Du lịch

Tuy nhiên, thực tế đang đặt ra những bài toán hệ thống cho cả nhà quản lý vĩ mô lẫn cộng đồng doanh nghiệp trong việc đồng bộ hóa chuỗi giá trị.

Sở hữu "mỏ vàng" sinh thái đại ngàn

Với diện tích tự nhiên hơn 9.068 km2 nơi biên viễn Tây Bắc, Lai Châu có một hệ sinh thái tự nhiên thuần khiết, nguyên bản. Đại phương sở hữu 6 trong số 10 ngọn núi cao nhất Việt Nam như: Đỉnh Pu Si Lung hoang sơ nơi biên giới, đỉnh Pu Ta Leng ngập tràn sắc hoa đỗ quyên cổ thụ, hay Bạch Mộc Lương Tử - tọa độ kinh điển của phân khúc du lịch mạo hiểm và trekking.

Ở Lai Châu, sự phân hóa địa chất kiến tạo nên cao nguyên Sìn Hồ ở độ cao trên 1.500m với đặc trưng khí hậu ôn đới bốn mùa là điều kiện lý tưởng để phát triển du lịch sinh thái, nghỉ dưỡng và chăm sóc sức khỏe. Cùng với đó là hệ thống hang động, thác nước tự nhiên, nguồn khoáng nóng và các vùng sản xuất chè, quế, mắc ca, sâm, dược liệu... tạo dư địa lớn cho phát triển du lịch sinh thái, nông nghiệp và nghỉ dưỡng. Trong đó, quần thể hang động Pu Sam Cáp được định danh "Tây Bắc đệ nhất động". Nơi đây cũng nổi tiếng với đồi chè Tân Uyên cổ xưa rộng gần 2.000 ha và cánh đồng Mường Than trù phú bậc nhất vùng cao.

Đặc biệt, sự cộng cư của 20 dân tộc anh em đã tạo nên kho tàng văn hóa phong phú, đặc sắc với hệ thống lễ hội truyền thống, phong tục tập quán, nghề thủ công, nghệ thuật dân gian và ẩm thực đa dạng. Hiện toàn tỉnh có trên 40 lễ hội thường niên, 11 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia, 2 di sản văn hóa phi vật thể đại diện của nhân loại, 32 di tích được xếp hạng cùng 1 bảo vật quốc gia.

Chính dòng chảy văn hóa của 20 dân tộc anh em đã hình thành nên các mô hình du lịch cộng đồng như: bản Sin Suối Hồ của người Mông - điểm du lịch cộng đồng tốt nhất vừa được vinh danh nhờ giữ gìn được không gian làng bản với những con đường phủ kín địa lan, những phiên chợ vùng cao đậm sắc màu bản địa. Bên cạnh đó, bản Sì Thâu Chải của người Dao khai thác không gian săn mây kết hợp các bài thuốc lá truyền thống; bản Thẳm của người Lự giữ vững nghề dệt thổ cẩm cùng nếp nhà sàn cổ; bản Vàng Pheo của người Thái lưu truyền những điệu xòe đặc sắc…

Bà Trần Kiều Oanh - Giám đốc Điều hành Khu Du lịch Cổng trời Ô Quy Hồ, Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Lai Châu đánh giá, Lai Châu được thiên nhiên ban tặng cảnh quan rất đẹp, núi rừng hùng vĩ và hiện cũng là một trong số rất ít tỉnh giữ được cảnh quan thiên nhiên và chưa bị đô thị hóa cũng như là bê tông hóa. Tiềm năng du lịch của Lai Châu nếu chúng ta biết giữ gìn và phát triển sẽ cực kì nhiều dư địa và có thể đứng trong tốp đầu cả nước và vươn ra thị trường quốc tế.

Những nút thắt

Tại Khu Du lịch Cổng trời Ô Quy Hồ – tổ hợp vui chơi giải trí kết hợp nghỉ dưỡng và tâm linh quy mô với hơn 200 căn Bungalow cùng hệ thống khách sạn, nhà thiền chữa lành. Đây được xem là một trong những tổ hợp tiên phong tại Lai Châu tích hợp trọn vẹn các loại hình dịch vụ trong một hệ sinh thái.

Thời gian qua, Khu Du lịch đón nhiều du khách tìm đến, đặc biệt quá tải phòng lưu trú trong dịp đầu năm và lễ 30/4 - 1/5 năm 2026.

Bà Kiều Oanh lý giải, khi doanh nghiệp khai thác tốt yếu tố tự nhiên kết hợp với tư duy đầu tư bài bản, hiệu quả lập tức được khẳng định, đó là hữu xạ tự nhiên hương. Khách du lịch sẵn sàng chi trả cho các sản phẩm đáp ứng được nhu cầu đa dạng từ trải nghiệm mạo hiểm đến chăm sóc tinh thần trong một không gian 100% tự nhiên. Tuy nhiên, một cánh én không làm nên mùa xuân, khả năng giữ chân du khách dài ngày không thể chỉ dựa vào một vài tổ hợp đơn lẻ khi tính liên kết toàn cục của điểm đến còn lỏng lẻo.

Theo Phó Chủ tịch Hiệp hội Du lịch tỉnh Lai Châu, Để chuỗi giá trị này vận hành thông suốt, thực tế phát triển đang đòi hỏi phải giải quyết những nút thắt mang tính hệ thống.

Thứ nhất, về hạ tầng và tính kết nối chưa cao. Nằm giáp ranh trung tâm du lịch quốc tế Sa Pa, đỉnh đèo Ô Quy Hồ thuộc địa phận Lai Châu chỉ cách Sa Pa 15 km, hình thành một hành lang đón khách thuận lợi. Tuy nhiên, mạch kết nối này đang bị ngắt quãng bởi chi phí trung chuyển tự phát khi du khách phải chi trả tới 700.000 - 800.000 đồng cho một lượt taxi khứ hồi, làm đẩy tổng chi phí hành trình lên mức cao. Tuyến xe buýt công cộng kết nối trực tiếp từ trung tâm Sa Pa lên đỉnh đèo, Lai Châu là giải pháp thiết thực để khai thác dòng khách liên tỉnh, nhưng bài toán đặt ra là doanh nghiệp vận tải phải đối mặt với nguy cơ chịu lỗ trong giai đoạn đầu và cần có chính sách khuyến khích hỗ trợ đầu tư phù hợp.

“Với những gì doanh nghiệp đầu tư vào tỉnh, chúng tôi mong các điểm du lịch sẽ kết nối với nhau thành các tuyến liên kết trong tỉnh và liên vùng. Đơn cử như điểm Khu Du lịch Cổng trời Ô Quy Hồ đến điểm gần nhất như Bản Sì Thâu Chải là 30km, giữa khoảng cách đấy không hề có trạm nghỉ nào giữa đường, các điểm du lịch không kết nối được với nhau, gây ra sự ngắt quãng trong hành trình trải nghiệm của du khách”, bà Kiều Oanh chia sẻ.

Thứ hai, nguồn nhân lực dịch vụ chất lượng cao đang là bài toán hóc búa đối với các nhà đầu tư. Đặc thù của du lịch trải nghiệm cao cấp phụ thuộc hoàn toàn vào tính chỉn chu của yếu tố con người. Trong khi đó, các khu công nghiệp các tỉnh đang thu hút đa số lực lượng lao động trẻ tại địa phương bằng các chính sách đãi ngộ hấp dẫn.

Thứ ba, khoảng trống trong chiến lược truyền thông điểm đến và vai trò của tổ chức trung gian ngành chưa phát huy hiệu quả. Công tác quảng bá du lịch nhìn chung vẫn mang tính nhỏ lẻ, manh mún khiến thương hiệu du lịch Lai Châu chưa thể định vị đồng bộ trên thị trường trong nước và quốc tế. Trong khi đó, đóng góp của Hiệp hội Du lịch chưa được khai thác đúng tầm trong mối liên kết đa ngành. Một Hiệp hội mạnh là điều kiện cần để kết nối các mắt xích kinh doanh, giữ chân du khách dài ngày, nhưng tiến trình này bắt buộc phải có sự trao quyền và tạo cơ chế phối hợp thực chất từ các cấp chính quyền địa phương.

Chờ đón những cơ hội mới để bứt phá

Theo ông Trần Mạnh Hùng - Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu, là địa phương sở hữu nhiều tiềm năng, lợi thế để phát triển du lịch song đến nay du lịch tỉnh phát triển chưa tương xứng với tiềm năng, đặc biệt tỉnh gặp những thách thức về hạ tầng giao thông, khả năng kết nối thị trường và thu hút đầu tư.

Mới đây, tại buổi làm việc với Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam nhằm trao đổi, tư vấn và định hướng các giải pháp hỗ trợ phát triển du lịch địa phương trong thời gian tới, Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch tỉnh Lai Châu đã đề nghị Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam hỗ trợ kết nối chuyên gia, doanh nghiệp lớn tham gia Hội nghị Xúc tiến đầu tư tỉnh Lai Châu năm 2026; hỗ trợ chuyển đổi số, xây dựng cơ sở dữ liệu du lịch, số hóa tài nguyên phục vụ quảng bá, xúc tiến; đào tạo nguồn nhân lực; hướng dẫn xây dựng sản phẩm du lịch gắn với chương trình OCOP, du lịch nông thôn và vùng đồng bào dân tộc thiểu số; đồng thời tư vấn xây dựng các cơ chế, chính sách đặc thù nhằm tạo động lực phát triển du lịch địa phương.

Phó Cục trưởng Cục Du lịch Quốc gia Việt Nam Hà Văn Siêu đánh giá, Lai Châu là địa phương có nguồn tài nguyên du lịch phong phú và giàu bản sắc trong khu vực Tây Bắc. Tuy nhiên, những hạn chế về hạ tầng giao thông và khả năng kết nối đang là rào cản khiến địa phương chưa khai thác hiệu quả các tiềm năng sẵn có. Địa phương cần tập trung xây dựng các sản phẩm du lịch mang bản sắc riêng, có tính khác biệt và khả năng liên kết vùng; lựa chọn những lĩnh vực đột phá để tạo sức bật cho ngành du lịch; đồng thời đẩy mạnh chuyển đổi số, ứng dụng công nghệ và số hóa tài nguyên nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá và phát triển sản phẩm.

Được biết, ngày 04 tháng 3 năm 2026 Lai Châu đã ban hành Nghị quyết 08 -NQ/TU của Ban Chấp hành Đảng bộ tỉnh về phát triển du lịch với những giải pháp trọng tâm như: Tăng cường công tác lãnh đạo, chỉ đạo của các cấp ủy đảng, chính quyền, đổi mới mạnh mẽ nhận thức, tư duy về phát triển du lịch; Hoàn thiện chính sách thu hút đầu tư phát triển du lịch; Quy hoạch phát triển không gian du lịch; Phát triển đa dạng sản phẩm du lịch chất lượng, đặc sắc phù hợp với tiềm năng, lợi thế của tỉnh; Đầu tư phát triển kết cấu hạ tầng du lịch; Xúc tiến, quảng bá, ứng dụng công nghệ trong phát triển du lịch; Tăng cường hoạt động liên kết, hợp tác trong phát triển và nâng cao chất lượng nguồn nhân lực du lịch.

Để cụ thể hoá Nghị quyết, tỉnh Lai Châu đã phê duyệt Đề án “Phát triển du lịch tỉnh Lai Châu giai đoạn 2026 - 2030, định hướng đến năm 2035” nhằm khai thác hiệu quả tiềm năng, lợi thế về tài nguyên thiên nhiên và bản sắc văn hóa các dân tộc. Tỉnh định vị thương hiệu du lịch với thông điệp “Lai Châu - Kỳ vĩ và bản sắc”, kỳ vọng sẽ mở ra hướng đi mới, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế quan trọng, góp phần nâng cao đời sống người dân và xây dựng hình ảnh Lai Châu trở thành điểm đến hấp dẫn của khu vực Tây Bắc.

Với sự chuyển dịch về tư duy quản lý và quy hoạch đang mở ra những tín hiệu tích cực cho khát vọng phát triển của Lai Châu. Trong đó, việc tỉnh triển khai dự án cao tốc và đường hầm qua đèo Hoàng Liên được cộng đồng doanh nghiệp, nhà đầu tư xác định là gỡ được nút thắt kỹ thuật quan trọng nhất để giải quyết triệt để bài toán khoảng cách địa lý, thông suốt mạch máu giao thông, tạo bệ phóng cho thu hút đầu tư, phát triển kinh tế - xã hội.

Song song đó, các kiến nghị của Hiệp hội Du lịch tỉnh cũng cần được xem xét, gỡ khó kịp thời. Chỉ khi có sự đồng lòng, chung tay "chia lửa" giữa chính quyền và doanh nghiệp, du lịch Lai Châu mới có thể cởi trói các điểm nghẽn, vững vàng bứt phá thành một cực tăng trưởng xanh, bền vững của toàn vùng Tây Bắc.

Nguyệt Hà