VCCI

Phát biểu chỉ đạo tại Diễn đàn, Phó Thủ tướng Chính phủ, Chủ tịch Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững Nguyễn Văn Thắng bày tỏ, biến đổi khí hậu đang là thách thức lớn của nhân loại trong thế kỷ XXI. Sự nóng lên của trái đất, mực nước biển dâng, các hiện tượng thời tiết bất thường, khó lường và ngày càng nghiêm trọng đang gây ra những tổn thất lớn về kinh tế - xã hội và môi trường trên toàn cầu.

Với bờ biển dài hơn 3.260 km, hai đồng bằng sông lớn, hệ sinh thái đa dạng và nền kinh tế đang phát triển mạnh mẽ, Việt Nam là một trong những quốc gia dễ bị tổn thương nhất trước tác động của biến đổi khí hậu.

“Chúng ta là một nền kinh tế có tốc độ phát triển nhanh, có độ mở lớn, nhu cầu năng lượng tiếp tục tăng mạnh, trong khi đồng thời phải ứng phó với biến đổi khí hậu, thiên tai bất thường, khó lường, và các chuẩn mực xanh ngày càng cao từ thị trường, chuỗi cung ứng và hệ thống tài chính toàn cầu. Quốc tế cũng đang có những chuyển biến sâu sắc về chính sách khí hậu và phát triển bền vững, việc này đòi hỏi các quốc gia, tổ chức và doanh nghiệp phải triển khai các giải pháp đồng bộ, thực chất và hiệu quả nhằm đáp ứng xu thế phát triển toàn cầu”, Phó Thủ tướng nhận định.

Phó Thủ tướng cho biết, trước bối cảnh đó, dưới sự lãnh đạo sáng suốt của Đảng và Nhà nước, Việt Nam đã sớm nhận thức đầy đủ và hành động quyết liệt, xác định rõ quan điểm: phát triển nhanh phải đi đôi với phát triển bền vững; tăng trưởng kinh tế phải gắn với công bằng, tiến bộ xã hội, bảo vệ môi trường, đổi mới sáng tạo và nâng cao sức chống chịu của nền kinh tế.

Theo Phó Thủ tướng, tại Hội nghị COP26 năm 2021, Việt Nam đã đưa ra cam kết mạnh mẽ: đạt phát thải ròng bằng “0” (Net Zero) vào năm 2050. Đây không chỉ là cam kết quốc tế mà còn là định hướng chiến lược dài hạn vì sự phát triển bền vững của dân tộc, góp phần thực hiện mục tiêu trở thành nước đang phát triển có công nghiệp theo hướng hiện đại vào năm 2030 và trở thành nước phát triển, có thu nhập cao vào năm 2045.

“Có thể thấy rằng, chuyển đổi xanh, giảm phát thải và phát triển bền vững không chỉ là yêu cầu thực hiện các cam kết quốc tế về khí hậu, mà còn là xu thế tất yếu, gắn với yêu cầu nâng cao năng lực cạnh tranh và thích ứng với các tiêu chuẩn xanh trên thế giới”, Phó Thủ tướng nhấn mạnh.

Để định hướng mục tiêu về bảo vệ môi trường, an ninh năng lượng, tăng trưởng xanh và phát triển bền vững, theo Phó Thủ tướng, Đảng, Nhà nước đã có nhiều chủ trương, giải pháp. Tại Hội nghị lần thứ 7 Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XI đã ban hành Nghị quyết số 24-NQ/TW ngày 3/6/2013 về chủ động ứng phó với biến đổi khí hậu, tăng cường quản lý tài nguyên và bảo vệ môi trường; Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 70-NQ/TW ngày 20/8/2025 về bảo đảm an ninh năng lượng quốc gia đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quốc hội đã thông qua Luật Bảo vệ môi trường và Nghị quyết về cơ chế, chính sách phát triển năng lượng quốc gia giai đoạn 2026-2030; Thủ tướng Chính phủ đã ban hành Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh giai đoạn 2021-2030, tầm nhìn 2050, Chương trình hỗ trợ kinh doanh bền vững giai đoạn 2026 – 2030, cùng nhiều chương trình, đề án cụ thể khác…

“Diễn đàn hôm nay chính là dịp quan trọng để chúng ta cùng nhau cụ thể hoá con đường hướng tới Net Zero, chuyển những cam kết thành hành động thiết thực, chuyển chiến lược thành các dự án cụ thể và huy động sức mạnh tổng hợp của toàn xã hội, đặc biệt là vai trò tiên phong của cộng đồng doanh nghiệp”, Phó Thủ tướng bày tỏ.

Cũng theo Phó Thủ tướng, cộng đồng doanh nghiệp, bao gồm cả các doanh nghiệp nhà nước, khu vực tư nhân và doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài đóng vai trò then chốt và quyết định trong hành trình Net Zero này.

“Là lực lượng sáng tạo, linh hoạt và chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế, các doanh nghiệp cần tiên phong xây dựng lộ trình giảm phát thải, tích hợp tiêu chí ESG vào chiến lược phát triển dài hạn, đầu tư mạnh mẽ vào năng lượng tái tạo, công nghệ sạch, kinh tế tuần hoàn và tham gia vào chuỗi cung ứng xanh. Chính phủ sẽ đồng hành, tạo môi trường thuận lợi để cộng đồng doanh nghiệp nói chung và khu vực tư nhân nói riêng phát huy tinh thần đổi mới sáng tạo, hợp tác liên kết để tạo ra những mô hình kinh doanh bền vững, góp phần biến cam kết Net Zero của Việt Nam trở thành hiện thực và tạo ra giá trị kinh tế mới cho đất nước. Các địa phương, đặc biệt là những tỉnh, thành phố có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo cần chủ động xây dựng quy hoạch, cải thiện môi trường đầu tư, thu hút các dự án xanh và tạo điều kiện thuận lợi tối đa cho doanh nghiệp”, Phó Thủ tướng chia sẻ.

Đồng thời ông cho hay, chuyển đổi xanh, giảm nhẹ phát thải khí nhà kính hướng tới mục tiêu Net Zero vừa là thách thức nhưng cũng vừa là cơ hội để Việt Nam nâng cao năng lực cạnh tranh, tạo động lực tăng trưởng mới và khẳng định vị thế trên trường quốc tế. Với lợi thế về nguồn năng lượng tái tạo, vị trí địa chính trị thuận lợi, nguồn nhân lực sẵn có và cam kết chính trị mạnh mẽ từ Đảng và Nhà nước, Việt Nam hoàn toàn có đủ điều kiện để biến thách thức thành cơ hội.

“Với vai trò Chủ tịch Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững, tôi muốn nhấn mạnh rằng con đường hướng tới Net Zero của Việt Nam không chỉ là một chương trình môi trường, cũng không chỉ là câu chuyện riêng của ngành năng lượng. Đây là một tiến trình chuyển đổi mô hình phát triển, đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa các chính sách về năng lượng, công nghiệp, tài chính, nông nghiệp, giao thông, đô thị, khoa học công nghệ, lao động và an sinh xã hội.

Net Zero chỉ có thể thành công nếu được đặt trong tổng thể chiến lược phát triển bền vững quốc gia, trong đó tăng trưởng kinh tế, bảo vệ môi trường, bảo đảm an ninh năng lượng, nâng cao năng lực cạnh tranh và bảo đảm công bằng xã hội phải được xử lý hài hòa, có lộ trình và có khả năng thực thi”, Phó Thủ tướng bày tỏ.

Chính phủ sẽ nỗ lực và quyết tâm thực hiện mục tiêu Net Zero trên cơ sở lộ trình phù hợp với điều kiện phát triển của Đất nước, bảo đảm công bằng, hiệu quả và bền vững, chủ động biến các cam kết khí hậu thành động lực đổi mới mô hình tăng trưởng và phát triển bền vững; qua đó thể hiện trách nhiệm của Việt Nam đối với cộng đồng quốc tế.

Chính phủ cũng cam kết sẽ tiếp tục hoàn thiện thể chế pháp luật, cải cách hành chính mạnh mẽ, cắt giảm thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh, tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp trong tiếp cận nguồn lực, tài nguyên, vốn vay, công nghệ và thị trường. Lắng nghe và tiếp thu nghiêm túc các ý kiến, đề xuất thiết thực từ Diễn đàn hôm nay để kịp thời nghiên cứu, đưa ra các ý kiến chỉ đạo, điều hành và biện pháp quản lý Nhà nước phù hợp.

Phó Thủ tướng đề nghị các bộ, ngành và địa phương tiếp tục quán triệt tinh thần chuyển từ cam kết sang hành động, từ định hướng sang dự án cụ thể, từ chính sách chung sang kết quả có thể đo lường.

“Các Bộ, ngành như Bộ Công Thương, Bộ Nông nghiệp và Môi trường, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước Việt Nam trong phạm vi, lĩnh vực quản lý cần tiếp tục tham mưu các giải pháp bảo đảm an ninh năng lượng, phát triển nguồn năng lượng sạch, kiểm kê khí nhà kính, phát triển thị trường các-bon, bảo vệ hệ sinh thái và thích ứng với biến đổi khí hậu, thúc đẩy các công cụ tài chính xanh, tín dụng xanh, trái phiếu xanh,... các địa phương cần chủ động rà soát quy hoạch, chuẩn bị danh mục dự án xanh, cải thiện môi trường đầu tư, tháo gỡ thủ tục và tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp triển kha khai các dự án sử dụng năng lượng sạch, kinh tế tuần hoàn và giảm phát thải”, Phó Thủ tướng chỉ đạo đồng thời bày tỏ sự tin tưởng và mong muốn toàn thể cộng đồng doanh nghiệp hãy hành động khẩn trương, quyết liệt hơn nữa…

Đối với Liên đoàn Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI), Phó Thủ tướng đề nghị, tiếp tục phát huy mạnh mẽ vai trò là tổ chức đại diện quốc gia của cộng đồng doanh nghiệp và là cầu nối quan trọng giữa Chính phủ với doanh nghiệp trong tiến trình chuyển đổi xanh.

“VCCI cần phối hợp với các bộ, ngành, địa phương, hiệp hội ngành hàng và các đối tác quốc tế để xây dựng các chương trình hỗ trợ doanh nghiệp chuyển đổi xanh theo ngành, theo chuỗi cung ứng và theo địa phương; ưu tiên doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp trong các ngành phát thải cao và doanh nghiệp xuất khẩu chịu áp lực lớn từ các tiêu chuẩn carbon.

VCCI cũng cần chủ động tổng hợp, phản ánh kịp thời các khó khăn, vướng mắc của doanh nghiệp về thể chế, vốn, công nghệ, nhân lực, thị trường các-bon, tài chính xanh, tín dụng xanh và các thủ tục có liên quan; đồng thời thúc đẩy hình thành mạng lưới doanh nghiệp tiên phong về Net Zero, nhân rộng các mô hình tốt và định kỳ báo cáo Chính phủ, Hội đồng quốc gia về Phát triển bền vững về kết quả, kiến nghị và các sáng kiến của cộng đồng doanh nghiệp”, Phó Thủ tướng đề nghị.

Theo Phó Thủ tướng, với quyết tâm chính trị cao của Đảng và Nhà nước, sự vào cuộc đồng bộ của cả hệ thống chính trị, sự tham gia tích cực, trách nhiệm của cộng đồng doanh nghiệp và Nhân dân, cùng với sự hỗ trợ hợp tác của bạn bè quốc tế, Việt Nam sẽ thực hiện thắng lợi mục tiêu Net Zero theo lộ trình đã đề ra. Sẽ được xây dựng xanh hơn, sạch hơn, bền vững hơn, góp phần xứng đáng vào nỗ lực chung của cộng đồng quốc tế trong công cuộc chống biến đổi khí hậu.

Bài: Gia Nguyễn - Ảnh: Quốc Tuấn