Doanh nghiệp

Đó là nội dung được các chuyên gia, nhà quản lý và cộng đồng doanh nghiệp trao đổi tại chương trình “Thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh nhằm cải thiện năng suất và việc làm thỏa đáng từ góc nhìn thực tiễn” do Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Duyên Hải Bắc Bộ phối hợp với Công ty TNHH STI Việt Nam, Công ty Cổ phần SHINEC, Cục Phát triển Doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (APED), Tổ chức lao động quốc tế (ILO), Cục Kinh tế Liên bang Thụy Sĩ (SECO), Đại sứ quán Hà Lan (NORAD) và các đối tác liên quan tổ chức mới đây.

Hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi kép

Trong bối cảnh chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đang trở thành xu thế tất yếu, các doanh nghiệp, đặc biệt là doanh nghiệp nhỏ và vừa đang đứng trước yêu cầu cấp thiết về nâng cao năng suất, đổi mới mô hình sản xuất kinh doanh, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và hướng tới phát triển bền vững.

Bà Sinwon Park - Giám đốc văn phòng ILO Việt Nam cho biết: “Các doanh nghiệp Việt Nam, đặc biệt là các doanh nghiệp nhỏ và vừa đang phải đối mặt với cả cơ hội lẫn áp lực, lẫn thách thức. Đó chính là nhu cầu nâng cao năng suất tham gia hiệu quả hơn vào các giá trị bền vững và bao trùm ứng phó với các ưu tiên về biến đổi khí hậu và môi trường cũng như tận dụng tốt hơn các công nghệ kỹ thuật số và những quá trình chuyển đổi này không phải là những mục tiêu chính được”.

Việc thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng các giải pháp chuyển đổi số, chuyển đổi xanh không chỉ giúp nâng cao năng lực cạnh tranh, mà còn góp phần cải thiện điều kiện lao động, thúc đẩy việc làm thỏa đáng và xây dựng môi trường kinh doanh bao trùm, bền vững hơn.

Ông Phí Trọng Đức - Quyền VCCI Duyên hải Bắc Bộ cho biết: “Trong bối cảnh nền kinh tế đang bước vào giai đoạn phát triển mới với những yêu cầu ngày càng cao về năng suất, chất lượng, khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Chuyển đổi số và chuyển đổi xanh đã trở thành xu thế tất yếu, là điều kiện quan trọng để doanh nghiệp nâng cao năng lực thích ứng, tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu và tạo ra việc làm bền vững, thỏa đáng cho người lao động”.

Cũng theo ông Đức: “Việc thúc đẩy doanh nghiệp áp dụng chuyển đổi số, chuyển đổi xanh nhằm cải thiện năng suất và việc làm thỏa đáng. Thông qua các buổi gặp gỡ, doanh nghiệp không chỉ được kết nối và chia sẻ thông tin về định hướng chính sách, kinh nghiệm quốc tế và các mô hình thực tiễn hiệu quả, mà còn tạo diễn đàn để các doanh nghiệp, chuyên gia, cơ quan quản lý và các tổ chức hỗ trợ cùng trao đổi, chia sẻ kinh nghiệm, từ đó thúc đẩy hình thành hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp phát triển theo hướng hiện đại, xanh và bền vững”.

Đồng quan điểm, theo ông Đinh Trung Dũng - Giám đốc trung tâm hỗ trợ doanh nghiệp, Bộ Tài chính, nếu chuyển đổi số là "động cơ" mang lại tốc độ, tối ưu hóa quy trình để tạo ra sự đột phá về năng suất lao động, thì chuyển đổi xanh chính là "chiếc la bàn" đảm bảo sự phát triển bền vững, giúp doanh nghiệp đáp ứng các tiêu chuẩn ESG khắt khe và vượt qua các rào cản thương mại quốc tế.

Tuy nhiên, theo các chuyên gia nhận định, hiện các doanh nghiệp nhỏ và vừa hiện đang đối mặt với nhiều thách thức về nguồn lực, công nghệ và năng lực quản trị trong quá trình chuyển đổi.

Từ góc độ doanh nghiệp, ông Hoàng Ngọc Bách - Phó Trưởng phòng sản xuất Công ty Cổ phần sản xuất phụ tùng ô tô và thiết bị công nghiệp JAT bày tỏ: “Chúng tôi đang từng bước chuyển đổi xanh và chuyển đổi số. Tuy nhiên, trong quá trình triển khai, chúng tôi vẫn còn vướng phải nhiều thách thức về nguồn lực số, chi phí đầu tư…”.

Vì vậy, việc xây dựng hệ sinh thái hỗ trợ doanh nghiệp đồng bộ, tăng cường kết nối giữa cơ quan quản lý nhà nước, tổ chức quốc tế, hiệp hội và cộng đồng doanh nghiệp được xem là yếu tố then chốt thúc đẩy quá trình chuyển đổi kép.

Doanh nghiệp chủ động nắm bắt cơ hội

Bên cạnh góc nhìn chính sách, để thúc đẩy quá trình chuyển đổi số và chuyển đổi xanh diễn ra hiệu quả, cần tiếp tục tăng cường sự phối hợp giữa Nhà nước, các tổ chức quốc tế, hiệp hội doanh nghiệp và khu vực tư nhân. Đồng thời, doanh nghiệp cần chủ động đổi mới tư duy quản trị, đầu tư công nghệ và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực để tận dụng tốt các cơ hội từ quá trình chuyển đổi.

Bà Gulmira Asanbaeva - Quản lý Dự án, Hệ sinh thái Năng suất vì Việc làm thỏa đáng tại Việt Nam cho biết: “Theo tôi, công nghệ, kỹ thuật hay các giải pháp số chỉ là những điều kiện cần để nâng cao năng suất và hướng tới phát triển bền vững. Điều quan trọng hơn là làm thế nào để huy động và phát huy hiệu quả mọi nguồn lực trong doanh nghiệp để triển khai những giải pháp đó vào thực tiễn. Thực tế, cùng một công nghệ nhưng mỗi doanh nghiệp có cách tiếp cận và tổ chức thực hiện khác nhau, vì vậy hiệu quả mang lại cũng không giống nhau. Thành công không chỉ đến từ việc sở hữu công nghệ hiện đại mà còn phụ thuộc vào yếu tố con người và năng lực vận hành”.

Mặt khác, đại diện của ILO đã giới thiệu nhiều mô hình hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa được triển khai hiệu quả, đồng thời đưa ra các khuyến nghị nhằm nâng cao hiệu quả thiết kế và thực hiện các chương trình hỗ trợ trong bối cảnh chuyển đổi kép.

Còn từ đại diện Công ty Cổ phần Sản xuất phụ tùng ô tô và thiết bị công nghiệp JAT đã chia sẻ kinh nghiệm thực tế trong quá trình áp dụng các giải pháp chuyển đổi số và chuyển đổi xanh tại doanh nghiệp. Việc chuyển đổi số, chuyển đổi xanh phải thực hiện từng phần, phù hợp với khả năng “hấp thụ” của doanh nghiệp. Cùng với đó, cần có sự tham gia trực tiếp của tất cả mọi người từ lãnh đạo đến công nhân, tạo thành một “đường thẳng” nối trực tiếp đến thành công. Trong khi đó, chủ doanh nghiệp cũng cần phải lắng nghe những khó khăn của những người tham gia trực tiếp trong quá trình chuyển đổi để kịp thời tháo gỡ những khó khăn, nhanh chóng thay đổi phương thức cải tiến.

Chia sẻ kinh nghiệm của một người đang vận hành khu công nghiệp sinh thái tiêu biểu, ông Phạm Hồng Điệp - Chủ tịch Công ty Cổ phần Shinec, Chủ đầu tư KCN Nam Cầu Kiền cho biết: “Tại KCN Nam Cầu Kiền, chúng tôi cam kết đạt phát thải ròng bằng 0 vào năm 2030, tiên phong xây dựng khu công nghiệp xanh, tuần hoàn và di sản bền vững. Đặc biệt, chúng tôi không chỉ xây dựng khu công nghiệp xanh mà còn tạo hệ sinh thái cộng sinh giữa các chủ doanh nghiệp, hay các kỹ sư trẻ, chuyên gia thường xuyên kết nối, chia sẻ kinh nghiệm và cùng nhau giải quyết những vấn đề phát sinh trong quá trình sản xuất. Đó là nền tảng để các doanh nghiệp cùng phát triển bền vững”.

Theo bà Trần Thanh Hương - Phó Trưởng phòng Chính sách, Môi trường kinh doanh và Hợp tác quốc tế, Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và kinh tế tập thể (Bộ Tài chính), trong thời gian tới, các cơ quan quản lý sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách và hướng dẫn thực thi nhằm hỗ trợ doanh nghiệp đẩy nhanh quá trình chuyển đổi số, chuyển đổi xanh.

Việc hoàn thiện khung chính sách được kỳ vọng sẽ góp phần thu hẹp khoảng cách giữa chủ trương và thực tiễn, tạo điều kiện để doanh nghiệp triển khai các hoạt động chuyển đổi một cách thực chất, hiệu quả và bền vững hơn.

Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu đang thay đổi nhanh chóng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh không chỉ là yêu cầu để thích ứng mà còn là cơ hội để doanh nghiệp Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo ra giá trị gia tăng và khẳng định vị thế trong chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bùi Hiền - Hải Ngân