Chính trị - Xã hội

Từ một đô thị mang vết thương chiến tranh chằng chịt, sau 50 năm vùng đất Sài Gòn – Gia Định năm xưa đã hóa thân ngoạn mục để trở thành đầu tàu kinh tế, hạt nhân đổi mới sáng tạo vững vàng nhất cả nước, hiên ngang vươn ra biển lớn toàn cầu.

“

Hành trình lịch sử: Từ ý nguyện lòng dân đến quyết nghị khắc ghi sông núi

Ngày 30/4/1975, Chiến dịch Hồ Chí Minh lịch sử toàn thắng, giải phóng miền Nam, thống nhất đất nước; hoàn thành sứ mệnh lịch sử là mở đầu oanh liệt và kết thúc vẻ vang cuộc kháng chiến 30 năm để giành lại độc lập dân tộc, thống nhất non sông. Từ ngày 15 đến 21/11/1975, tại Dinh Độc lập (nay là Hội trường Thống Nhất), Hội nghị Hiệp thương chính trị thống nhất đất nước đã diễn ra. Đó là sự kiện chính trị quan trọng trong năm đầu Sài Gòn - Gia Định được giải phóng, thực hiện ý chí thống nhất giang sơn của Nhân dân Việt Nam. Theo tinh thần của Hiệp thương chính trị quan trọng đó, Nhân dân hai miền Nam - Bắc nỗ lực chuẩn bị cho cuộc bầu cử Quốc hội thống nhất của cả nước. Ngày 25/4/1976, Nhân dân Thành phố Sài Gòn - Gia Định cùng cả nước hăng hái đi bầu Quốc hội của nước Việt Nam thống nhất.

Báo Cứu quốc ngày 27/8/1946 đăng tải nội dung bản quyết nghị của toàn thể đồng bào Nam bộ đủ các đảng phái, giai cấp, họp mặt tại Hà Nội ngày 25/8/1946: “Xin Quốc hội và Chính phủ trung ương đổi ngay tên Thành phố Sài Gòn lại làm tên Thành phố Hồ Chí Minh để tượng trưng sự chiến đấu, hy sinh và cương quyết trở về với Tổ quốc của dân Nam bộ”. Từ ý tưởng đi đến hiện thực phải trải qua 30 năm với hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ.

Tại kỳ họp thứ nhất, Quốc hội nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam đã xem xét và thảo luận rằng: Nhân dân Thành phố Sài Gòn - Gia Định luôn luôn tỏ lòng kính yêu vô hạn đối với Chủ tịch Hồ Chí Minh và tha thiết với việc Thành phố mang tên Người; trong công cuộc đấu tranh cách mạng lâu dài và gian khổ, Thành phố Sài Gòn - Gia Định đã không ngừng phát huy truyền thống kiên cường, bất khuất của dân tộc ta, lập được nhiều chiến công xuất sắc, xứng đáng được vinh dự mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại.

Ngày 2/7/1976, Quốc hội ra quyết nghị: “Chính thức đặt tên Thành phố Sài Gòn - Gia Định là Thành phố Hồ Chí Minh” ngay sau khi Quốc hội quyết nghị lấy tên nước là Nước Cộng hòa Xã hội Chủ nghĩa Việt Nam. Đây là phần thưởng xứng đáng và cao quý nhất mà Đảng, Nhà nước và Nhân dân cả nước dành cho Đảng bộ và Nhân dân Thành phố.

Nghị quyết lịch sử này đã đáp ứng tình cảm thiêng liêng của một tập thể Nhân dân cách mạng, dù hoàn cảnh lửa bỏng dầu sôi vẫn gắn bó sắt son với lãnh tụ vĩ đại là hiện thân của Tổ quốc bất diệt, cho phép Thành phố “đi trước về sau” được nói lên đời đời lòng biết ơn và tình yêu đối với Bác Hồ của chúng ta. Nghị quyết này cũng là một nguồn cổ vũ thường xuyên đối với Nhân dân Thành phố trong công cuộc phấn đấu đi lên, xây dựng một Thành phố xã hội chủ nghĩa, có công nghiệp hiện đại, có nông nghiệp hiện đại ở ngoại thành, có thương cảng xã hội chủ nghĩa, có văn hóa, khoa học, kỹ thuật tiên tiến, phát huy tiềm lực to lớn, góp phần cống hiến xứng đáng vào sự nghiệp xây dựng Tổ quốc xã hội chủ nghĩa giàu mạnh.

“

Chặng đường nửa thế kỷ: Khúc tráng ca phát triển và kỳ tích đầu tàu kinh tế

Nửa thế kỷ qua là một chặng đường quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, phát triển và bảo vệ Thành phố mang tên Bác Hồ kính yêu, đánh dấu sự trưởng thành và đóng góp tích cực của Thành phố trong hình thành, hoàn thiện đường lối đổi mới của Đảng. Vượt qua khó khăn chồng chất trong 10 năm đầu (1975 - 1985), Thành phố đã giữ vững thành quả cách mạng, ổn định chính trị, khôi phục và phát triển kinh tế, hàn gắn vết thương chiến tranh. Gần 40 năm qua cùng với cả nước, Đảng bộ và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh thực hiện đường lối Đổi mới (1986 - 2025), một chặng đường hết sức quan trọng trong sự nghiệp xây dựng, bảo vệ, phát triển Thành phố.

Kinh tế duy trì tăng trưởng hàng năm ở mức cao. Đảng bộ Thành phố đã quán triệt, vận dụng, thực hiện sáng tạo đường lối phát triển kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa của Đảng, bám sát thực tiễn, luôn tìm tòi, sáng tạo, mạnh dạn thể nghiệm nhiều cơ chế, chính sách mới để thúc đẩy sản xuất, mở rộng thị trường. Kinh tế Thành phố luôn tăng trưởng ở mức cao trong nhiều năm liên tục, giai đoạn 1991 - 1995 tăng 12,6%; giai đoạn 1996 - 2000 tăng 10,1%; giai đoạn 2001 - 2005 tăng 11%; giai đoạn 2006 - 2010 tăng 11,4%; giai đoạn 2011 - 2020, giai đoạn kinh tế phát triển theo chiều sâu, tăng trưởng đạt bình quân 6,86%/năm, vượt mức tăng trưởng chung của cả nước (5,96%).

Quy mô kinh tế của Thành phố năm 2020 tăng gấp 2,7 lần năm 2010, thu nhập bình quân đầu người của Thành phố năm 2020 tăng gấp 2,39 lần so với năm 2010. Kinh tế Thành phố tiếp tục đổi mới mô hình tăng trưởng, cải thiện chất lượng tăng trưởng kinh tế trên nền tảng ứng dụng khoa học và công nghệ, cơ cấu kinh tế tiếp tục chuyển dịch đúng hướng, tập trung vào các ngành công nghiệp, dịch vụ và nông nghiệp công nghệ cao.

Thành phố từng bước chuyển từ phát triển theo chiều rộng sang phát triển theo chiều sâu. Chất lượng tăng trưởng từng bước được cải thiện. Tiến bộ khoa học kỹ thuật được ứng dụng ngày càng phổ biến vào hoạt động sản xuất kinh doanh, đặc biệt là công nghệ thông tin, công nghệ cao, sản xuất xanh, kinh tế số, kinh tế tuần hoàn. Khoa học và công nghệ đã đóng vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế, nâng cao đời sống Nhân dân và tạo nên những bước tiến vượt bậc trong nhiều lĩnh vực.

Năm 2025 là năm đánh dấu bước chuyển quan trọng khi Thành phố triển khai sắp xếp tổ chức bộ máy, chuyển sang mô hình chính quyền địa phương 02 cấp và hoàn tất quá trình hợp nhất với tỉnh Bình Dương và tỉnh Bà Rịa - Vũng Tàu. Đây cũng là năm tập trung tổ chức Đại hội Đảng các cấp. Dù bối cảnh chung còn nhiều khó khăn, Đảng bộ, chính quyền và Nhân dân Thành phố Hồ Chí Minh (sau sáp nhập) duy trì sự chủ động, tăng cường đoàn kết, nỗ lực vượt khó, thực hiện hiệu quả các nhiệm vụ trọng tâm.

Nhờ đó, Thành phố đạt nhiều kết quả quan trọng, toàn diện trên các lĩnh vực, tạo nền tảng thuận lợi để hoàn thành mục tiêu, chỉ tiêu và nhiệm vụ đề ra trong năm 2025, cụ thể: Tốc độ tăng trưởng tổng sản phẩm trên địa bàn (GRDP) đạt 7,53% (Nếu không tính dầu khí thì GRDP Thành phố tăng 8,03%). GRDP bình quân đầu người cả năm 2025 đạt 8.755 USD, chất lượng tăng trưởng được cải thiện; quy mô kinh tế tăng cao; tổng thu ngân sách nhà nước trên địa bàn Thành phố đạt 800.043 tỷ đồng, đạt 119,1% so với dự toán; Thành phố hoàn tất việc sáp nhập đơn vị hành chính các cấp và triển khai mô hình chính quyền địa phương 02 cấp; đưa vào hoạt động nhiều dự án hạ tầng kỹ thuật, giao thông trọng điểm, các công trình phòng chống sạt lở bờ sông, kênh, rạch trên địa bàn Thành phố. Thành phố kiên trì thực hiện phương châm phát triển bền vững, gắn tăng trưởng kinh tế với tiến bộ và công bằng xã hội, xây dựng môi trường sống ngày càng tốt hơn cho Nhân dân.

“

Đô thị hiện đại, văn minh và kiến tạo không gian phát triển tương lai

Giữ vững ổn định chính trị, tạo nền tảng vững chắc cho sự phát triển của Thành phố. Thành phố luôn giữ vững ổn định chính trị, không để xảy ra điểm nóng, tình huống mất ổn định, kể cả khi tình hình trong nước có nhiều khó khăn, thế giới có những diễn biến phức tạp. Đây là một trong những thành tựu nổi bật, vừa là nguyên nhân, vừa là kết quả của quá trình phát triển, thể hiện năng lực lãnh đạo, sự kiên định và quyết tâm của Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân Thành phố trong thực hiện đổi mới, xây dựng chủ nghĩa xã hội. Sự ổn định chính trị với nền tảng là an dân thực sự là cơ sở chính trị quan trọng để Thành phố Hồ Chí Minh dám nghĩ, dám làm, đi đầu cùng cả nước, vì cả nước thực hiện công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nâng cao vai trò của Thành phố với cả nước và các thành phố lớn trong khu vực và trên thế giới.

Công tác quy hoạch, quản lý quy hoạch và phát triển đô thị có nhiều tiến bộ, đã thúc đẩy sự phát triển các lĩnh vực của đời sống xã hội. Quá trình phát triển Thành phố theo hướng công nghiệp hóa, hiện đại hóa luôn gắn với quy hoạch, quản lý quy hoạch, phát triển đô thị, xây dựng kết cấu hạ tầng đồng bộ đã làm cho đô thị Thành phố có nhiều thay đổi, phát triển vượt bậc; đã tập trung các nguồn lực triển khai thực hiện công tác quy hoạch đô thị, quy hoạch các khu công nghiệp, khu chế xuất, quy hoạch phát triển hệ thống hạ tầng giao thông, hình thành các trục xuyên tâm, trục Bắc Nam, đường vành đai, các tuyến metro, đường trên cao…

Các khu đô thị mới được đầu tư xây dựng, phát triển hiện đại, hài hòa với tổ chức không gian của Thành phố; chương trình di dời và tái định cư các hộ dân sống trên và ven kênh rạch, chương trình xây dựng nhà lưu trú cho công nhân, ký túc xá cho sinh viên, nhà ở xã hội cho người có thu nhập thấp được tập trung thực hiện, điều kiện sống của người dân được cải thiện. Các loại dịch vụ đô thị như cấp điện, nước, thoát nước, vệ sinh môi trường, xử lý nước thải được quan tâm đầu tư, môi trường sản xuất được cải thiện, công nghệ sản xuất sạch hơn được triển khai áp dụng. Do nhận thức đúng và làm tốt công tác quy hoạch và quản lý quy hoạch đã tạo tiền đề để phát triển đô thị, phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội, xây dựng Thành phố ngày càng văn minh, hiện đại, trở thành đô thị đặc biệt có sức hội tụ và lan tỏa lớn của Vùng và cả nước.

Thành phố khẩn trương hoàn thành điều chỉnh Quy hoạch tổng thể Thành phố Hồ Chí Minh (theo Nghị quyết số 260/2025/QH15), đảm bảo tính tích hợp, phù hợp với không gian phát triển mới, đồng bộ, hiện đại, có tính kết nối cao, nhất là kết nối hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng xã hội; tập trung phủ kín quy hoạch trên toàn địa giới hành chính mới, nâng cao chất lượng quy hoạch phân khu, quy hoạch chi tiết, quy hoạch chuyên ngành; đẩy mạnh ứng dụng công nghệ số, hoàn thiện cơ sở dữ liệu không gian quy hoạch - kiến trúc gắn với đô thị thông minh; đẩy mạnh chương trình xây dựng nhà ở xã hội, cải tạo chung cư cũ, nhà ở ven kênh rạch, đa dạng hóa các loại hình nhà ở; tập trung xác định giải pháp, lộ trình giải quyết ùn tắc giao thông, ngập úng, ô nhiễm môi trường; xây dựng chương trình phát triển mảng xanh, tập trung cho khu vực đô thị; khuyến khích sự tham gia chủ động, tích cực của người dân, doanh nghiệp, cấp ủy, chính quyền, hệ thống chính trị các phường, xã, đặc khu.

“

Phát triển kinh tế song hành cùng trái tim nhân ái, nghĩa tình

Đời sống Nhân dân được cải thiện, thu nhập từng bước được nâng lên. Đảng không có lợi ích nào khác ngoài mục đích phục vụ lợi ích của Nhân dân, không ngừng nâng cao chất lượng sống của Nhân dân. Đảng bộ Thành phố đã dựa vào Nhân dân để phát động các phong trào thi đua yêu nước, thực hiện nhiệm vụ phát triển kinh tế - văn hóa - xã hội và chăm lo, cải thiện, nâng cao đời sống Nhân dân; Thành phố đã đầu tư nhiều nguồn lực chăm lo đời sống tinh thần của người dân.

Phong trào “Toàn dân đoàn kết xây dựng đời sống văn hóa” ngày càng thấm sâu, lan tỏa vào đời sống xã hội. Công tác bảo tồn di tích lịch sử, văn hóa, kiến trúc nghệ thuật được đẩy mạnh, hệ thống thiết chế văn hóa xây dựng ngày càng rộng khắp, góp phần giữ gìn các giá trị truyền thống và phục vụ nhu cầu học tập, sinh hoạt, vui chơi giải trí ngày càng đa dạng của Nhân dân. Các chính sách giảm nghèo và chăm lo an sinh xã hội được quan tâm triển khai, có sự tham gia tích cực từ các nguồn lực trong xã hội; đời sống vật chất và tinh thần của Nhân dân không ngừng nâng cao.

“

"Giữ vững triết lý sâu sắc 'không bỏ ai lại phía sau', sự thịnh vượng của TP. Hồ Chí Minh luôn được phân bổ nâng niu qua những đề án an sinh, mái ấm công nhân, học bổng xã hội hóa và chăm lo bảo hiểm cho hàng vạn hộ khó khăn vùng xa ngoại thành”.

Thành phố đã từng bước xây dựng và phát triển hệ thống an sinh, bảo trợ xã hội toàn diện, đa tầng, rộng khắp; triển khai thực hiện chương trình giảm nghèo bền vững giai đoạn 2021 - 2025, thu hẹp nhanh sự chênh lệch đời sống giữa trung tâm đô thị và khu vực nông thôn; thực hiện có hiệu quả các chính sách hỗ trợ, chăm lo cho hộ nghèo, hộ cận nghèo, người có công, trẻ em có hoàn cảnh khó khăn, đối tượng bảo trợ xã hội, đối tượng cai nghiện ma túy đảm bảo an sinh xã hội, phúc lợi xã hội với trọng tâm là hỗ trợ vay vốn, xây dựng sửa chữa nhà tình thương, tình nghĩa, cấp phát thẻ bảo hiểm y tế, miễn giảm học phí, công tác chăm lo Tết, đặc biệt là chăm lo hỗ trợ hộ nghèo, hộ cận nghèo, hộ chính sách có công khó khăn và các đối tượng bảo trợ xã hội bị ảnh hưởng bởi dịch bệnh COVID-19.

Bám sát định hướng mục tiêu xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc, Thành phố đã đầu tư có trọng tâm trọng điểm các lĩnh vực văn hóa, văn học nghệ thuật, đáp ứng ngày càng tốt hơn nhu cầu hưởng thụ của Nhân dân; từng bước hoàn thiện hệ thống thiết chế văn hóa, thể dục thể thao; chăm lo xây dựng phát huy hệ giá trị gia đình Việt Nam; không ngừng vun đắp truyền thống đoàn kết, nghĩa tình trong cộng đồng xã hội.

Hành trình 50 năm kiên cường tự hào mang tên Chủ tịch Hồ Chí Minh vĩ đại đã tôi luyện nên một tính cách hào hiệp, nghĩa tình, một bản lĩnh kiên cường vượt bão giông của người dân nơi đây. Đứng trước không gian vận hội khổng lồ rộng mở sau sáp nhập, mang trên mình niềm tin yêu gửi gắm mãnh liệt của toàn thể dân tộc, Thành phố cam kết không ngừng nỗ lực bứt phá đổi mới sáng tạo, vững vàng tiến nhanh kiến tạo tương lai rực rỡ, xứng danh Thành phố mang tên Người.

Đình Đại