Công nghệ

Mang tên nhà bác học kiệt xuất của dân tộc, giải thưởng là động lực quan trọng khuyến khích tinh thần đổi mới sáng tạo, nghiên cứu ứng dụng trong đội ngũ trí thức, chuyên gia và doanh nghiệp trên địa bàn. Trong bối cảnh Hưng Yên đang đẩy mạnh chuyển đổi số, phát triển hạ tầng công nghiệp và nâng cao năng lực cạnh tranh, việc trao giải không chỉ tôn vinh tri thức mà còn khơi thông nguồn lực KH&CN, đưa các nghiên cứu vào đời sống sản xuất, góp phần thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương phát triển bứt phá và bền vững.

Hướng tới kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn, tỉnh Hưng Yên phối hợp với Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương cùng các bộ, ngành Trung ương tổ chức chuỗi sự kiện chính trị, văn hóa quy mô cấp quốc gia. Chiều ngày 21/7/2026, tại phường Sơn Nam, Ban Tổ chức đã chính thức thông tin về chuỗi 16 hoạt động trọng tâm diễn ra từ ngày 25 đến 31/7/2026, gắn liền với phát động Giải thưởng Lê Quý Đôn về khoa học - công nghệ và công bố quy hoạch di tích lịch sử tầm vóc. Đã khẳng định một quyết tâm chiến lược: Lấy trí tuệ, khoa học, công nghệ và văn hóa làm nền tảng đưa Hưng Yên bứt phá phát triển nhanh, xanh và bền vững.

Tôn vinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn: Thắp sáng ngọn đuốc tri thức dân tộc

Sinh thời, Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn – nhà bác học lớn của dân tộc Việt Nam – đã để lại một di sản tri thức đồ sộ trên nhiều lĩnh vực. Tư tưởng vượt thời đại của ông không chỉ định hình tầm nhìn văn hóa mà còn là kim chỉ nam cho sự phát triển xã hội. Nổi bật trong số đó là tư tưởng kinh điển: “Phi nông bất ổn, phi công bất phú, phi thương bất hoạt, phi trí bất hưng”.

Trải qua hơn hai thế kỷ, lời đúc kết ấy vẫn nguyên giá trị thời sự. Trong kỷ nguyên số và kinh tế tri thức hôm nay, tri thức và nhân tài chính là chìa khóa then chốt quyết định vị thế của một địa phương, một quốc gia.

Chuỗi sự kiện bao gồm nhiều hoạt động phong phú và giàu ý nghĩa: Tuần lễ đọc và trưng bày sách, triển lãm chuyên đề, hội thảo khoa học cấp quốc gia, phát hành đặc biệt bộ tem bưu chính, cuộc thi tìm hiểu thân thế sự nghiệp danh nhân, công chiếu phim tài liệu và biểu diễn vở chèo “Bảng nhãn Lê Quý Đôn”.

Điểm nhấn đỉnh cao của chuỗi sự kiện là Lễ kỷ niệm cấp quốc gia diễn ra vào lúc 20 giờ ngày 31/7/2026 tại Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn (xã Lê Quý Đôn), được truyền hình trực tiếp trên sóng VTV1. Sự kiện bao gồm Lễ đón nhận Nghị quyết của UNESCO tôn vinh danh nhân, chương trình nghệ thuật đặc sắc "Rạng rỡ văn hiến Việt Nam" và màn bắn pháo hoa tầm thấp chào mừng. Đây không đơn thuần là sự kiện tri ân quá khứ, mà là hành động khơi dậy tự hào dân tộc, thắp sáng tinh thần hiếu học và khát vọng cống hiến cho thế hệ hôm nay.

Giải thưởng Lê Quý Đôn: Kiến tạo động lực đổi mới sáng tạo

Phát biểu tại Hội nghị, Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên Thái Thị Thu Hường cho biết, không dừng lại ở các hoạt động tưởng niệm mang tính nghi lễ, tỉnh Hưng Yên đã cụ thể hóa tư tưởng “Phi trí bất hưng” bằng một bước đi thể chế hóa mạnh mẽ: Chính thức phát động Giải thưởng Lê Quý Đôn tỉnh Hưng Yên trong lĩnh vực khoa học và công nghệ năm 2026.

Để chuẩn bị chu đáo cho giải thưởng, Sở Khoa học và Công nghệ đã chủ trì, tham mưu HĐND tỉnh ban hành Nghị quyết số 09 (ngày 12/6/2026), UBND tỉnh ban hành Quyết định số 39 (ngày 09/7/2026) về Quy chế xét tặng và Kế hoạch số 284 (ngày 20/7/2026). Giải thưởng là sự công nhận, tôn vinh xứng đáng dành cho các tác giả, đồng tác giả là công dân Việt Nam sở hữu các công trình, sáng kiến xuất sắc trong nghiên cứu, ứng dụng khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Cơ cấu và thể chế Giải thưởng Lê Quý Đôn năm 2026: Lĩnh vực xét tặng: Bao gồm 04 lĩnh vực cốt lõi: Khoa học tự nhiên, kỹ thuật và công nghệ (Tối đa 06 giải). Khoa học y, dược (Tối đa 06 giải). Khoa học nông nghiệp (Tối đa 06 giải). Khoa học xã hội và nhân văn (Tối đa 01 giải). Số lượng giải thưởng: Tối đa 19 Giải thưởng.

Tiêu chí đánh giá toàn diện (Thang điểm 100): Đánh giá khắt khe qua 5 tiêu chuẩn: Giá trị khoa học, Giá trị thực tiễn, Tính hiệu quả, Khả năng nhân rộng và Các giải thưởng quốc tế, quốc gia, cấp tỉnh đã đạt được. Thời hạn và tiếp nhận hồ sơ: Trong vòng 60 ngày kể từ ngày ban hành Kế hoạch (ngày 20/7/2026), các tác giả gửi hồ sơ đăng ký (gồm Bản đăng ký, Báo cáo tóm tắt, chứng nhận ứng dụng thực tế...) về Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Hưng Yên (Số 17, đường An Vũ, phường Phố Hiến). Dự kiến, kết quả sẽ được công bố và trao giải trang trọng vào tháng 12/2026.

Các tác giả đạt giải không chỉ nhận Bằng chứng nhận, Biểu trưng Giải thưởng và tiền thưởng theo quy định, mà quan trọng hơn, các công trình sẽ được truyền thông rộng rãi, thúc đẩy ứng dụng vào thực tiễn sản xuất và đời sống. Giải thưởng Lê Quý Đôn chính là một "mệnh lệnh thu hút nhân tài", lời kêu gọi đội ngũ trí thức, nhà khoa học, doanh nghiệp, cán bộ và thế hệ trẻ chung tay giải quyết những bài toán phát triển của địa phương.

Gắn kết di sản với phát triển du lịch và kinh tế xanh

Song hành với việc phát triển hạ tầng tri thức, Hưng Yên đặc biệt chú trọng bảo tồn và biến di sản văn hóa thành tài nguyên kinh tế du lịch. Cũng tại hội nghị, Ban Tổ chức đã công bố Quy hoạch bảo quản, tu bổ, phục hồi Di tích quốc gia đặc biệt Khu lăng mộ và đền thờ các vị vua triều Trần, vừa được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 478/QĐ-TTg ngày 26/3/2026.

Với quy mô hơn 195 ha – bao gồm Khu lăng mộ, đền thờ các vị vua triều Trần (118,47 ha) và Khu hành cung Lỗ Giang (76,54 ha) – quy hoạch không chỉ nhằm gìn giữ giá trị kiến trúc, lịch sử vô giá của dân tộc, mà còn định hướng phát triển du lịch bền vững. Sự kết nối hạ tầng giao thông mới giữa Di tích quốc gia đặc biệt này với Khu lưu niệm Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn sẽ tạo nên một hành trình du lịch tâm linh - văn hóa - giáo dục độc đáo, hình thành chuỗi điểm đến đặc sắc thu hút du khách trong và ngoài nước.

Khát vọng Hưng Yên: Trung tâm đổi mới sáng tạo của vùng

Phát biểu kết luận hội nghị, Phó Chủ tịch UBND tỉnh Hưng Yên Phạm Văn Nghiêm, khẳng định: Lễ kỷ niệm 300 năm Ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn cùng các hoạt động chiến lược đi kèm là sự kiện chính trị - văn hóa có ý nghĩa đặc biệt quan trọng. Sự kiện không chỉ để tri ân quá khứ, mà chính là bệ phóng cho tương lai.

Nằm ở vị trí trung tâm vùng Đồng bằng sông Hồng, Hưng Yên xác định rõ tầm nhìn: Muốn phát triển nhanh, xanh và thông minh thì phải lấy khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số làm động lực trung tâm. Việc triển khai đồng bộ các hoạt động tôn vinh danh nhân, tổ chức Giải thưởng Khoa học - Công nghệ và quy hoạch hạ tầng di sản chính là hành động thiết thực nhằm hiện thực hóa Nghị quyết số 57-NQ/TW và Nghị quyết số 71-NQ/TW của Bộ Chính trị tại địa phương.

Danh nhân Lê Quý Đôn từng để lại bài học sâu sắc về tầm quan trọng của tri thức đối với sự thịnh suy của đất nước. Hôm nay, trên quê hương Hưng Yên giàu truyền thống văn hiến, tinh thần ấy đang được thắp sáng hơn bao giờ hết. Sự kết hợp hài hòa giữa việc trân trọng, gìn giữ di sản quá khứ với tư duy đổi mới sáng tạo hướng tới tương lai sẽ là đôi cánh đưa Hưng Yên tự tin bứt phá, khẳng định vị thế địa phương đi đầu về khoa học, công nghệ và phát triển bền vững trong kỷ nguyên mới.

Kim Dung