Nghiên cứu - Trao đổi
Cắt giảm thủ tục về phòng cháy, chữa cháy: Cân bằng giữa quản lý và tạo thuận lợi
Trước những bất cập tồn tại trong thực tế, việc cắt giảm thủ tục hành chính về phòng cháy, chữa cháy được cho sẽ góp phần giảm thời gian, chi phí tuân thủ nhưng vẫn bảo đảm yêu cầu quản lý Nhà nước.
Nghị quyết 66.18/2026 của Chính phủ về phân quyền, cắt giảm, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy và cứu nạn, cứu hộ chính thức có hiệu lực từ 01/7 vừa qua.
Theo đó, Nghị quyết tiếp tục cắt giảm thêm 3 thủ tục hành chính bao gồm: Kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy; nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy với công trình, phương tiện giao thông đã được cơ quan công an cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy, chữa cháy; phục hồi hoạt động của cơ sở, phương tiện giao thông cơ giới, hộ gia đình và cá nhân.
Đáng chú ý, trong 3 thủ tục được cắt giảm đã nêu, việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý Nhà nước đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế nhận được sự quan tâm đặc biệt và đánh giá cao.
Nhìn nhận về nội dung chính sách này, không ít ý kiến cho hay, theo quy định trước đây, công trình thuộc diện quản lý về phòng cháy, chữa cháy phải thực hiện hai thủ tục hành chính nối tiếp nhau là thẩm định thiết kế và kiểm tra công tác nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy.
Tuy nhiên, cả hai thủ tục đều hướng tới cùng một mục đích là xem xét, đánh giá, đối chiếu việc chấp hành các quy định của pháp luật, tiêu chuẩn và quy chuẩn kỹ thuật trong thiết kế, xây dựng. Việc duy trì đồng thời hai thủ tục dẫn đến sự trùng lặp, có thể gây lãng phí, làm chậm tiến độ đưa các dự án đầu tư vào hoạt động, ảnh hưởng đến hiệu quả sản xuất, kinh doanh của doanh nghiệp.
Vì vậy, việc bãi bỏ thủ tục nghiệm thu về phòng cháy, chữa cháy của cơ quan quản lý Nhà nước đối với công trình, phương tiện giao thông đã được cấp giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế sẽ giúp tháo gỡ sự trùng lặp trong thủ tục hành chính nhưng vẫn bảo đảm mục tiêu quản lý Nhà nước.
Theo đó, sau khi cắt giảm, công trình và phương tiện giao thông chỉ phải thực hiện một thủ tục hành chính trước khi đưa vào vận hành là thẩm định thiết kế về phòng cháy, chữa cháy hoặc thẩm duyệt thiết kế về phòng cháy, chữa cháy trong trường hợp điều chỉnh thiết kế khi thi công. Sau khi chủ đầu tư tự tổ chức thi công và nghiệm thu theo đúng quy định, công trình được đưa vào khai thác.
Điều này cũng đồng nghĩa chủ đầu tư, chủ sở hữu công trình hoặc chủ phương tiện giao thông phải thực hiện đầy đủ, toàn diện và tự chịu trách nhiệm trước pháp luật về việc thi công, giám sát thi công và nghiệm thu theo đúng tiêu chuẩn, quy chuẩn kỹ thuật đã áp dụng, từ đó sẽ đặt ra trách nhiệm cao hơn của chủ đầu tư trong việc chấp hành quy định của pháp luật.
Theo ông Đậu Anh Tuấn, Phó Tổng Thư ký, Trưởng Ban Pháp chế Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), cộng đồng doanh nghiệp đánh giá rất cao nỗ lực của Bộ Công an trong cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt trong lĩnh vực phòng cháy chữa cháy. Đây là lĩnh vực liên quan đến tính mạng con người. Do vậy, cần sự nỗ lực rất lớn để cân bằng giữa việc tạo thuận lợi cho hoạt động sản xuất kinh doanh nhưng vẫn phải đảm bảo năng lực quản lý Nhà nước.
Các phương án cắt giảm thủ tục hành chính trong lĩnh vực phòng cháy, chữa cháy mà Bộ Công an thực hiện đã làm tốt cả 2 yếu tố này. Trong đó, cơ quan quản lý đã chuyển mạnh tư duy từ tiền kiểm sang hậu kiểm.
“Thay vì tiền kiểm thì chúng ta đã chuyển trọng tâm sang hậu kiểm. Có nghĩa là ban hành các quy định, tiêu chuẩn rõ ràng, minh bạch để người dân, chủ đầu tư, tư vấn các cơ quan có liên quan thì phải tuân thủ và không cần phải có một sự đồng ý hay là phê duyệt của cơ quan phòng cháy chữa cháy như trước”, ông Tuấn chia sẻ.
Đồng thời cho hay, việc bãi bỏ 3 thủ tục liên quan phòng cháy chữa cháy từ ngày 01/7 cũng đòi hỏi năng lực tuân thủ của các doanh nghiệp phải tăng cường. Bởi, khi được giao quyền chủ động, doanh nghiệp phải hiểu rõ quy định và chấp hành tốt quy định, phải có nhân sự tốt để tham gia quá trình này.
Cùng chung quan điểm, đánh giá cao những cải cách về thủ tục hành chính của Bộ Công an, không ít doanh nghiệp cũng bày tỏ, đây là một trong những cải cách rất tích cực, không chỉ thể hiện sự đồng hành của Nhà nước đối với doanh nghiệp, chủ đầu tư trong lĩnh vực đầu tư, mà còn mang lại nhiều lợi ích thiết thực khi giúp giảm thời gian chờ đợi hoàn tất các thủ tục hành chính, qua đó rút ngắn tiến độ thực hiện dự án, giảm chi phí tài chính và nâng cao hiệu quả đầu tư. Đặc biệt, việc bãi bỏ thủ tục này cũng giúp giảm sự chồng chéo giữa các hoạt động kiểm tra, tạo điều kiện để chủ đầu tư chủ động hơn trong quá trình hoạt động, thực hiện các dự án.