Pháp luật
Gỡ điểm nghẽn chính sách cho ngành bán hàng đa cấp
Đại diện Cục Thuế đã giải đáp các vấn đề cá nhân, doanh nghiệp bán hàng đa cấp quan tâm, từ đăng ký thuế, hóa đơn điện tử đến việc khấu trừ thuế đối với thu nhập từ hoa hồng.
Tại Tọa đàm "Chính sách cho ngành bán hàng đa cấp - Vấn đề đặt ra trong thực tiễn và giải pháp thúc đẩy" (Toạ đàm), nhiều cá nhân, doanh nghiệp và đại diện Hiệp hội Bán hàng đa cấp Việt Nam đã nêu hàng loạt khó khăn liên quan đến đăng ký thuế, sử dụng hóa đơn điện tử cũng như việc áp dụng các quy định mới về thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân.
Trao đổi tại Tọa đàm, bà Nguyễn Thị Thu Hà, Ban Chính sách, Cục Thuế (Bộ Tài chính) đã trực tiếp giải đáp nhiều nội dung được doanh nghiệp quan tâm.
Liên quan đến băn khoăn của doanh nghiệp về việc hàng trăm nghìn nhà phân phối sẽ gặp khó khăn khi thực hiện đăng ký thuế, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết, cơ quan thuế đã có hướng dẫn rất cụ thể.
Theo bà Hà, ngày 18/6/2026, Cục Thuế đã ban hành Công văn số 4062/CT-NVT gửi cơ quan thuế các tỉnh, thành phố hướng dẫn việc đăng ký thuế, đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử đối với hộ kinh doanh, cá nhân kinh doanh. Theo hướng dẫn này, đăng ký kinh doanh là quyền của cá nhân, trong khi đăng ký thuế là nghĩa vụ phát sinh khi có hoạt động kinh doanh. Do đó, cá nhân hoàn toàn có thể đăng ký thuế mà không bắt buộc phải đăng ký hộ kinh doanh.
"Trên Cổng dịch vụ công, khi thực hiện đăng ký thuế trực tuyến, cá nhân chỉ cần lựa chọn mục 'không đăng ký kinh doanh' là vẫn có thể hoàn tất thủ tục đăng ký thuế", bà Hà cho biết.
Đại diện Cục Thuế cũng khẳng định, sau khi đã được cấp mã số thuế, nếu sau này cá nhân thực hiện đăng ký hộ kinh doanh thì vẫn tiếp tục sử dụng chính mã số định danh cá nhân, căn cước công dân làm mã số thuế, không phải thực hiện đăng ký lại. Vì vậy, sẽ không có câu chuyện hàng trăm nghìn người tham gia bán hàng đa cấp gặp khó khăn trong việc đăng ký thuế như nhiều ý kiến lo ngại.
Một nội dung khác được nhiều doanh nghiệp quan tâm là việc sử dụng hóa đơn điện tử từ ngày 1/7/2026. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, Công văn 4062 cũng đã hướng dẫn rõ việc này. Theo đó, ngay sau khi đăng ký thuế, cá nhân có thể đăng ký sử dụng hóa đơn điện tử. Đối với trường hợp sau này đăng ký hộ kinh doanh, cá nhân vẫn tiếp tục được sử dụng hóa đơn điện tử theo đúng quy định. Các cơ quan thuế địa phương đều đã được hướng dẫn thống nhất nên doanh nghiệp và người tham gia bán hàng đa cấp có thể yên tâm triển khai.
Liên quan đến chính sách thuế đối với khoản hoa hồng bán hàng đa cấp, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết quy định hiện hành không phải là chính sách hoàn toàn mới, ngay từ Thông tư 40/2021/TT-BTC, Bộ Tài chính đã quy định đối với hoạt động đại lý bán đúng giá thì khoản hoa hồng đại lý vẫn thuộc diện chịu thuế thuế giá trị gia tăng.
Đối với hoạt động bán hàng đa cấp, mức khấu trừ thuế thu nhập cá nhân 5% đối với khoản hoa hồng, tiền thưởng và các lợi ích kinh tế khác vẫn tiếp tục được duy trì theo quy định hiện hành. Bà Hà cho biết, quy định này cũng tương tự đối với nhiều loại hình đại lý khác, không chỉ riêng hoạt động bán hàng đa cấp.
Trước băn khoăn của doanh nghiệp về việc khấu trừ thuế ngay từ lần phát sinh đầu tiên sẽ khiến nhiều cá nhân phải thực hiện hoàn thuế vào cuối năm, đại diện Cục Thuế đồng tình với đề xuất của doanh nghiệp. Theo bà Nguyễn Thị Thu Hà, đối với người tham gia bán hàng đa cấp, nếu tổng doanh thu từ hoa hồng và các lợi ích kinh tế trong năm chưa vượt 1 tỷ đồng thì chưa thực hiện khấu trừ thuế. Việc khấu trừ chỉ đặt ra khi doanh thu vượt ngưỡng chịu thuế theo quy định.
"Nếu vẫn khấu trừ ngay từ đầu đối với người có doanh thu dưới 1 tỷ đồng thì cuối năm họ lại phải làm thủ tục hoàn thuế, vừa gây khó khăn cho người nộp thuế, vừa làm tăng khối lượng công việc của cơ quan thuế", bà Hà phân tích.
Đối với hoạt động bán hàng đa cấp theo phương thức mua đứt bán đoạn, đại diện Cục Thuế khẳng định đây được xem là hoạt động kinh doanh hàng hóa thông thường. Theo đó, người kinh doanh phải thực hiện đầy đủ nghĩa vụ về thuế giá trị gia tăng và thuế thu nhập cá nhân theo quy định hiện hành.
Đề cập đến công tác quản lý thuế trong bối cảnh kinh doanh số phát triển mạnh, bà Nguyễn Thị Thu Hà cho biết, ngành Thuế hiện quản lý người nộp thuế trên cơ sở dữ liệu tập trung. Cơ quan thuế sẽ tổng hợp thông tin từ nhiều nguồn để xác định doanh thu thực tế của cá nhân kinh doanh.
"Thực tế còn khá nhiều trường hợp kinh doanh, đặc biệt trên môi trường số, chưa thực hiện đầy đủ nghĩa vụ thuế. Vì vậy, cơ quan thuế phải khai thác dữ liệu từ nhiều nguồn khác nhau để quản lý", bà Hà cho biết.