Chính trị - Xã hội

Theo dòng lịch sử và công cuộc giữ gìn hòa bình, độc lập, xây dựng Tổ quốc, Thành phố Hồ Chí Minh (TP HCM) đã khẳng định sức sống mạnh mẽ, khả năng thích ứng linh hoạt và vai trò tiên phong trong sự nghiệp đổi mới và phát triển đất nước, không ngừng vượt qua khó khăn, thách thức để giữ vững vị thế đầu tàu kinh tế và trung tâm phát triển năng động bậc nhất cả nước.

Sứ mệnh mới của TP HCM sau 50 năm vinh dự được mang tên Lãnh tụ kính yêu của toàn dân tộc, phải vượt qua mọi thách thức để hướng đến kiến tạo các giá trị bền vững cho tương lai.

Từ vị thế đầu tàu tăng trưởng

Từ góc độ kinh tế, trong suốt 50 năm qua, TP HCM luôn là trung tâm kinh tế lớn nhất cả nước và là cực tăng trưởng quan trọng của nền kinh tế Việt Nam. Với diện tích chỉ chiếm khoảng 0,6% diện tích tự nhiên và dân số khoảng 9,4 -9,5 triệu người, Thành phố vẫn đóng góp khoảng 15,5-16% GDP cả nước, 25-27% tổng thu ngân sách Nhà nước, khoảng 16% kim ngạch xuất nhập khẩu và thu hút 11-13% tổng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) hằng năm. Những con số này khẳng định vị thế đầu tàu tăng trưởng, động lực phát triển quan trọng của nền kinh tế quốc gia.

Bên cạnh đó, TP HCM còn là địa phương tiên phong trong đổi mới mô hình phát triển. Nhiều cơ chế, chính sách về cải cách hành chính, phát triển kinh tế tư nhân, thu hút đầu tư, xây dựng chính quyền đô thị và chuyển đổi số đã được thí điểm tại đây trước khi nhân rộng trên phạm vi cả nước. Đồng thời, là trung tâm tài chính, thương mại, dịch vụ, logistics và khoa học - công nghệ hàng đầu, đóng vai trò cửa ngõ giao thương quốc tế quan trọng của Việt Nam và là hạt nhân phát triển của toàn vùng kinh tế trọng điểm phía Nam.

Ngày 1/7/2025, TP HCM đứng trước một cột mốc lịch sử mới: Sự kiện mở rộng không gian phát triển trên cơ sở hợp nhất với Bình Dương và Bà Rịa - Vũng Tàu không chỉ làm thay đổi quy mô địa giới hành chính mà còn tái cấu trúc không gian phát triển theo hướng tích hợp, mở ra một thời kỳ và trọng trách lớn lao của một siêu đô thị đa tích hợp trung tâm, mang trong mình động lực và khát vọng vươn xa.

Những động lực truyền thống kết hợp động lực tăng trưởng mới
Với diện tích hơn 6.700 km² và quy mô dân số khoảng 14 triệu người, TP HCM sau sáp nhập lần đầu tiên hội tụ đầy đủ các trụ cột tăng trưởng của một siêu đô thị hiện đại, mở ra thời kỳ mới của trung tâm tài chính, thương mại và dịch vụ lớn nhất cả nước; cực công nghiệp công nghệ cao với hệ sinh thái sản xuất hiện đại; cùng trung tâm kinh tế biển và logistics quy mô quốc tế, có khả năng kết nối sâu với chuỗi cung ứng toàn cầu.

Trong các trụ cột tăng trưởng của một siêu đô thị, Bí thư Thành ủy TP HCM Trần Lưu Quang nhấn mạnh, TP HCM quyết tâm xây dựng, trở thành trung tâm phát triển công nghiệp văn hóa của cả nước. Bởi một đô thị lớn không thể chỉ phát triển dựa trên những thành tựu đã có. Thành phố ấy phải liên tục tạo ra những giá trị mới, từ các sản phẩm văn hóa, những không gian sáng tạo đến những ý tưởng mới phục vụ sự phát triển. Và giá trị văn hóa hơn 300 năm lịch sử, 50 năm vinh dự mang lên Chủ tịch Hồ Chí Minh tiếp tục là những “di sản” vô giá đồng hành cùng Thành phố trong kiến tạo các giá trị cho mai sau.

Số liệu của các chuyên gia Trung tâm Mô phỏng và Dự báo Kinh tế - Xã hội TP HCM cho biết, đối với động lực tăng trưởng truyền thống, theo số liệu từ Thống kê TP HCM (2026), quy mô kinh tế năm 2025 của TP HCM đạt gần 3 triệu tỷ đồng (bao gồm dầu khí) và chiếm hơn 23% trong GDP của Việt Nam.

Đáng chú ý, sau sáp nhập, TP HCM đã khoác lên mình một diện mạo mới với khả năng cạnh tranh ở cả khu vực dịch vụ cũng như khu vực công nghiệp. Điều này đặt ra yêu cầu cho TP HCM cần phải xác định lại các ngành kinh tế chiến lược, qua đó phân bổ hiệu quả nguồn lực vào các ngành có lợi thế này.

TS Trần Quang Thắng, Viện trưởng Viện Kinh tế và Quản lý TP HCM nhấn mạnh, Nghị quyết 09 của Bộ Chính trị đã tạo ra cơ chế linh hoạt hơn cho Thành phố trong việc huy động nguồn lực và triển khai các mô hình phát triển, động lực tăng trưởng mới. Không còn chỉ tập trung vào tăng trưởng kinh tế truyền thống, mà hướng đến các lĩnh vực có giá trị gia tăng cao như tài chính quốc tế, công nghệ, đổi mới sáng tạo và kinh tế số.

Các động lực tăng trưởng mới có thể giúp Thành phố phát huy tối đa các lợi thế về nguồn nhân lực, khoa học công nghệ, logistics và đổi mới sáng tạo, là cơ sở để nâng cao năng lực cạnh tranh, khẳng định vai trò trung tâm kinh tế lớn của cả nước trong giai đoạn phát triển mới, Chủ tịch UBND TP HCM Nguyễn Văn Được nhấn mạnh.

Tầm vóc lớn

Trong nền kinh tế tri thức và mạng lưới phức hợp toàn cầu, quốc gia đòi hỏi TP HCM còn có sứ mệnh lớn hơn, đó phải đóng vai trò của một "trung tâm kiến tạo phát triển", TS Huỳnh Thế Du, Giảng viên Trường Chính sách Công và quản lý Fulbright phân tích.
Sau nửa thế kỷ đi qua kể từ thời khắc lịch sử năm 1975, TP HCM đã chứng minh một cách thuyết phục năng lực tự sinh, tự chủ và phát triển vượt bậc của mình, xứng đáng là biểu tượng sống động cho tinh thần đổi mới, sự năng động, kiên cường và khát vọng hội nhập của con người Việt Nam. Tuy nhiên, chặng đường phát triển trong những thập kỷ tiếp theo của thế kỷ XXI đang đặt ra trước mắt Thành phố những yêu cầu và thách thức mang tầm vóc lịch sử lớn lao hơn rất nhiều. Sứ mệnh thời đại mới đòi hỏi Thành phố phải chuyển mình mạnh mẽ để trở thành trung tâm kiến tạo không gian phát triển mới cho toàn vùng Đông Nam Bộ và cho cả quốc gia, ông khẳng định.

Theo ông Huỳnh Thế Du: Tương lai thịnh vượng của TP HCM và sự phát triển bền vững của vùng Đông Nam Bộ là hai đại lượng gắn bó hữu cơ, không thể tách rời. Vì vậy, Thành phố phải đổi mới sáng tạo, chuyển đổi xanh và bứt phá về thể chế sẽ là bộ máy phát điện mạnh mẽ, liên tục bơm các dòng xung lực phát triển đến toàn vùng. Và chỉ có liên kết chặt chẽ, thông suốt về hạ tầng và cộng hưởng về chuỗi giá trị mới tạo ra một bệ đỡ không gian kinh tế vững chắc, mới giúp TP HCM có đủ thế và lực để vươn tầm trở thành một đô thị toàn cầu, cạnh tranh sòng phẳng với các trung tâm tài chính, công nghệ lớn tại khu vực châu Á và thế giới.

Lê Mỹ