Chuyển đổi xanh là “giấy thông hành” để doanh nghiệp tham gia thị trường toàn cầu, cũng chính là con đường để doanh nghiệp phát triển dài hạn, bền vững hơn.
Cạnh tranh chiến lược, xu hướng bảo hộ thương mại, đứt gãy chuỗi cung ứng, biến động năng lượng và yêu cầu ngày càng cao về phát triển bền vững đang tạo ra nhiều sức ép đối với doanh nghiệp.
Doanh nghiệp chủ động chuyển đổi
Hiện nay, yêu cầu chuyển đổi xanh, phát triển bền vững đang trở thành chuẩn mực mới của thương mại toàn cầu. Doanh nghiệp không chỉ cạnh tranh bằng giá thành hay quy mô mà còn cạnh tranh bằng năng lực thích ứng, bằng tốc độ đổi mới, bằng khả năng chuyển đổi xanh và bằng trách nhiệm với xã hội, môi trường và cộng đồng.
Đặc biệt, cộng đồng doanh nghiệp hiện nay không chỉ còn quan tâm “làm sao tồn tại”, mà đã bắt đầu chú trọng nhiều hơn đến chuyển đổi số, chuyển đổi xanh, quản trị rủi ro. Qua đây chính bản thân các doanh nghiệp cũng tự nâng cao năng lực cạnh tranh dài hạn.
Ông Trần Đức Tý – Trưởng phòng Tuân thủ và Phát triển bền vững Tập đoàn PPJ Group cho hay phía doanh nghiệp đã chủ động thực hiện chuyển đổi xanh trước bối cảnh áp lực biến đổi khí hậu cam kết Net Zero toàn cầu cũng như yêu cầu ngày càng cao về minh bạch, trách nhiệm đối với ngành may mặc. Theo ông Tý, hệ thống quy định ngày càng chặt chẽ từ thị trường xuất khẩu cũng đã yêu cầu doanh nghiệp phải thay đổi.
Với PPJ Group, ông Tý cho biết đơn vị đã thực hiện ưu tiên sử dụng nguyên vật liệu có chứng nhận, thân thiện với môi trường; Tuân thủ các tiêu chuẩn quốc tế và yêu cầu riêng của khách hàng; Áp dụng công nghệ tiết kiệm năng lượng, nước và giảm phát thải; Ứng dụng công nghệ để theo dõi, đánh giá hiệu quả chỉ số ESG; Xây dựng đội ngũ với tư duy và kỹ năng phát triển bền vững.
“Doanh nghiệp cũng đã xác định hướng tới sử dụng 60% nguyên liệu xanh trong sản xuất vào năm 2030, bao gồm các sản phẩm có chứng chỉ Tiêu chuẩn tái chế toàn cầu (GRS), tiêu chuẩn tuyên bố tái chế (RCS), Tiêu chuẩn thành phần hữu cơ quốc tế, tự nguyện (OCS), tiêu chuẩn chứng nhận độc quyền cấp bởi Liên minh Sợi lanh và Cây gai dầu châu Âu (EUROPEAN FLAX)… Đồng thời, chúng tôi tuân thủ và đáp ứng các tiêu chuẩn quốc tế, thông qua các chứng nhận trách nhiệm xã hội độc lập lớn nhất thế giới, tập trung chủ yếu vào các ngành may mặc, giày dép và dệt may (WRAP), Báo cáo đánh giá về trách nhiệm xã hội và đạo đức kinh doanh (SMETA)...”, ông Tý cho biết.
Theo đánh giá từ các doanh nghiệp, việc chủ động chuyển đổi xanh đã mở ra cơ hội đơn hàng và nâng cao hình ảnh doanh nghiệp. Cụ thể, việc chuyển đổi xanh gia tăng cơ hội nhận đơn hàng từ các thương hiệu quốc tế, đáp ứng yêu cầu ESG giúp nâng cao năng lực cạnh tranh. Cùng với đó là mở rộng cơ hội xuất khẩu vào các thị trường lớn như EU và Mỹ, nâng cao uy tín và xây dựng hình ảnh doanh nghiệp phát triển bền vững.
Đối với hoạt động của doanh nghiệp, việc chủ động chuyển đổi xanh sẽ giúp tối ưu chi phí và nâng cao hiệu quả vận hành cũng như tiết kiệm chi phí điện, nước, hóa chất và xử lý chất thải. Đồng thời, việc này cũng giúp giảm chi phí sản xuất thông qua tái chế và mô hình kinh tế tuần hoàn, ứng dụng công nghệ để nâng cao năng suất và hiệu quả vận hành, tăng cơ hội tiếp cận nguồn vốn xanh và các chương trình hỗ trợ tài chính.
“Giấy thông hành” cho doanh nghiệp
TS Cấn Văn Lực - Thành viên Hội đồng Tư vấn Chính sách Tài chính - tiền tệ Quốc gia cho rằng trong bối cảnh mới doanh nghiệp cần tận dụng tốt các chính sách hỗ trợ về thuế, phí, lãi suất… và các chính sách chiến lược; tăng cường ứng dụng CNTT, tiết giảm chi phí, tinh giản quy trình, bộ máy; tiết kiệm năng lượng… Đồng thời, phải chủ động nắm bắt các xu hướng lớn như chuyển đổi kép “xanh hóa và số hóa – AI, dữ liệu, an ninh mạng và nhân sự số là quan trọng.
“Đặc biệt, phải xây dựng và thực hiện chiến lược chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và ESG. Ngoài ra, phải nâng cao năng lực cạnh tranh và nội lực, tăng tính minh bạch và trách nhiệm giải trình về xuất xứ hàng hóa, nguyên phụ liệu đầu vào; rà soát, điều chỉnh chuỗi cung ứng...’, TS Lực đề xuất giải pháp.
Theo các chuyên gia, chuyển đổi xanh hiện nay không còn là câu chuyện của tương lai, đó là yêu cầu của hiện tại. Trong bối cảnh hiện tại, chuyển đổi xanh chính là “giấy thông hành” để doanh nghiệp tham gia thị trường toàn cầu, là điều kiện để hàng hóa vượt qua các rào cản kỹ thuật mới và cũng là con đường để doanh nghiệp phát triển dài hạn, bền vững hơn.
Thực tế, chuyển đổi xanh, phát triển kinh tế carbon thấp và thực hành ESG không còn là xu hướng mang tính khuyến khích mà đang trở thành yêu cầu tất yếu để tham gia chuỗi giá trị toàn cầu. Tuy nhiên, doanh nghiệp trong khu vực vẫn đang đối mặt với không ít khó khăn như quy mô nhỏ, năng lực chống chịu hạn chế, khó tiếp cận vốn và công nghệ xanh, thiếu nguồn nhân lực chất lượng cao....
Qua khảo sát, ông Nguyễn Tiến Quang – Giám đốc VCCI Miền Trung – Tây Nguyên cho hay cộng đồng doanh nghiệp cần hơn bao giờ hết rất cần sự kết nối, chia sẻ và đồng hành, đặc biệt trong vấn đề chuyển đổi xanh. Theo ông Quang, doanh nghiệp đi chậm trong chuyển đổi xanh sẽ mất lợi thế cạnh tranh và ngược lại những doanh nghiệp đi trước, tiên phong sẽ mở ra cơ hội rất lớn.
“Càng áp lực, doanh nghiệp càng đổi mới, càng biến động doanh nghiệp càng phải đoàn kết, liên kết và chủ động chuyển mình”, ông Nguyễn Tiến Quang nói.
Trong thời gian tới, các chuyên gia đề xuất doanh nghiệp cần chú trọng nâng cao năng lực thích ứng và quản trị rủi ro. Cụ thể là chủ động đa dạng hóa thị trường, chuỗi cung ứng và nguồn nguyên liệu; đồng thời tăng cường năng lực quản trị tài chính, quản trị dữ liệu và chuyển đổi số nhằm nâng cao sức cạnh tranh.
Tiếp đến, các doanh nghiệp phải xem chuyển đổi xanh là động lực tăng trưởng mới. Vì vậy, nên đầu tư vào công nghệ sạch, tiết kiệm năng lượng, giảm phát thải và minh bạch quản trị. Cuối cùng là thúc đẩy liên kết và hợp tác đa phương, tăng cường kết nối với chính quyền, tổ chức quốc tế, cơ sở đào tạo và các định chế tài chính để hình thành hệ sinh thái hỗ trợ chuyển đổi xanh và phát triển bền vững.
