Doanh nhân

Doanh nhân đã có cuộc trao đổi với bà Camellia Dinh, CEO và nhà sáng lập công ty tư vấn chiến lược và xây dựng thương hiệu The Brand Promise về vấn đề này.

- AI và mạng xã hội đang làm thay đổi cách doanh nghiệp truyền thông. Điều đó có khiến báo chí mất nguồn thu quảng cáo, thưa bà?

Trong mỗi giai đoạn phát triển của nền kinh tế - xã hội đều sẽ có những sự chuyển biến mới, không ngoại trừ việc xuất hiện các phát minh mang tính chất đột phá và đôi khi mang đến những sự gián đoạn đáng kể đối với những hệ thống tưởng chừng sẽ luôn tồn tại với thời gian.

Giả sử như việc một doanh nghiệp khi cần làm truyền thông sẽ không bắt buộc phải liên hệ với báo chí mà chỉ cần đến các kênh sẵn có như website hay mạng xã hội. Câu chuyện về truyền thông ngày càng trở nên đáng chú ý hơn khi có sự gia nhập của AI.

Chắc chắn rằng dịch vụ quảng cáo trên báo chí sẽ chịu những ảnh hưởng nhất định. Các doanh nghiệp sẽ đắn đo và cân nhắc kĩ lưỡng hơn trước khi quyết định đầu tư vào các kênh quảng cáo truyền thống.

- Trong một môi trường tràn ngập nội dung do AI tạo ra, thứ mà người đọc thật sự trả tiền cho một tờ báo có thể là gì? Theo bà, đâu là giá trị mới mà báo chí cần hướng tới?

AI vẫn chỉ là công cụ và việc xác nhận tính chuẩn xác của thông tin vẫn cần có sự xác nhận và kiểm duyệt từ người làm biên tập. Đối với các kênh do doanh nghiệp tự quản lý, các doanh nghiệp phần lớn vẫn có thể tự do sản xuất và đăng tải nội dung trong khuôn khổ cho phép.

Tuy nhiên, sẽ vẫn có nhiều trường hợp các doanh nghiệp gần như ‘bắt buộc’ phải chi trả cho việc đưa bài trên các kênh báo chí chính thống để đảm bảo rằng chất lượng nguồn tin đã được kiểm duyệt cũng như việc đảm bảo nguồn tin sẽ chiếm được độ phủ tối đa do chiến lược phát triển nội dung đa kênh.

Song song với nhiều doanh nghiệp và cơ quan báo chí dường như đang phải gặp khó khăn về sinh tồn, có nhiều đơn vị báo chí khác coi đây là cơ hội để đẩy mạnh độ nhận diện thương hiệu, phát triển nội dung đa kênh kèm theo các gói dịch vụ hấp dẫn, bao gồm cả việc đầu tư vào cách thức đưa bài và việc tạo ra các sân chơi “offline” mang lại giá trị cho độc giả. Ví dụ, khá nhiều các tòa soạn bắt tay vào làm các giải thưởng uy tín hoặc việc mở rộng các diễn đàn kinh tế - xã hội có tầm ảnh hưởng trong nước và khu vực.

- Làm thế nào để nhận biết một nội dung do AI tạo ra? Và liệu chúng ta có cần quá quan tâm đến việc ai là người viết, thưa bà?

Một bài báo do AI dựng lên nếu đọc qua thì có vẻ như rất có hệ thống, rành mạch, ít khi gặp các lỗi cơ bản như ngữ pháp hay lỗi chính tả. Điều này rất hữu ích cho các nhà báo trong nước, đặc biệt khi muốn đăng bài bằng Tiếng Anh để đảm bảo sự trôi chảy khi sử dụng ngôn ngữ không phải ngôn ngữ mẹ đẻ.

Mặc dù vậy, AI vẫn chỉ là ‘cái máy’ theo đúng nghĩa, kết quả cho thấy rằng các bài báo viết bằng AI sẽ thường sử dụng các thuật ngữ khô cứng hoặc có những ký hiệu thường thấy do AI tự tạo ra, đặc biệt là dấu gạch dài để nối câu (–) thay vì sử dụng các đại từ quan hệ để nối câu.

Cá nhân tôi thấy các nội dung bằng tiếng Việt từ AI vẫn cần được cải thiện rất nhiều để có thể đảm bảo chất lượng về ngôn từ, do chỉ cần người đọc sử dụng ngôn ngữ bản địa là có thể nhận ra. Với những ai nghiên cứu nội dung một cách chi tiết hơn sẽ dễ dàng nhận thấy được nếu các thông tin hoặc số liệu đưa ra có sát với nội dung hay không.

- AI đang mở ra cơ hội gì cho các cơ quan báo chí, và các tòa soạn nên chú ý điều gì để khai thác được sức mạnh của công cụ này? Nhà nước nên quản lý sự thay đổi này như thế nào, thưa bà?

Tôi tin rằng sự phát triển của AI sẽ góp phần làm tăng hiệu suất công việc đối với hầu hết các doanh nghiệp ở mọi ngành nghề. Mặc dù vậy, cần hiểu rằng, khi tất cả các doanh nghiệp đều coi AI là một chi phí đầu tư, quy mô đầu tư và sự chạy đua về AI sẽ trở nên khốc liệt hơn, và có thể trở thành con dao hai lưỡi cho các doanh nghiệp nhỏ và vừa khi tiếp tục phải đầu tư vào hệ thống để đảm bảo rằng mình đang có trong tay “vũ khí” tối tân nhất.

Việc đưa ra một tiêu chuẩn chất lượng cho thương hiệu về cả phần hình ảnh và nội dung được chuẩn bị chỉn chu kèm theo nội dung luôn được cải tiến để tạo ấn tượng tốt với độc giả sẽ là bước đầu tiên.

Về việc để có thể làm tăng giá trị thông tin và giữ được tương tác, các tòa soạn nên tiếp tục duy trì tần suất đăng bài ổn định kèm theo các phương án thực hiện nội dung thiết thực. Những gì mà AI không làm thay cho phóng viên, đó là những phóng sự chân thực, các bài phỏng vấn chuyên sâu về những chủ đề mà độc giả đang quan tâm đến.

Tôi nghĩ, cách quản trị thực tế nhất chính là việc quản trị con người để đảm bảo ba tiêu chí. Thứ nhất là việc đưa thông tin kịp thời và trung thực, sau đó là việc đưa thông tin chất lượng và đảm bảo tiêu chuẩn của mỗi cơ quan báo chí hoặc đơn vị đưa tin. Cuối cùng, đó là cam kết trong việc tuyệt đối không sử dụng AI với mục đích gian lận, đánh tráo khái niệm, sử dụng trái phép thông tin hay sử dụng AI cho các mục đích xấu, gây ảnh hưởng đến trật tự và an ninh xã hội.

- Trân trọng cám ơn bà!

Trường Đặng thực hiện