Doanh nhân

Khả năng sở hữu, tích hợp và chuyển hóa tri thức khoa học thành năng lực vận hành thực tiễn đang tạo ra lợi thế cạnh tranh bền vững của doanh nghiệp trong tương lai.

Bộ ba song hành khoa học - công nghệ và dữ liệu

Tại doanh nghiệp nông nghiệp công nghệ cao, tri thức nông học trở thành nền móng đầu tiên. AgriS tổ chức nghiên cứu sâu về cây trồng, đất đai, thổ nhưỡng, môi trường canh tác, dinh dưỡng cây trồng và biến đổi khí hậu để xây dựng các mô hình nông nghiệp tuần hoàn hiệu quả. Những nông trường khảo nghiệm (Demofarm) được phát triển không chỉ là vùng sản xuất đơn thuần mà được xem như những “phòng thí nghiệm sống”, nơi các tiến bộ khoa học được kiểm chứng trực tiếp trên thực địa trước khi nhân rộng ra quy mô lớn.

Từ nền tảng quan trọng đó, tri thức được chuẩn hóa thành hệ thống vận hành 3F gồm Farm Care - Farm Design - Farm Service nhằm đồng bộ quy trình canh tác, hỗ trợ người nông dân nâng cao hiệu quả sản xuất và giảm rủi ro. Đây cũng là cách để tri thức khoa học không nằm trên giấy tờ hay trong phòng nghiên cứu mà thực sự đi vào đời sống sản xuất.

Khi nền tảng tri thức được chuẩn hóa, công nghệ trở thành “động cơ gia tốc”. AgriS đẩy mạnh ứng dụng Internet vạn vật (IoT), trí tuệ nhân tạo (AI), máy bay không người lái, công nghệ cảm biến và hệ thống quản trị dữ liệu lớn trong toàn bộ chuỗi giá trị nông nghiệp. Các công nghệ này cho phép doanh nghiệp theo dõi chính xác độ ẩm, dinh dưỡng đất, dịch bệnh cây trồng, tối ưu lượng nước tưới, phân bón và giảm phát thải trong canh tác.

Không dừng lại ở sản xuất, dữ liệu còn được tích hợp vào toàn bộ chuỗi cung ứng để phục vụ truy xuất nguồn gốc, kiểm soát chất lượng và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế về ESG, carbon và phát triển bền vững. Trong bối cảnh nhiều thị trường lớn như châu Âu, Hoa Kỳ hay Nhật Bản ngày càng siết chặt tiêu chuẩn xanh, đây là yếu tố sống còn để nông sản Việt Nam duy trì năng lực cạnh tranh.

Giá trị gia tăng từ công nghệ
Từ góc độ doanh nghiệp, chuyển đổi số trong nông nghiệp không phải là “số hóa cho hiện đại” mà là quá trình tái cấu trúc toàn diện mô hình sản xuất và quản trị trên nền tảng khoa học dữ liệu. Đó là lý do AgriS định hướng xây dựng hệ thống dữ liệu tập trung có khả năng kết nối hàng triệu hộ sản xuất và doanh nghiệp trong hệ sinh thái nông nghiệp.

Một trong những giá trị quan trọng mà khoa học công nghệ, chuyển đổi số mang lại cho doanh nghiệp là khả năng hình thành và mở rộng mô hình kinh tế mới; trong đó, nổi bật nhất là kinh tế tuần hoàn. Trước đây, phụ phẩm sau sản xuất nông nghiệp thường bị xem là chất thải; nhưng với tư duy đổi mới sáng tạo, phụ phẩm được tái chế, tái sử dụng thành nguyên liệu đầu vào cho năng lượng sinh khối, phân bón hữu cơ, nguyên liệu chế biến và các sản phẩm giá trị gia tăng.

Xây dựng thế hệ nông dân số

Đầu tư cho khoa học công nghệ, chuyển đổi sản xuất xanh, AgriS đã huy động được gần 400 triệu USD từ các ngân hàng, tổ chức tài chính quốc tế. Điều này cho thấy, khi doanh nghiệp có chiến lược phát triển dựa trên khoa học công nghệ, ESG và minh bạch dữ liệu, tạo dựng niềm tin với các định chế tài chính quốc tế, doanh nghiệp không chỉ tiếp cận được thị trường mà còn tiếp cận được các dòng vốn xanh toàn cầu. Đây chính là lợi thế cạnh tranh mang tính dài hạn trong bối cảnh kinh tế thế giới đang chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng xanh và bền vững.

Từ thực tiễn trên, tôi tin rằng: khi tri thức khoa học được kết nối với năng lực quản trị doanh nghiệp, với công nghệ hiện đại và tinh thần đổi mới sáng tạo, nông nghiệp Việt Nam hoàn toàn có thể vượt qua giới hạn của mô hình sản xuất truyền thống để tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.

Tuy nhiên, để khoa học công nghệ thực sự trở thành động lực phát triển quốc gia cần có sự gắn kết chặt chẽ hơn giữa Nhà nước - nhà khoa học - doanh nghiệp - nhà nông - ngân hàng và các định chế tài chính. Thực tế cho thấy, nhiều kết quả nghiên cứu khoa học vẫn chưa được thương mại hóa hiệu quả trong khi doanh nghiệp nhiều khi thiếu cơ chế tiếp cận công nghệ hoặc thiếu nguồn lực để đầu tư dài hạn cho đổi mới sáng tạo. Vì vậy, cần tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách khuyến khích doanh nghiệp đầu tư cho nghiên cứu và phát triển; thúc đẩy hình thành các trung tâm đổi mới sáng tạo trong nông nghiệp; hỗ trợ doanh nghiệp tiếp cận nguồn vốn xanh và các chương trình chuyển giao công nghệ quốc tế.

Bên cạnh đó, cần đặc biệt chú trọng phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao cho lĩnh vực nông nghiệp công nghệ cao. Trong kỷ nguyên số, người nông dân không chỉ cần kinh nghiệm, kỹ năng canh tác mà còn cần khả năng tiếp cận dữ liệu, công nghệ và phương thức sản xuất hiện đại. Đây sẽ là yếu tố quyết định sức cạnh tranh của nền nông nghiệp Việt Nam trong tương lai.

Huỳnh Văn Pháp - Phó Tổng Giám đốc Công ty CP Thành Thành Công - Biên Hòa (AgriS)