Kinh tế địa phương

Trong bối cảnh Chính phủ đặt mục tiêu tăng trưởng kinh tế hai con số giai đoạn tới, việc khơi thông các động lực truyền thống như xuất nhập khẩu, đầu tư và tiêu dùng trở nên cấp thiết hơn bao giờ hết.

Tại Hội nghị Thường trực Chính phủ làm việc với cộng đồng doanh nghiệp ngày 18/7, Thủ tướng Chính phủ yêu cầu các bộ, ngành, địa phương chuyển mạnh từ đối thoại sang hành động, xử lý dứt điểm những vướng mắc của doanh nghiệp, tạo môi trường sản xuất, kinh doanh thuận lợi và giảm chi phí tuân thủ.

Ở khu vực biên giới, những chuyển động tại cửa khẩu quốc tế Cha Lo (Quảng Trị) cho thấy cải cách thủ tục hải quan đang góp phần hiện thực hóa mục tiêu đó, từng bước khơi thông dòng chảy hàng hóa và tạo động lực cho kinh tế biên mậu.

Theo Hải quan cửa khẩu quốc tế Cha Lo, 6 tháng đầu năm 2026, trị giá hàng hóa xuất nhập khẩu qua địa bàn tăng 29% so với cùng kỳ năm trước. Đáng chú ý, hàng hóa quá cảnh tăng 106% về số lượng tờ khai, 34% về khối lượng và 53% về trị giá; lượng phương tiện xuất nhập cảnh cũng tăng 30%. Hàng hóa quá cảnh tiếp tục chiếm tỷ trọng lớn, khoảng 75% số lượng tờ khai, 73% khối lượng và 66% trị giá hàng hóa qua cửa khẩu.

Những con số này phản ánh sự phục hồi tích cực của hoạt động thương mại trên tuyến Hành lang kinh tế Đông - Tây. Trong đó, các mặt hàng phân bón, sầu riêng quá cảnh cùng nhiều mặt hàng xuất nhập khẩu truyền thống duy trì tăng trưởng ổn định, góp phần gia tăng lưu lượng hàng hóa qua cửa khẩu.

Chủ tịch UBND tỉnh Lê Hồng Vinh nhấn mạnh, việc duy trì và phát triển doanh nghiệp xuất nhập khẩu là rất quan trọng đối với tăng trưởng kinh tế và thúc đẩy giao thương khu vực. Vì vậy, các sở, ngành cần tiếp tục quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi cho doanh nghiệp trong quá trình thực hiện thủ tục hành chính tại các cửa khẩu; đồng thời tập trung đầu tư nâng cấp hạ tầng giao thông kết nối 3 cửa khẩu đường bộ, từng bước hoàn thiện hệ thống logistics phục vụ hoạt động xuất nhập khẩu.

Đằng sau sự tăng trưởng đó là nỗ lực cải cách theo hướng lấy doanh nghiệp làm trung tâm phục vụ. Thay vì chỉ thực hiện chức năng quản lý, lực lượng Hải quan tập trung tháo gỡ những điểm nghẽn trong quá trình thông quan, tạo điều kiện để hàng hóa lưu chuyển nhanh hơn, giảm thời gian và chi phí cho doanh nghiệp.

Ông Trần Văn Sĩ, phó Đội trưởng Hải quan Cha Lo, cho biết: “Một trong những điểm nhấn là việc duy trì thông quan thông suốt, không để xảy ra tình trạng ùn tắc tại cửa khẩu. Đơn vị tiếp tục duy trì Tổ hỗ trợ doanh nghiệp nhằm hướng dẫn, giải quyết kịp thời các vướng mắc về chính sách, thủ tục hải quan cũng như các quy định liên quan đến kiểm tra nhà nước về an toàn thực phẩm đối với hàng nhập khẩu”.

Cùng với đó, Hải quan cửa khẩu Cha Lo thường xuyên tổ chức đối thoại với doanh nghiệp để tiếp nhận phản ánh, tháo gỡ khó khăn ngay từ cơ sở. Đơn vị cũng phối hợp khảo sát mở cổng phụ số 2, cải tạo dải phân cách luồng xuất nhập cảnh và thí điểm phần mềm quản lý phương tiện xuất nhập cảnh, góp phần nâng cao năng lực thông quan trong bối cảnh lưu lượng hàng hóa ngày càng tăng.

Nhờ môi trường thông quan ngày càng thuận lợi, số lượng doanh nghiệp lựa chọn làm thủ tục qua cửa khẩu Cha Lo tiếp tục tăng. Sáu tháng đầu năm, có 237 doanh nghiệp thực hiện thủ tục hải quan, trong đó 162 doanh nghiệp hoạt động xuất nhập khẩu và 75 doanh nghiệp thực hiện hàng hóa quá cảnh.

Các mặt hàng xuất khẩu chủ yếu gồm nông sản, hàng tiêu dùng, vật liệu xây dựng; trong khi hàng nhập khẩu tập trung vào gạo, trái cây, tinh bột sắn, phân bón kali, quặng sắt, nước tăng lực và gia súc sống.

Song song với cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số đang trở thành động lực quan trọng giúp nâng cao hiệu quả quản lý và tạo thuận lợi thương mại. Hải quan Quảng Trị duy trì vận hành hiệu quả hệ thống VNACCS/VCIS, dịch vụ công trực tuyến, Cơ chế một cửa quốc gia và Cơ chế một cửa ASEAN.

Trong 6 tháng đầu năm, đơn vị đã giải quyết 318 hồ sơ trên hệ thống dịch vụ công trực tuyến; khai thác 17.132 kết quả kiểm tra chuyên ngành thông qua Cơ chế một cửa quốc gia và 2.077 chứng nhận xuất xứ điện tử (e-C/O mẫu D) qua Cơ chế một cửa ASEAN. Việc số hóa quy trình xử lý hồ sơ không chỉ rút ngắn thời gian thông quan mà còn tăng tính minh bạch, giúp doanh nghiệp giảm đáng kể chi phí giao dịch.

Động lực tăng trưởng càng trở nên rõ nét khi hạ tầng logistics của Quảng Trị đang từng bước hoàn thiện. Việc Cảng biển Mỹ Thủy chính thức đón chuyến tàu hàng đầu tiên vào ngày 15/7 vừa qua đã mở thêm cửa ngõ xuất khẩu bằng đường biển, tạo điều kiện kết nối trực tiếp hàng hóa từ Hành lang kinh tế Đông - Tây với các tuyến vận tải quốc tế.

Ông Nguyễn Xuân Dũng - Phó Tổng Giám đốc Công ty cổ phần liên danh cảng quốc tế Mỹ Thuỷ cho biết, để tăng tính kết nối và phát huy vai trò động lực của cảng Mỹ Thuỷ, chủ đầu tư mong muốn tỉnh Quảng Trị đầu tư đồng bộ hệ thống hạ tầng giao thông, đặc biệt là tuyến quốc lộ 15D nối cảng Mỹ Thuỷ với cửa khẩu quốc tế La Lay; cao tốc Cam Lộ - Lao Bảo,…

Trong bối cảnh Quảng Trị đang hướng tới phát huy lợi thế cửa ngõ của Hành lang kinh tế Đông - Tây và xây dựng Khu kinh tế thương mại xuyên biên giới, việc tiếp tục cải thiện môi trường thông quan, hạ tầng kết nối góp phần hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng kinh tế nhanh và bền vững, đúng tinh thần chỉ đạo của Chính phủ về lấy doanh nghiệp làm trung tâm, lấy hiệu quả thực chất làm thước đo của cải cách.

Trương Khắc Trà