Kinh tế địa phương
TP HCM: Mở rộng không gian kinh tế ven sông để tăng trưởng 2 con số
Với quy mô hơn 14 triệu dân và hệ thống sông ngòi kết nối từ trung tâm ra biển, TP HCM đang trước cơ hội tái định vị một trung tâm kinh tế - đô thị sông nước hiện đại bậc nhất Đông Nam Á.
Tái định vị thương hiệu kinh tế đô thị
Theo ông Võ Quang Hiếu - Chủ tịch HĐQT Công ty TNHH Đầu tư Năng Lượng Hoàng Quân, có thể nói, sau các đợt sáp nhập đơn vị hành chính và việc TP HCM chính thức triển khai Đồ án điều chỉnh quy hoạch đến năm 2040, tầm nhìn 2060, không gian sông nước TP HCM lần đầu tiên được đặt vào vị trí “xương sống” trong chiến lược phát triển kinh tế dịch vụ đô thị ven sông. Đặc biệt, với quy mô hơn 14 triệu dân và hệ thống sông ngòi kết nối từ trung tâm ra biển, TP HCM đang có cơ hội tái định vị thương hiệu kinh tế đô thị - sông nước hiện đại bậc nhất Đông Nam Á.
Cũng theo ông Hiếu, hạ tầng giao thông TP HCM hiện không còn là những tuyến giao thông thủy manh mún hay các sản phẩm du lịch đơn lẻ, chiến lược mới đặt mục tiêu tăng trưởng khách du lịch đường thủy trên 10% mỗi năm, hình thành chuỗi không gian kinh tế ven sông quy mô lớn, kết nối TP HCM với Bình Dương, Đồng Nai và Bà Rịa – Vũng Tàu. Đây được xem là bước chuyển mình quan trọng từ tư duy “quay lưng ra sông” sang “lấy dòng sông làm mặt tiền phát triển kinh tế độ thị”. Bước đột phá mang tầm vĩ mô, góp phần đưa TP HCM tăng trưởng 2 con số theo hướng bền vững từ nay tới năm 2045 và tương lai dài hạn.
Theo ông Hiếu, sông Sài Gòn từng là trục phát triển cốt lõi hình thành đô thị Sài Gòn – Chợ Lớn suốt hơn 300 năm. Thế nhưng nhiều năm qua, tiềm năng sông nước vẫn chưa được khai thác tương xứng do hạ tầng bến bãi thiếu đồng bộ, quỹ đất ven sông bị chia cắt và phát triển đô thị còn manh mún. Chính vì vậy, việc tái cấu trúc không gian ven sông đang được xem là yêu cầu cấp thiết trong giai đoạn phát triển mới.
“Khi không gian đô thị TP HCM được mở rộng sau sáp nhập, mục tiêu không chỉ dừng ở phát triển các tuyến du lịch riêng lẻ, mà hướng đến hình thành hành lang kinh tế ven sông quy mô liên vùng. Điều đó đòi hỏi quy hoạch dài hạn, nguồn lực đầu tư lớn và tư duy phát triển mang tầm siêu đô thị quốc tế”, ông Hiếu nhấn mạnh.
Đồng quan điểm, ông Nguyễn Kim Toản – Giám đốc Công ty Thường Nhật, cho rằng hiện TP HCM có thêm có thêm Bình Dương, Vũng Tàu, và sông ở đây từ nguồn đổ ra biển sẽ là một hình ảnh gợi lên sự phát triển không ngừng của TP. Do đó, làm thế nào để tận dụng những lợi thế này để thu hút du khách, góp phần phát triển kinh tế - xã hội mới yếu tố then chốt dẫn đến thành công.
“Khi doanh nghiệp du lịch - dịch vụ gắn bó vào sông nước, tận dụng những lợi thế để tổ chức những chương trình vận chuyển, du lịch trên sông nước làm sao cho xứng tầm. Đây chính là yếu tố cốt lõi, góp phần hiện thực hoá mục tiêu phát triển kinh tế ven sông của TP theo hướng bền vững”, ông Toản nói.
Giữ “lá phổi xanh” cho đô thị
Theo báo cáo từ Sở Du lịch TP HCM, hiện nay lượng khách trải nghiệm các sản phẩm đường sông liên tục tăng trong những năm gần đây. Tuy nhiên, thực tế cho thấy hạ tầng hiện nay vẫn chưa đáp ứng được tốc độ phát triển. Nhiều bến thủy nội địa quy mô nhỏ, thiếu điểm dừng chân đạt chuẩn, trong khi doanh nghiệp gặp khó về vốn đầu tư phương tiện chất lượng cao. Nếu không sớm tháo gỡ các điểm nghẽn về cơ chế và hạ tầng, lợi thế sông nước của TP HCM rất dễ tiếp tục bị bỏ phí ngay trong giai đoạn vàng phát triển.
Theo ông Lê Trương Hiền Hòa – Phó Giám đốc Sở Du lịch TP HCM, hiện ngành du lịch đang kiến nghị các chính sách hỗ trợ vay vốn ưu đãi để doanh nghiệp tiếp tục nâng cấp phương tiện, đồng thời đề xuất cấp ngân sách cho địa phương mở rộng bến bãi. Từ đó, góp phần thu hút các nhà đầu tư để làm sao có nhiều doanh nghiệp đường sông có điều kiện khai thác, phát triển mô hình du lịch ven sông.
Cũng theo ông Hoà, phát triển kinh tế ven sông của TP HCM không chỉ dừng ở câu chuyện du lịch. Bởi, trên thực tế, TP HCM cũng đang đối mặt áp lực lớn về không gian xanh và không gian công cộng cho hơn 14 triệu dân. Đặc biệt, trong bối cảnh mật độ xây dựng ngày càng cao, việc quy hoạch quỹ đất ven sông cho công viên, quảng trường và không gian văn hóa được xem là bước đi chiến lược để giữ “lá phổi xanh” cho đô thị trong tương lai.
“TP HCM đang bước vào giai đoạn chuyển mình mạnh mẽ với chiến lược lấy dòng sông làm trục phát triển mới. Khi quy hoạch, hạ tầng và nguồn lực đầu tư cùng hội tụ, kinh tế ven sông không chỉ mở ra dư địa tăng trưởng mới cho du lịch, mà còn góp phần định hình diện mạo của một siêu đô thị hiện đại, xanh và giàu bản sắc sông nước trong tương lai”, ông Hoà nhấn mạnh.
Đánh giá về những áp lực phát triển đô thị ven sông của TP, KTS. Ngô Viết Nam Sơn - Chủ tịch HĐQT Công ty Tư vấn Thiết kế Ngo Viet Architects & Planners, phát triển đô thị ven sông TP HCM không chỉ là quyết sách, quyết tâm của lãnh đạo TP, mà nó còn thể hiện được một cục diện mới của TP HCM trong bối cảnh hiện nay. Sở dĩ, việc TP không cho phép phát triển mật độ cao như trước đây, đặc biệt là dứt khoát không cho xây dựng những bức tường cao ốc, chắn gió mát từ sông thổi vào và chắn tầm nhìn ra sông là hoàn toàn có cơ sở, đúng đắn về lẽ tự nhiên và thể hiện tầm nhìn chiến lược của lãnh đạo TP.
“Mục tiêu là phát triển phải có sự đan xen, song, làm thế nào để khu vực phía sau lưng vẫn còn cơ hội để thu hút đầu tư phát triển, mở rộng không gian đô thị, mới là yếu tố cốt lõi, góp phần hiện thực hoá mục tiêu phát triển không gian đô thị ven sông của TP”, KTS. Ngô Viết Nam Sơn nói.