Chuyên đề
Cân bằng thận trọng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và kiềm chế lạm phát
Giá dầu vẫn được dự báo sẽ duy trì ở mức cao hơn so với trước khi xảy ra xung đột trong giai đoạn 2026–2027 - Yếu tố rủi ro xung đột và giá năng lượng ảnh hưởng tăng trưởng.
Ngân hàng Phát triển Châu Á (ADB) đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng của khu vực châu Á và Thái Bình Dương đang phát triển xuống còn 4,9% trong năm 2026, so với mức 5,5% của năm 2025. Con số này thấp hơn 0,2 điểm phần trăm so với dự báo công bố vào tháng 4.
Những gián đoạn kéo dài trên thị trường năng lượng do xung đột tại Trung Đông đã tác động đến triển vọng kinh tế của khu vực nghiêm trọng hơn so với dự kiến, theo nhận định trong báo cáo triển vọng kinh tế mới nhất của ADB vừa được công bố. Dự báo tăng trưởng cho năm 2027 được giữ nguyên ở mức 5,1%, phản ánh kỳ vọng hoạt động kinh tế sẽ phục hồi khi những sức ép này dần giảm bớt.
Báo cáo Triển vọng phát triển châu Á (ADO) tháng 7/2026 của ADB nhận định rằng những gián đoạn trên thị trường năng lượng toàn cầu sẽ chỉ được khắc phục dần dần, mặc dù một thỏa thuận khung đã được ký kết vào tháng 6.
Giá dầu đã tăng vọt lên khoảng 144 USD/thùng vào tháng 4 do khủng hoảng tại Trung Đông, sau đó giảm xuống dưới 80 USD/thùng sau thỏa thuận khung đạt được vào giữa tháng 6. Tuy nhiên, giá dầu vẫn được dự báo sẽ duy trì ở mức cao hơn so với trước khi xảy ra xung đột trong giai đoạn 2026–2027.
Những "vết sẹo" trên thị trường năng lượng có thể kéo dài, khi các gián đoạn nguồn cung chỉ được khắc phục dần theo thời gian, trong khi áp lực lạm phát vẫn tiếp diễn do tác động lan tỏa sang nhiều lĩnh vực và các hiệu ứng trễ dần bộc lộ.
Giá năng lượng, phân bón và các loại hàng hóa cơ bản tăng cao đã đẩy lạm phát đi lên. Tuy nhiên, tăng trưởng kinh tế trong quý I vẫn duy trì vững chắc nhờ hoạt động kinh tế mạnh mẽ trước khi xung đột bùng phát và nhu cầu trong nước ổn định.
Khi tác động của xung đột lan rộng từ lĩnh vực năng lượng sang phân bón, các hàng hóa khác và cả chuỗi cung ứng, áp lực lạm phát được dự báo sẽ tiếp tục kéo dài. Lạm phát của khu vực hiện được dự báo ở mức 4,3% trong năm nay so với 3,0% trong năm 2025, tăng 0,7 điểm phần trăm so với dự báo hồi tháng 4. Dự báo lạm phát cho năm 2027 vẫn được giữ nguyên ở mức 3,4%.
Chuyên gia Kinh tế trưởng của ADB, ông Albert Park, cho biết: “Việc thực thi bền vững thỏa thuận khung sẽ góp phần đưa thị trường năng lượng toàn cầu trở lại trạng thái bình thường, song tốc độ điều chỉnh là rất khó dự báo và tiềm ẩn nhiều rủi ro theo chiều hướng bất lợi.
Tăng trưởng kinh tế của châu Á và Thái Bình Dương đang phát triển vẫn duy trì khả năng chống chịu, nhưng những trở lực kéo dài do xung đột gây ra đòi hỏi các nhà hoạch định chính sách phải cân bằng thận trọng giữa mục tiêu hỗ trợ tăng trưởng và kiềm chế lạm phát.”
Báo cáo ADO tháng 7 năm 2026 cũng cảnh báo rằng nguy cơ xung đột leo thang trở lại và tình trạng bất ổn địa chính trị kéo dài vẫn là những rủi ro lớn đối với triển vọng của khu vực. Những yếu tố này có thể tiếp tục làm thắt chặt thị trường năng lượng, gia tăng chi phí bù rủi ro và làm trầm trọng thêm áp lực lạm phát cũng như các sức ép từ bên ngoài.
Điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt hơn cũng tạo ra thêm rủi ro, khi lợi suất trái phiếu chính phủ và chi phí vay vốn tăng lên, trong khi thâm hụt tài khóa được dự báo sẽ nới rộng ở một số nền kinh tế.
Bên cạnh đó, thuế quan cao hơn và chính sách thương mại bất định hơn cũng có thể làm suy giảm hoạt động kinh tế, trong khi giá phân bón tăng tiếp tục đe dọa sản lượng nông nghiệp và an ninh lương thực.
ADB đã điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng năm 2026 đối với hầu hết các tiểu vùng, ngoại trừ Đông Á đang phát triển. Dự báo tăng trưởng của Cộng hòa Nhân dân Trung Hoa được giữ nguyên ở mức 4,6% trong năm 2026 và 4,5% trong năm 2027, nhờ duy trì xuất khẩu và đầu tư cơ sở hạ tầng mạnh mẽ.
Dự báo tăng trưởng của Ấn Độ được điều chỉnh giảm xuống còn 6,6% trong năm nay do chi phí năng lượng gia tăng làm suy yếu nhu cầu trong nước, trong khi dự báo cho năm tới vẫn được giữ ở mức 7,3%.
Dự báo tăng trưởng của Đông Nam Á và Thái Bình Dương cũng được điều chỉnh giảm, phản ánh nhu cầu trong nước và hoạt động du lịch suy yếu, lạm phát gia tăng và chi phí nhập khẩu cao hơn.
Theo ADB, nguy cơ chính đối với triển vọng kinh tế là xung đột tại Trung Đông leo thang trở lại và bất ổn địa chính trị. Các rủi ro khác bao gồm điều kiện tài chính toàn cầu thắt chặt hơn; khả năng thị trường chứng khoán toàn cầu điều chỉnh mạnh và định giá lại các cổ phiếu liên quan đến trí tuệ nhân tạo (AI); các cú sốc mới từ chính sách thuế quan của Mỹ; áp lực tăng giá lương thực do El Niño và giá phân bón; cùng với những căng thẳng kéo dài trong lĩnh vực bất động sản của Trung Quốc.