24h

Những hồi chuông cảnh tỉnh gieo xuống từ các cuộc mật phục xuyên đêm trên Vịnh Hạ Long không chỉ là minh chứng cho tinh thần thượng tôn pháp luật, mà còn khẳng định một tư duy nhất quán: Không đánh đổi môi trường lấy lợi ích kinh tế tạm thời, quyết tâm giữ gìn sự bình yên và màu xanh cho vùng biển di sản.

Từ áp lực địa bàn rộng lớn đến những cuộc mật phục vạch trần thủ đoạn trong đêm

Để hiểu vì sao công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản tại Quảng Ninh lại cam go đến thế, trước hết cần nhìn vào bức tranh địa lý và quy mô ngành biển nơi đây. Sở hữu một vùng biển rộng lớn lên tới trên 2.600 hải lý vuông, địa hình bờ biển vùng Đông Bắc được thiên nhiên ưu ái cắt xẻ thành hàng nghìn hòn đảo lớn nhỏ, tạo ra vô số bến bãi, vũng vịnh, luồng lạch sâu kín. Sự trù phú này là điều kiện lý tưởng để ngành khai thác thủy hải sản phát triển mạnh mẽ với hệ thống hạ tầng giao thương thuận tiện.

Hiện nay, trên toàn tỉnh có khoảng trên 5.000 phương tiện khai thác thủy sản đăng ký hoạt động, trong đó bao gồm gần 300 tàu cá có chiều dài từ 15 mét trở lên chịu sự giám sát chặt chẽ. Chưa kể, vùng biển giàu có này hằng ngày còn đón nhận một lượng lớn các phương tiện tàu cá từ các tỉnh thành lân cận đổ về đánh bắt.

Chính đặc điểm địa bàn quản lý quá rộng, hệ thống đảo đá đan xen phức tạp cùng số lượng phương tiện đông đảo đã vô tình tạo ra những kẽ hở cho các hành vi trục lợi. Thực tế cho thấy, một bộ phận chủ tàu vì mờ mắt trước khoản lợi nhuận khổng lồ trước mắt đã cố tình bất chấp pháp luật: Họ sẵn sàng đánh bắt sai vùng, sai tuyến quy định, hoặc cố tình tắt, không duy trì thiết bị giám sát hành trình (VMS) để tránh sự kiểm soát của cơ quan chức năng.

Những chiêu trò này đã và đang gây ra muôn vàn khó khăn, thách thức cho công tác phòng, chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) của các lực lượng cắm chốt.

Trung tá Nguyễn Văn Hưng, Chính trị viên Hải đội Biên phòng 2, cho biết: Chỉ tính riêng từ đầu năm đến nay, Hải đội Biên phòng 2 đã tổ chức 9 lượt tàu với 68 lượt CBCS tham gia thực hiện nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát kết hợp tuyên truyền pháp luật cho ngư dân. Qua đó, đơn vị tuyên truyền, kiểm tra, kiểm soát trên 360 lượt phương tiện với 1.024 lượt thuyền viên; bắt giữ, xử lý 4 phương tiện với 9 đối tượng khai thác thủy sản sai quy định.

Song song với các nhiệm vụ tuần tra, kiểm soát bảo vệ chủ quyền, an ninh biên giới biển, đảo của tỉnh, đơn vị luôn xác định công tác phòng, chống IUU là nhiệm vụ cấp bách, quan trọng. Trong đó, trọng tâm là giúp ngư dân hiểu, tự giác chấp hành quy định, cùng cả nước sớm tháo gỡ “thẻ vàng” IUU.

Được biết, từ đầu năm 2026 đến nay, thông qua các biện pháp nghiệp vụ sắc bén và tinh thần bám biển không quản ngày đêm, Công an tỉnh Quảng Ninh đã phát hiện, triệt phá và xử lý 15 trường hợp vi phạm nghiêm trọng liên quan đến khai thác thủy sản mang tính tận diệt, tiến hành xử phạt vi phạm hành chính với tổng số tiền lên tới trên 300 triệu đồng.

Bản chất của các vụ việc này đều cho thấy sự liều lĩnh: Các đối tượng chủ yếu lợi dụng đêm tối, thời điểm các lực lượng biên phòng, kiểm ngư thường đổi ca hoặc tầm nhìn trên biển bị hạn chế xuống mức thấp nhất, để đưa tàu vào sâu trong vùng biển ven bờ sử dụng các loại ngư cụ bị cấm, tàn sát không nương tay các loài thủy sinh non, gây ảnh hưởng trực tiếp nghiêm trọng đến môi trường sinh thái biển.

Minh chứng rõ nét nhất cho tinh thần tấn công tội phạm là trận hiệp đồng đêm 15/5/2026. Sau nhiều ngày theo dõi, Phòng Cảnh sát kinh tế Công an tỉnh Quảng Ninh chủ trì, phối hợp với Chi cục Biển, Hải đảo và Thủy sản, Kiểm ngư cùng Đội Cảnh sát đường thủy bí mật áp sát, tuần tra tại vùng lõi Vịnh Hạ Long.

Trong đêm tối, tổ công tác bất ngờ bắt quả tang nhiều tàu cá đang sử dụng cào đáy khung sắt để khai thác ngao lụa trái quy định. Đây là loại ngư cụ mang tính hủy diệt tàn khốc. Khi kéo dọc đáy biển, chúng cày nát lớp thực vật mọc ngầm, triệt hạ nơi trú ẩn của ấu trùng và làm thay đổi dòng chảy tầng đáy. Lợi dụng đêm vắng, các chủ tàu vận hành hệ thống cào sắt hòng vét sạch tài nguyên bãi triều.

Ngay lập tức, tổ công tác tiến hành áp giải phương tiện, lập hồ sơ xử lý nghiêm các trường hợp vi phạm, đồng thời lệnh áp tải tàu về bến để tiếp tục xác minh, xử lý nghiêm minh trước pháp luật.

Siết chặt kỷ cương, gắn trách nhiệm người đứng đầu

Sự kiện vây bắt đêm 15/5 không phải là một chiến dịch biệt lập, mà là mắt xích nằm trong một chiến lược bài bản, dài hơi. Thẳng thắn nhìn nhận vào thực tế, Công an tỉnh Quảng Ninh đánh giá: Mặc dù các đợt ra quân diễn ra liên tục, nhưng tại một số địa bàn ven biển, tình trạng lén lút sử dụng ngư cụ cấm, xung điện, hóa chất kích thích để khai thác trái phép vào ban đêm vẫn còn âm ỉ diễn ra như một thứ "bệnh mạn tính".

Để giải quyết dứt điểm vấn đề này từ gốc rễ, đòi hỏi một tư duy quản lý mạnh mẽ và quyết liệt hơn. Nhằm ngăn chặn triệt để tư tưởng chủ quan, Ban Giám đốc Công an tỉnh đã phát đi mệnh lệnh cứng rắn, yêu cầu các đơn vị nghiệp vụ và công an địa phương "tuyệt đối không coi đây là phong trào".

Điều này đồng nghĩa với việc công tác bảo vệ nguồn lợi thủy sản phải được thực hiện thường xuyên, liên tục, "làm đến đâu chắc đến đó" và không có vùng cấm. Để hiện thực hóa quyết tâm chính trị ấy, Công an tỉnh đã triển khai giải pháp siết chặt trách nhiệm của người đứng đầu các đơn vị trực thuộc. Theo đó, thủ trưởng công an các địa phương ven biển sẽ phải chịu trách nhiệm trực tiếp trước Ban Giám đốc nếu để xảy ra tình trạng "ngư tặc" lộng hành, sử dụng ngư cụ cấm trên địa bàn mình quản lý mà không kịp thời phát hiện, xử lý.

Việc gắn trách nhiệm cụ thể này đã loại bỏ hoàn toàn tâm lý đùn đẩy, tạo ra động lực chuyển biến mạnh mẽ từ tư duy đến hành động của từng cán bộ, chiến sĩ ở cơ sở. Để cụ thể hóa các giải pháp mang tính bền vững, một Kế hoạch liên ngành quy mô lớn giữa lực lượng Công an tỉnh và ngành Nông nghiệp đã được kích hoạt.

Theo kế hoạch này, các lực lượng chức năng sẽ không chỉ dừng lại ở việc bắt giữ phần ngọn trên biển, mà sẽ tập trung đấu tranh, triệt phá tận gốc các đường dây cung cấp, các hành vi buôn bán, sử dụng hóa chất, xung điện, và các loại ngư cụ khai thác có tính chất hủy diệt ngay từ trên bờ.

Đồng thời, công tác rà soát, lập bản đồ các địa bàn trọng điểm cũng được triển khai đồng bộ trên các tuyến biển, vùng cửa sông, các khu vực đầm phá xa xôi — những nơi khuất nẻo thường xuyên phát sinh vi phạm để lập các chốt chặn, tuần tra mật phục bất ngờ.

Có thể khẳng định, việc tăng cường tần suất tuần tra, kiểm soát chặt chẽ và xử lý nghiêm khắc không có ngoại lệ đối với các hành vi khai thác thủy sản trái phép chính là lời tuyên chiến đanh thép của Công an tỉnh Quảng Ninh đối với nạn tận diệt tài nguyên biển. Những nỗ lực vượt bậc này không chỉ mang ý nghĩa bảo vệ sự đa dạng sinh học, bảo vệ nguồn lợi thủy sản và giữ gìn môi trường sinh thái nguyên sơ cho Vịnh Hạ Long — kỳ quan thiên nhiên thế giới, mà còn mang một ý nghĩa chính trị - kinh tế lớn lao khác.

Đó chính là việc đóng góp một phần công sức quan trọng, chung tay cùng cả nước thực hiện hiệu quả nhiệm vụ gỡ bỏ "thẻ vàng" chống khai thác thủy sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định (IUU) do Ủy ban Châu Âu áp đặt. Bảo vệ biển hôm nay chính là bảo vệ tương lai, bảo vệ sinh kế ngàn đời của ngư dân và khẳng định uy tín của thủy sản Việt Nam trên trường quốc tế.

Huệ Cường