Tài chính doanh nghiệp

PGS. TS Nguyễn Hữu Huân - Phó Chủ tịch Cơ quan điều hành Trung tâm tài chính Quốc tế Việt Nam tại TP Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) cho biết, sau quá trình thành lập đến chính thức đi vào vận hành, VIFC-HCMC hơn 6 tháng vận hành đã triển khai một khối lượng công việc rất lớn. Đầu tiên, VIFC-HCMC đã thăng tiến 11 bậc trên bảng xếp hạng GFCI. Hiện tại, VIFC- HCMC đang giữ vị trí thứ 84, vươn lên trở thành trung tâm tài chính lớn thứ ba tại Đông Nam Á, chỉ xếp sau Kuala Lumpur và Singapore.

Tài chính xanh từ VIFC-HCMC

Cũng trong khoảng thời gian này, VIFC-HCMC đã cho ra mắt một số trung tâm trực thuộc VIFC. Điển hình là trung tâm tài chính hàng không vào tháng 2, trung tâm công nghệ tài chính vào tháng 4 và trung tâm tài chính hàng hải vào tháng 5. Hiện tại, Trung tâm đang lên kế hoạch triển khai mảng tài chính xanh tại VIFC-HCMC.

Từ góc nhìn của lãnh đạo Trung tâm và là chuyên gia tài chính, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho biết, khoảng trống tài chính khí hậu của Việt Nam hiện đang rất lớn. Theo số liệu từ Ngân hàng Thế giới (WB), Việt Nam cần 368 tỷ đô la Mỹ để chuyển đổi từ nền kinh tế nâu sang nền kinh tế xanh tính đến năm 2040. Điều này đồng nghĩa với việc chúng ta sẽ cần từ 20 đến 30 tỷ đô la Mỹ mỗi năm. Đây là một nguồn vốn khổng lồ phục vụ cho quá trình chuyển đổi xanh.

Bên cạnh đó, nguồn tài chính thích ứng cần được phát triển mạnh mẽ trong nước, và đến năm 2035, chúng ta sẽ cần mức vốn cao gấp 12 đến 40 lần so với nguồn tài chính công quốc tế hiện tại. Các nghiên cứu cũng chỉ ra rằng chi phí vốn cho những dự án năng lượng xanh và sạch ở các thị trường mới nổi đang cao gấp đôi so với các nền kinh tế tiên tiến và Trung Quốc. Do đó, Việt Nam còn rất nhiều việc phải làm trong tương lai gần để chuyển đổi nền kinh tế từ nâu sang xanh, hướng tới mục tiêu phát thải ròng bằng không vào năm 2050.

Chia sẻ tại hội nghị Tài chính Xanh 2026, PGS.TS Nguyễn Hữu Huân cho biết, "theo nghiên cứu của chúng tôi, xu hướng chuyển dịch vốn xanh đang gặp phải sự đứt gãy ở nhiều mắt xích trong chuỗi giá trị, kéo dài từ các cam kết ban đầu cho đến khâu huy động vốn và tính thanh khoản. Hay nói cách khác, đang có những khoảng trống lớn từ lúc cam kết dự án cho đến quá trình huy động vốn thực tế. Câu hỏi đặt ra hiện nay không còn là liệu các tiêu chuẩn xanh có tồn tại hay không, mà là ai sẽ đảm nhận việc chuẩn bị hồ sơ dự án để được cấp vốn, ai sẽ là người chia sẻ những rủi ro ban đầu, tạo ra tác động trực quan và đảm bảo tính thanh khoản sau khi phát hành".

Thực tế cho thấy, ông nhấn mạnh, lĩnh vực tài chính xanh tại Việt Nam đang tồn tại nhiều khoảng trống cần được lấp đầy.

Mục tiêu của VIFC -HCMC theo đó là trở thành xúc tác cho quá trình chuyển đổi vốn xanh, và góp phần lấp đầy những khoảng trống đó. Quá trình này bắt đầu từ khâu phát triển dự án, xác định rủi ro, phân tích dữ liệu, tìm kiếm nguồn vốn, và cuối cùng là đưa ra thị trường để mang lại tính thanh khoản cho tất cả các công cụ tài chính.

"Đề xuất của chúng tôi không chỉ dừng lại ở việc thiết lập một sàn giao dịch trái phiếu xanh đơn thuần, mà là hướng tới việc xây dựng một nền tảng toàn diện, nơi các nhu cầu về khí hậu và chuyển đổi của doanh nghiệp có thể biến thành những tài sản hấp dẫn để đầu tư.

Để thực hiện điều này, chúng tôi đã tiến hành chuẩn hóa quy trình, các thông lệ về bảo lãnh tài chính khí hậu, cũng như các cơ chế ngoại hối", ông nói.

Cụ thể, VIFC-HCMC sẽ tập trung làm rõ dữ liệu, bảo đảm tiêu chuẩn MRV, báo cáo tác động, kết nối với các nhà đầu tư quốc tế và cung cấp tính thanh khoản cho mọi công cụ tài chính được phát hành.

"Nhằm đạt được những mục tiêu đó, chúng tôi phải lên kế hoạch niêm yết thêm nhiều quy trình tài chính hóa chuyển đổi xuyên biên giới. VIFC -HCMC dự định xây dựng một thị trường vốn giao dịch quốc tế trong tương lai gần để kết nối với nguồn vốn toàn cầu.

Hiện nay, Lãnh đạo VIFC-HCMC chia sẻ, đang hợp tác chặt chẽ với Sàn giao dịch chứng khoán London và Nasdaq, đồng thời kỳ vọng sàn giao dịch chứng khoán quốc tế sẽ chính thức ra mắt vào năm tới nhằm cung cấp tính thanh khoản cho các công cụ tài chính và hiện thực hóa các mục tiêu đề ra.

Thêm 20 triệu USD cho tín dụng xanh, SMEs

Tại hội nghị, những con số vốn xanh được hiện thực hóa là tín hiệu tích cực đáng chú ý. Theo đó, Ngân hàng Nam Á (Nam A Bank) đã ký kết thỏa thuận tín dụng xanh quốc tế với SIFEM AG và tiếp cận nguồn vốn từ các quỹ do responsAbility Investments AG quản lý với tổng giá trị 20 triệu USD.

SIFEM AG là định chế tài chính phát triển do Chính phủ Thụy Sĩ sở hữu 100%. Trong khi đó, responsAbility Investments AG là công ty quản lý tài sản hàng đầu của Thụy Sĩ trong lĩnh vực đầu tư tác động, chuyên quản lý các khoản đầu tư phát triển bền vững và tài chính toàn diện tại các thị trường mới nổi.

Với năng lực và tín nhiệm của Nam A Bank, khoản tín dụng được ký kết nâng tổng quy mô vốn quốc tế mà Nam A Bank thu hút từ đầu năm 2026 đến nay lên gần 350 triệu USD.

Thỏa thuận này tiếp tục nối dài chuỗi hợp tác chiến lược của Nam A Bank với các tổ chức phát triển hàng đầu thế giới như Tổ chức Tài chính Quốc tế IFC (thuộc Nhóm Ngân hàng Thế giới) Ngân hàng Phát triển châu Á (ADB), FMO (Ngân hàng Phát triển Doanh nghiệp Hà Lan), tập đoàn tài chính toàn cầu J.P. Morgan, và Proparco (định chế tài chính thuộc Cơ quan Phát triển AFD của Chính phủ Pháp)…

Sự hiện diện của đại diện ngoại giao cấp cao Thụy Sĩ cùng việc tiếp nhận nguồn vốn từ SIFEM là dấu mốc khẳng định uy tín, năng lực tài chính và chuẩn mực quản trị minh bạch của Nam A Bank đối với các đối tác quốc tế. Để khơi thông nguồn lực tài chính dài hạn này, Nam A Bank đã đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe của hệ thống thẩm định chuyên sâu từ các đối tác Thụy Sĩ về năng lực quản trị rủi ro, sự minh bạch trong hoạt động cũng như tính hiệu quả của danh mục phát triển bền vững.

Nguồn vốn quốc tế này được biết sẽ được Nam A Bank ưu tiên phân bổ cho danh mục tín dụng xanh, tài trợ trực tiếp cho cộng đồng doanh nghiệp vừa và nhỏ (SMEs), các dự án năng lượng tái tạo, tiết kiệm năng lượng và ứng phó biến đổi khí hậu tại Việt Nam, hướng tới mục tiêu Net Zero 2050.

Đại diện Nam A Bank, ông Võ Hoàng Hải – Phó Tổng giám đốc cho biết: “Hợp tác cùng SIFEM và responsAbility tiếp tục khẳng định chuẩn mực vận hành minh bạch và năng lực quản trị ESG của Nam A Bank đã đáp ứng các tiêu chuẩn khắt khe thế giới. Chúng tôi cam kết sử dụng nguồn vốn này hiệu quả để thực thi chiến lược Tài chính toàn diện (Financial Inclusion), giúp cộng đồng doanh nghiệp SMEs dễ dàng tiếp cận nguồn vốn xanh, tạo động lực phát triển bền vững cho nền kinh tế”.

Lê Mỹ