hóa và gia tăng dân số diễn ra mạnh mẽ.

Hiện, tỷ lệ chất thải rắn sinh hoạt được thu gom, xử lý đáp ứng yêu cầu về bảo vệ môi trường khoảng 95% đối với đô thị và khoảng 90% đối với nông thôn. Tỷ lệ được tái chế, tái sử dụng, làm phân mùn hữu cơ, compost khoảng 24%.

Về tần suất thu gom, tại khu vực đô thị, chất thải rắn sinh hoạt cơ bản được thu gom hằng ngày. Tại khu vực nông thôn, tần suất thu gom được thực hiện theo phương án, hợp đồng dịch vụ của từng địa phương, phổ biến từ 2 - 3 lần/tuần. Đối với khu vực trung tâm, tuyến phố chính, khu vực công cộng, chợ, điểm tập trung đông dân cư, việc thu gom, duy trì vệ sinh được thực hiện với tần suất cao hơn nhằm bảo đảm vệ sinh môi trường và mỹ quan đô thị. Trên địa bàn TP Hải Phòng hiện có 32 đơn vị cung ứng dịch vụ thu gom, vận chuyển và xử lý chất thải rắn sinh hoạt.

Theo Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, hiện công tác xử lý rác thải sinh hoạt vẫn còn không ít thách thức. Toàn TP Hải Phòng có 796 bãi chôn lấp, trong đó có 314 bãi đã dừng hoạt động, 482 bãi đang hoạt động. Qua rà soát, 314 bãi dừng tiếp nhận, cơ bản đã được phủ đất, trồng cây. 405 bãi chôn lấp đang hoạt động được cải tạo, nâng cấp từng bước đáp ứng yêu cầu thu gom, lưu giữ, xử lý trong điều kiện hiện nay. Tuy nhiên, còn nhiều bãi rác cỡ nhỏ chưa hợp vệ sinh, chưa bảo đảm yêu cầu về hạ tầng kỹ thuật bảo vệ môi trường như chống thấm, thu gom nước rỉ rác, cây xanh cách ly...

Đẩy mạnh áp dụng công nghệ vào xử lý rác thải

Để giảm thiểu tác động ô nhiễm môi trường từ các bãi chôn lấp chất thải rắn sinh hoạt, hướng tới đạt được các mục tiêu đề ra trong công tác quản lý, xử lý chất thải rắn sinh hoạt trên địa bàn, TP Hải Phòng đang từng bước nâng cấp các bãi rác hiện hữu, đồng thời đẩy mạnh áp dụng công nghệ đốt rác phát điện. Đây được xem là hướng đi phù hợp, vừa xử lý triệt để rác thải, vừa tạo ra nguồn năng lượng tái tạo.

Hiện nay, TP Hải Phòng có 7 khu xử lý chất thải rắn sinh hoạt tập trung cấp tỉnh, cấp huyện (cũ) đang hoạt động với năng lực xử lý khoảng 2.120 tấn/ngày. Cụ thể, tại phía Đông thành phố có 4 Khu xử lý chất thải rắn được đầu tư từ nguồn ngân sách TP Hải Phòng là Tràng Cát, Đình Vũ, Gia Minh, Áng Chà Chà; 1 khu xử lý Minh Tân được đầu tư từ nguồn vốn doanh nghiệp.

Còn tại phía Tây TP Hải Phòng có 3 nhà máy xử lý rác thải sinh hoạt được đầu tư từ nguồn vốn doanh nghiệp, trong đó có 2 nhà máy xử lý bằng phương pháp đốt, 1 nhà máy xử lý bằng phương pháp đốt và phương pháp ủ mùn compost. Ngoài ra còn 482 bãi rác quy mô nhỏ đang hoạt động do UBND cấp xã quản lý, vận hành.

Bên cạnh đó, toàn TP Hải Phòng hiện có 664 điểm tập kết rác thải, tạo thành mạng lưới trung chuyển phục vụ công tác thu gom đồng bộ từ khu dân cư tới các cơ sở xử lý tập trung. Tại một số điểm tập kết tạm thời tại khu vực Nam Sách, Kiến Thụy, UBND các xã đã bố trí các điểm ủ chất thải tập trung chất thải sau phân loại gồm 49 điểm ủ với 141 ngăn ủ.

Đáng chú ý, TP Hải Phòng hiện có 2 dự án đầu tư bằng công nghệ đốt rác với tổng công suất 1.400 tấn/ngày đã được quyết định chủ trương đầu tư. Đó là Dự án đầu tư xây dựng Nhà máy xử lý chất thải Kinh Môn 400 tấn/ngày.

Cùng với đó là dự án đầu tư xây dựng nhà máy xử lý rác thải Seraphin Hải Dương với công suất 1.000 tấn ngày bằng công nghệ đốt rác phát điện. Đối với dự án này, chủ đầu tư có văn bản báo cáo UBND thành phố, Sở Tài chính Hải Phòng đề nghị điều chỉnh dự án theo hướng nâng công suất xử lý rác từ 1.000 tấn/ngày đêm lên 1.400 tấn/ngày đêm.

Ngoài 2 dự án trên, Đảng ủy UBND TP Hải Phòng cũng đang báo cáo xin ý kiến Ban Thường vụ Thành ủy chủ trương Dự án xử lý chất thải rắn sinh hoạt, chất thải rắn công nghiệp bằng công nghệ đốt rác phát điện tại khu vực tiếp giáp với Khu xử lý chất thải rắn Gia Minh (phường Bạch Đằng), công suất 2.000 tấn/ngày. Sau khi đi vào vận hành, sẽ dừng hoạt động chôn lấp tại khu xử lý Tràng Cát, Đình Vũ.

Việc phát triển công nghệ đốt rác phát điện không chỉ giải quyết bài toán xử lý chất thải mà còn góp phần hình thành chuỗi kinh tế tuần hoàn, nơi chất thải được xem là nguồn tài nguyên đầu vào cho các hoạt động sản xuất năng lượng và tái chế.

Ông Nguyễn Trung Tuyên – Chủ tịch HĐQT Công ty CP Đầu tư xây dựng CDS chia sẻ, việc TP Hải Phòng đẩy mạnh đầu tư các nhà máy xử lý rác bằng công nghệ đốt sẽ góp phần nâng cao hiệu quả xử lý chất thải theo hướng hiện đại, giảm áp lực cho các bãi chôn lấp truyền thống và hạn chế nguy cơ ô nhiễm môi trường. Đây cũng là bước đi quan trọng để hình thành chuỗi kinh tế tuần hoàn trong lĩnh vực môi trường, khi rác thải không còn là gánh nặng mà dần trở thành nguồn tài nguyên phục vụ sản xuất năng lượng và tái chế.

Còn theo ông Phạm Văn Thuấn - Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường Hải Phòng, kinh tế tuần hoàn đang trở thành xu thế tất yếu nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển bền vững trong bối cảnh tài nguyên suy giảm, môi trường ô nhiễm, biến đổi khí hậu. Kinh tế tuần hoàn không chỉ là tái sử dụng chất thải mà còn là sự kết nối các hoạt động kinh tế theo vòng tuần hoàn, giúp tận dụng nguyên vật liệu đã qua sử dụng, giảm chi phí xử lý, hạn chế khai thác tài nguyên, giảm chất thải ra môi trường.

Hải Ngân