VCCI cho rằng các quy định về công khai thông tin người nộp thuế cần được hoàn thiện theo hướng minh bạch, bảo đảm quyền lợi hợp pháp và uy tín của doanh nghiệp.
Theo đó, mới đây, góp ý Dự thảo Nghị định quy định chi tiết một số điều và biện pháp để tổ chức, hướng dẫn thi hành Luật Quản lý thuế (Dự thảo), Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) đã gửi nhiều kiến nghị liên quan đến cơ chế công khai thông tin người nộp thuế.
Theo VCCI, minh bạch thông tin là một trong những công cụ quan trọng giúp giảm thiểu rủi ro giao dịch, nâng cao mức độ tuân thủ tự nguyện và củng cố niềm tin giữa cơ quan quản lý với cộng đồng doanh nghiệp. Tuy nhiên, việc công khai thông tin cần bảo đảm sự cân bằng giữa yêu cầu giám sát của Nhà nước và quyền được bảo vệ thông tin, uy tín kinh doanh của người nộp thuế.
Liên quan đến quy định tại điểm b khoản Điều 4 Dự thảo về công khai thông tin người nộp thuế, VCCI cho rằng cách thức công khai hiện nay chưa đáp ứng yêu cầu của môi trường kinh doanh số.
Theo phản ánh của doanh nghiệp, dữ liệu công khai hiện chủ yếu được đăng tải dưới dạng thông tin rời rạc, thiếu cấu trúc, khiến việc tra cứu và khai thác tự động gặp nhiều khó khăn. Trong khi đó, ngày càng nhiều doanh nghiệp sử dụng các hệ thống quản trị rủi ro, quản trị đối tác và kiểm soát tuân thủ trên nền tảng số.
VCCI nhận định, khi dữ liệu công khai không được chuẩn hóa theo các định dạng có cấu trúc, doanh nghiệp không thể tích hợp trực tiếp vào các hệ thống quản trị của mình mà phải tra cứu thủ công, làm phát sinh chi phí nhân lực, thời gian và giảm hiệu quả quản trị.
Để nâng cao giá trị sử dụng của dữ liệu công khai, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định yêu cầu công khai dữ liệu dưới các định dạng phổ biến như Excel, XML hoặc CSV. Đồng thời, dữ liệu cần được tổng hợp theo hình thức lũy kế và lưu trữ tại một địa chỉ cố định để doanh nghiệp có thể kết nối, đối soát tự động. Theo VCCI, việc chuẩn hóa dữ liệu không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước, thúc đẩy quá trình chuyển đổi số trong lĩnh vực thuế.
Một nội dung khác được VCCI đặc biệt quan tâm là quy định về cập nhật và chấm dứt công khai thông tin vi phạm của người nộp thuế tại khoản 4 Điều 4 Dự thảo.
VCCI đánh giá việc cho phép cập nhật và chấm dứt công khai thông tin là cần thiết nhằm tạo điều kiện để doanh nghiệp khôi phục uy tín sau khi đã thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Tuy nhiên, Dự thảo hiện mới quy định đối với một số trường hợp nhất định mà chưa làm rõ cơ chế xử lý đối với các hành vi vi phạm pháp luật về thuế có ảnh hưởng đến quyền và lợi ích của tổ chức, cá nhân khác.
Theo đó, Dự thảo chưa xác định rõ thời điểm cơ quan thuế phải cập nhật hoặc chấm dứt công khai thông tin đối với các trường hợp này. Điều này có thể dẫn tới tình trạng thông tin vi phạm tiếp tục tồn tại trên hệ thống trong thời gian rất dài, thậm chí vô thời hạn.
VCCI cho rằng nếu không có quy định rõ ràng, doanh nghiệp có thể phải đối mặt với những hệ lụy kéo dài về uy tín, quan hệ thương mại và khả năng tiếp cận các cơ hội kinh doanh, dù trên thực tế các vi phạm đã được khắc phục từ lâu. Từ thực tế đó, VCCI đề nghị cơ quan soạn thảo bổ sung quy định cụ thể về thời hạn cập nhật, gỡ bỏ hoặc chấm dứt công khai thông tin vi phạm đối với các trường hợp chưa được quy định trong Dự thảo.
Theo VCCI, công khai thông tin người nộp thuế là chủ trương đúng đắn nhằm nâng cao tính minh bạch của môi trường kinh doanh và hỗ trợ các chủ thể trên thị trường đánh giá rủi ro khi giao dịch. Tuy nhiên, cơ chế công khai chỉ thực sự phát huy hiệu quả khi thông tin được cung cấp đầy đủ, chính xác, dễ khai thác và có cơ chế cập nhật kịp thời. Đồng thời, các quy định cũng cần bảo đảm quyền lợi chính đáng của doanh nghiệp, tránh để việc công khai trở thành rào cản kéo dài đối với hoạt động sản xuất, kinh doanh.
VCCI cho rằng việc hoàn thiện các quy định theo hướng chuẩn hóa dữ liệu công khai và xác lập thời hạn chấm dứt công khai thông tin vi phạm sẽ góp phần xây dựng môi trường thuế minh bạch, hiện đại, đồng thời tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình quản trị rủi ro và phát triển hoạt động kinh doanh.
