Kiến nghị
VCCI đề xuất đơn giản hóa thủ tục gia hạn văn bằng bảo hộ
VCCI cho rằng cần tiếp tục hoàn thiện một số quy định liên quan đến duy trì, gia hạn và sửa đổi văn bằng bảo hộ theo hướng minh bạch, thuận lợi hơn cho doanh nghiệp và người dân.
Theo văn bản góp ý gửi Bộ Khoa học và Công nghệ đối với Dự thảo Thông tư sửa đổi, bổ sung một số điều của các Thông tư để cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính thuộc phạm vi quản lý của Bộ Khoa học và Công nghệ (Dự thảo), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã đưa ra nhiều kiến nghị đối với các nội dung sửa đổi của Thông tư 10/2026/TT-BKHCN về sở hữu công nghiệp.
Một trong những nội dung được VCCI quan tâm là quy định về trình tự, thủ tục duy trì, gia hạn hiệu lực văn bằng bảo hộ tại Điều 108 của Thông tư 10/2026/TT-BKHCN được sửa đổi tại Điều 6 Dự thảo.
Theo Dự thảo, trong thời hạn 1 tháng kể từ ngày nhận hồ sơ, Cục Sở hữu trí tuệ sẽ xem xét tính hợp lệ của hồ sơ để quyết định chấp thuận duy trì, gia hạn hiệu lực văn bằng bảo hộ hoặc thông báo dự định từ chối trong trường hợp hồ sơ không hợp lệ.
Tuy nhiên, VCCI cho rằng cách thiết kế quy trình này chưa thực sự hợp lý.
Cụ thể, theo khoản 4 Điều 108 (sửa đổi), hồ sơ bị coi là không hợp lệ khi không có đủ tài liệu theo quy định hoặc tài liệu không hợp lệ. Song dD thảo chưa làm rõ thế nào là “tài liệu không hợp lệ”, dẫn tới nguy cơ phát sinh cách hiểu và áp dụng khác nhau trong thực tiễn.
Bên cạnh đó, việc xác định hồ sơ có thiếu tài liệu hay không là nội dung mang tính chất kiểm tra hình thức đơn giản. Do vậy, việc dành tới 1 tháng để xem xét và thông báo thiếu sót được đánh giá là quá dài, chưa tương xứng với mức độ phức tạp của công việc.
Từ đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo thiết kế lại quy trình xử lý hồ sơ theo hướng tách riêng bước kiểm tra tính đầy đủ của hồ sơ với bước thẩm định nội dung.
Theo đề xuất, cơ quan quản lý cần bổ sung quy định về thời hạn xem xét tính đầy đủ của hồ sơ, với thời gian khoảng 1 ngày làm việc kể từ khi tiếp nhận hồ sơ. Đồng thời, loại bỏ trường hợp “hồ sơ không có đủ tài liệu hoặc tài liệu không hợp lệ” khỏi nhóm các trường hợp bị coi là hồ sơ không hợp lệ theo quy định hiện hành.
Theo VCCI, cách tiếp cận này sẽ giúp người nộp đơn nhanh chóng biết được tình trạng hồ sơ để bổ sung, hoàn thiện, thay vì phải chờ đợi kéo dài.
Liên quan đến thủ tục sửa đổi văn bằng bảo hộ tại Điều 110 của Thông tư 10/2026/TT-BKHCN, VCCI cũng đề nghị tiếp tục cắt giảm các thành phần hồ sơ chưa thực sự cần thiết.
Theo Dự thảo, trường hợp sửa đổi tên hoặc địa chỉ của chủ văn bằng bảo hộ, hồ sơ phải kèm theo các tài liệu xác nhận việc thay đổi tên, địa chỉ dưới dạng bản gốc hoặc bản sao có chứng thực; quyết định đổi tên, địa chỉ; giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp hoặc các tài liệu pháp lý khác có liên quan.
VCCI cho rằng yêu cầu phải nộp “bản gốc hoặc bản sao có chứng thực” không còn phù hợp với chủ trương cải cách thủ tục hành chính và chuyển đổi số hiện nay.
Thực tế, nhiều thủ tục hành chính đã chuyển sang cơ chế xuất trình bản gốc để đối chiếu hoặc sử dụng dữ liệu điện tử, thay vì yêu cầu người dân và doanh nghiệp phải thực hiện chứng thực giấy tờ. Do đó, VCCI đề nghị sửa đổi theo hướng cho phép nộp bản sao kèm bản gốc để đối chiếu, thay cho yêu cầu bắt buộc về bản sao có chứng thực.
Bên cạnh đó, cộng đồng doanh nghiệp cũng băn khoăn trước quy định yêu cầu cung cấp “tài liệu xác nhận việc thay đổi tên, địa chỉ” nhưng chưa làm rõ đây là loại tài liệu nào đối với cá nhân hay tổ chức.
Theo VCCI, việc thiếu quy định cụ thể có thể dẫn đến cách hiểu khác nhau giữa cơ quan xử lý hồ sơ và người thực hiện thủ tục.
Đặc biệt, trong bối cảnh thời gian qua có nhiều thay đổi về địa giới hành chính tại các địa phương, nhiều tổ chức, doanh nghiệp sẽ phát sinh nhu cầu cập nhật địa chỉ trên văn bằng bảo hộ. Đối với trường hợp thay đổi địa chỉ do điều chỉnh địa giới hành chính, cơ quan quản lý nên nghiên cứu cơ chế cập nhật đơn giản hoặc tự động trên cơ sở dữ liệu hiện có, thay vì yêu cầu chủ văn bằng phải thực hiện đầy đủ thủ tục sửa đổi như các trường hợp thông thường.
Một nội dung khác được VCCI đề cập là yêu cầu nộp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong hồ sơ sửa đổi thông tin chủ văn bằng.
Theo VCCI, quy định này chưa cần thiết bởi cơ quan quản lý hoàn toàn có thể khai thác thông tin từ Hệ thống thông tin quốc gia về đăng ký doanh nghiệp. VCCI đề nghị bỏ yêu cầu nộp Giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp trong hồ sơ sửa đổi văn bằng bảo hộ; đồng thời quy định rõ các loại tài liệu chứng minh việc thay đổi tên, địa chỉ đối với từng nhóm đối tượng và xây dựng thủ tục đơn giản hơn đối với trường hợp thay đổi địa chỉ do điều chỉnh địa giới hành chính.
Theo VCCI, việc tiếp tục rà soát, cắt giảm các yêu cầu giấy tờ không cần thiết, đẩy mạnh khai thác dữ liệu số sẵn có sẽ góp phần giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, đồng thời nâng cao hiệu quả giải quyết thủ tục hành chính trong lĩnh vực sở hữu trí tuệ.