Thị trường

Phát biểu tại Diễn đàn Bất động sản Việt Nam 2026 diễn ra mới đây, Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh đã nhấn mạnh quan điểm, chỉ đạo của Đảng và Chính phủ: “Cần chuyển đổi mạnh tư duy về nhà ở từ chỗ chủ yếu phát triển nhà ở thương mại sang phát triển đồng thời cả nhà ở thương mại, nhà ở xã hội và nhà ở cho thuê, trong đó nhà ở cho thuê được xác định là phân khúc chiến lược, dài hạn, phục vụ đông đảo người dân, nhất là công nhân, người lao động, sinh viên, cán bộ, công chức, viên chức và lực lượng vũ trang”.

Trụ cột quan trọng

Các quan điểm, chỉ đạo đã hướng tới việc bảo đảm người dân “có nơi để ở” phù hợp với điều kiện kinh tế, nhu cầu nghề nghiệp và đặc điểm dịch chuyển ngày càng linh hoạt của thị trường lao động hiện đại.

Trong bối cảnh đó, nhà ở cho thuê không còn được nhìn nhận như một phân khúc bổ trợ của thị trường bất động sản, mà đang từng bước trở thành một trụ cột quan trọng trong chiến lược an sinh nhà ở. Đây không chỉ là giải pháp góp phần giải quyết nhu cầu ở thực và bảo đảm an sinh xã hội, mà còn là hướng đi cần thiết để xây dựng một thị trường bất động sản cân bằng hơn, toàn diện hơn và phát triển bền vững hơn trong giai đoạn tới.

Phát triển nhà ở cho thuê không phải là một định hướng hoàn toàn mới. Thực tế, nhà ở cho thuê đã được quy định trong pháp luật về nhà ở với nhiều hình thức khác nhau. Trong đó có hình thức cho thuê nhà ở thương mại mà người dân sỡ hữu đang diễn ra khá phổ biến.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh cho biết: “Pháp luật hiện nay không cấm hoạt động cho thuê và người dân cũng rất chủ động tham gia, qua đó góp phần tạo thêm chỗ ở cho xã hội".

Ông cho biết thêm, trước đây, chính sách phát triển nhà ở xã hội từng quy định dành khoảng 20% diện tích cho nhà ở cho thuê. Tuy nhiên, qua quá trình triển khai, do đánh giá hiệu quả chưa cao nên Luật Nhà ở sửa đổi đã bỏ quy định này. Trong Luật Nhà ở 2023 bổ sung, sửa đổi có 3 hình thức chính gồm: Bán, cho thuê và thuê mua rất linh hoạt và giao cho chủ đầu tư quyết định. Trong các dự án nhà ở xã hội hiện nay cũng đã có một tỷ lệ nhất định dành số lượng căn hộ đành để cho thuê, thực hiện theo đúng các quy định pháp luật về nhà ở và chính sách nhà ở xã hội.

Dù không còn quy định cứng về tỷ lệ quỹ nhà cho thuê, nhiều dự án nhà ở xã hội hiện nay vẫn dành một phần căn hộ theo tỷ lệ nhất định để phục vụ nhu cầu thuê nhà, bảo đảm thực hiện đúng mục tiêu an sinh của chính sách nhà ở xã hội.

Một bước tiến đáng chú ý khác là việc Luật Nhà ở năm 2023 đã bổ sung riêng các quy định về nhà ở lưu trú cho thuê cho công nhân và người lao động tại khu công nghiệp. Đây được xem là một trong những điểm mới quan trọng nhằm thúc đẩy phát triển loại hình nhà ở cho thuê phục vụ lực lượng lao động sản xuất - nhóm đối tượng đang có nhu cầu rất lớn nhưng khả năng tiếp cận nhà ở còn nhiều hạn chế.

Khuyến khích doanh nghiệp tham gia

Trên thực tế, nhiều khu công nghiệp hiện đã hình thành các khu nhà ở cho công nhân thuê, đặc biệt tại những doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài với số lượng chuyên gia và lao động lớn. Cùng với đó, thị trường cũng đang chứng kiến sự xuất hiện ngày càng đa dạng của các mô hình căn hộ cho thuê trong các tòa nhà nhiều tầng, đáp ứng nhu cầu lưu trú linh hoạt của nhiều nhóm khách hàng khác nhau.

Các chính sách hiện hành cũng đang theo hướng khuyến khích mạnh mẽ hơn sự tham gia của khu vực tư nhân vào lĩnh vực nhà ở cho thuê. Theo Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh, pháp luật hiện nay đang tạo điều kiện để các tổ chức, cá nhân đầu tư phát triển nhà ở cho thuê phục vụ nhiều nhóm đối tượng như người lao động, chuyên gia, sinh viên hay cán bộ luân chuyển công tác. Các cơ chế liên quan đến đất đai, đầu tư và giá thuê cũng đang được nghiên cứu theo hướng đa dạng, linh hoạt hơn nhằm tạo điều kiện cho thị trường phát triển.

Thứ trưởng Bộ Xây dựng Nguyễn Văn Sinh nhấn mạnh định hướng “phát triển nhà ở trong giai đoạn tới theo cơ chế thị trường có sự định hướng, quản lý hiệu quả của Nhà nước. Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thông qua thể chế, chính sách, quy hoạch và công cụ tài chính - tín dụng để thị trường phát triển lành mạnh, minh bạch và thu hút doanh nghiệp tham gia với lợi nhuận hợp lý, bảo đảm người dân được tiếp cận chỗ ở ổn định, lâu dài, an toàn, phù hợp khả năng chi trả”.

Trong thời gian tới, Thứ trưởng Nguyễn Văn Sinh cho biết, các địa phương cần sớm xác định nhu cầu, dành quỹ đất phù hợp ở những khu vực có nhu cầu để triển khai xây dựng nhà ở cho thuê trong thời gian sớm nhất, theo hướng, trước hết là sử dụng nguồn vốn đầu tư công để tạo ra quỹ nhà ở cho thuê.

Bên cạnh nguồn lực từ Nhà nước, việc huy động nguồn vốn xã hội hóa cũng được xác định là yếu tố then chốt để mở rộng nguồn cung nhà ở cho thuê trong dài hạn.

Phương Uyên