Doanh nghiệp

Trước đây, một nhà quản lý giỏi được đánh giá qua khả năng lập kế hoạch, phân công công việc và kiểm soát tiến độ. Hiện nay, những tiêu chí ấy vẫn cần thiết nhưng không còn đủ. Khi AI tham gia ngày càng sâu vào hoạt động của doanh nghiệp, từ marketing, tài chính đến vận hành và chăm sóc khách hàng, năng lực lãnh đạo cũng đang được định nghĩa lại.

Theo khảo sát của Talentnet Academy năm 2026, 31% doanh nghiệp Việt Nam xác định AI là một trong những ưu tiên chiến lược. Tuy nhiên, chỉ khoảng 3% tự tin rằng tổ chức đã sẵn sàng làm chủ công nghệ này trong tương lai. Khoảng cách không nằm ở việc thiếu công cụ AI. Điều doanh nghiệp còn thiếu là những người biết cách đưa AI vào quy trình làm việc, kết nối công nghệ với mục tiêu kinh doanh và dẫn dắt đội ngũ thích nghi với mô hình vận hành mới.

Ông Darren Cheng, Giám đốc Tăng trưởng LinkedIn, cho rằng nhiều doanh nghiệp hiện vẫn chủ yếu sử dụng AI cho các tác vụ đơn lẻ như soạn thảo văn bản, tổng hợp tài liệu hay hỗ trợ lên ý tưởng. Giá trị lớn nhất của AI chỉ xuất hiện khi công nghệ được triển khai đồng bộ trong toàn tổ chức và gắn với năng lực của từng vị trí.

Những thay đổi đó cũng đồng nghĩa với việc vai trò của nhà quản lý đang được định nghĩa lại. AI không thay thế người lãnh đạo, mà đang thay đổi bản chất của công việc quản lý. Khi công nghệ đảm nhiệm ngày càng nhiều tác vụ mang tính lặp lại, người quản lý cần dành nhiều thời gian hơn cho việc ra quyết định, thiết kế quy trình, phát triển đội ngũ và tạo ra sự phối hợp hiệu quả giữa con người với công nghệ. Đây cũng là năng lực tạo nên khác biệt giữa một người biết sử dụng AI và một nhà quản lý có thể tạo ra giá trị từ AI cho cả tổ chức.

Theo ông Nguyễn Minh Tâm, Giám đốc Talentnet Academy, doanh nghiệp hiện nay không thiếu tham vọng chuyển đổi AI. Vấn đề nằm ở chỗ năng lực thực tế của đội ngũ chưa theo kịp tốc độ phát triển của công nghệ và nhu cầu mở rộng của tổ chức. Lợi thế cạnh tranh không đến từ việc biết nhiều về AI mà đến từ khả năng ứng dụng công nghệ này để tối ưu hiệu suất hoạt động và tạo ra giá trị mới.

Ông Tâm cho rằng quản lý cấp trung là lực lượng chịu tác động mạnh nhất. Họ vừa phải triển khai chiến lược từ ban lãnh đạo, vừa trực tiếp dẫn dắt đội ngũ vận hành trong bối cảnh cách thức làm việc thay đổi nhanh chóng.

Nếu trước đây nhiệm vụ chính của nhà quản lý là giám sát KPI và kiểm soát tiến độ, thì nay họ phải trở thành người huấn luyện đội ngũ, dẫn dắt thay đổi và quản trị cả những "đồng nghiệp số" là các công cụ AI. Đây cũng là nguyên nhân khiến nhiều doanh nghiệp xuất hiện khoảng trống năng lực ở tầng quản lý khi mô hình điều hành truyền thống dần được thay thế bằng cách thức làm việc mới, nơi con người và công nghệ cùng tham gia tạo ra kết quả.

Các nhà quản lý cần hiểu AI có thể tác động như thế nào đến mô hình kinh doanh, chiến lược nhân sự, trải nghiệm khách hàng và hiệu quả vận hành. Quan trọng hơn, họ phải biết chuyển những hiểu biết đó thành năng lực quản trị, giúp doanh nghiệp thích ứng nhanh hơn với sự thay đổi của thị trường.

Đó cũng là lý do nhiều chương trình MBA bắt đầu điều chỉnh cách tiếp cận, đưa AI tích hợp vào quản trị hay vì chỉ là một học phần công nghệ. Chương trình Thạc sĩ Quản trị Kinh doanh định hướng STEM tích hợp AI (SeMBA in AI) do Viện Quản trị & Công nghệ FSB (Tập đoàn FPT) đã phát triển theo định hướng này. Chương trình hướng tới việc giúp học viên ứng dụng công nghệ vào các bài toán quản trị thực tiễn như hoạch định chiến lược, marketing, tài chính, vận hành, đổi mới sáng tạo và phát triển mô hình kinh doanh.

Thông qua phương pháp học gắn với các tình huống doanh nghiệp, chương trình hướng đến phát triển năng lực ra quyết định, tối ưu hiệu quả vận hành và dẫn dắt tổ chức trong bối cảnh con người và AI cùng tạo ra giá trị. Cách tiếp cận này phản ánh đúng nhu cầu của thị trường khi doanh nghiệp không chỉ cần những người sử dụng thành thạo công cụ AI mà cần những nhà quản lý có khả năng biến công nghệ thành lợi thế cạnh tranh của tổ chức.

Chương trình MBA tích hợp AI được triển khai tại Hà Nội, Đà Nẵng, TP HCM và Cần Thơ.

Dương Thành