24h

Cục Thuế vừa có văn bản hướng dẫn triển khai quy định về tạm hoãn xuất cảnh theo Nghị định 252/2026/NĐ-CP. Một trong những điểm đáng chú ý là biện pháp này trong một số trường hợp không phụ thuộc vào việc người nộp thuế có phát sinh tiền thuế nợ hay không.

Đối với người nộp thuế được xác định không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký, sau 90 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo về tình trạng này, nếu vẫn chưa thực hiện thủ tục khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cơ quan thuế sẽ ban hành thông báo về việc sẽ áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh.

Sau 30 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo trên, nếu người nộp thuế vẫn không thực hiện thủ tục khôi phục mã số thuế hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế, cơ quan thuế ban hành thông báo tạm hoãn xuất cảnh theo quy định.

Như vậy, mốc cần đặc biệt lưu ý là 120 ngày kể từ ngày cơ quan thuế ban hành thông báo người nộp thuế không hoạt động tại địa chỉ đã đăng ký. Với trường hợp này, việc áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh không phụ thuộc vào việc người nộp thuế có đang phát sinh tiền thuế nợ hay không.

Phạm vi cá nhân có thể chịu tác động cũng là điểm đáng lưu ý. Không chỉ người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp cũng thuộc trường hợp có thể bị áp dụng biện pháp tạm hoãn xuất cảnh khi đáp ứng các điều kiện theo quy định.

Theo quy định về đăng ký doanh nghiệp, chủ sở hữu hưởng lợi là cá nhân có quyền sở hữu thực tế vốn điều lệ hoặc có quyền chi phối doanh nghiệp; trong đó có trường hợp sở hữu trực tiếp hoặc gián tiếp từ 25% vốn điều lệ hoặc tổng số cổ phần có quyền biểu quyết trở lên.

Quy định mới vì thế đặt ra yêu cầu đáng lưu ý đối với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động hoặc không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký nhưng chưa hoàn tất thủ tục liên quan đến mã số thuế. Việc không phát sinh nợ thuế không đồng nghĩa doanh nghiệp và các cá nhân thuộc diện áp dụng có thể bỏ qua tình trạng pháp lý của mã số thuế.

Ở chiều ngược lại, khi tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp tác động trực tiếp đến cá nhân, câu chuyện về cách thức cảnh báo, thông báo và bảo đảm người có nguy cơ bị áp dụng biện pháp này kịp thời tiếp cận thông tin cũng đặt ra những vấn đề cần được xem xét.

Trao đổi với Diễn đàn Doanh nghiệp, Luật sư Lê Thị Nhung - Giám đốc Công ty Luật L&A Legal Experts cho rằng, điểm đáng lưu ý là trong trường hợp này, việc tạm hoãn xuất cảnh không phụ thuộc vào việc có phát sinh nợ thuế. Yếu tố cần quan tâm là tình trạng hoạt động của người nộp thuế và việc xử lý mã số thuế trong thời hạn quy định.

Theo Luật sư Nhung, điều này đòi hỏi người đại diện theo pháp luật, chủ sở hữu hưởng lợi và các cá nhân thuộc diện áp dụng phải chủ động theo dõi tình trạng pháp lý của doanh nghiệp. Khi doanh nghiệp không còn hoạt động tại địa chỉ đăng ký, việc để tình trạng này kéo dài mà không thực hiện thủ tục khôi phục hoặc chấm dứt hiệu lực mã số thuế có thể dẫn đến những hệ quả pháp lý đối với cá nhân thuộc diện áp dụng.

“Không phát sinh nợ thuế không có nghĩa có thể bỏ mặc tình trạng pháp lý của mã số thuế. Khi doanh nghiệp đã không hoạt động tại địa chỉ đăng ký, người có trách nhiệm cần chủ động kiểm tra và thực hiện các thủ tục cần thiết trong thời hạn quy định”, Luật sư Lê Thị Nhung phân tích.

Ở chiều ngược lại, Luật sư Nhung cho rằng do tạm hoãn xuất cảnh là biện pháp tác động trực tiếp đến cá nhân, quá trình thông báo cần bảo đảm người thuộc diện áp dụng có khả năng tiếp cận thông tin kịp thời, qua đó có cơ hội thực hiện các thủ tục cần thiết trước khi biện pháp được áp dụng.

Theo đó, bên cạnh việc cơ quan quản lý tăng cường cảnh báo qua các kênh điện tử, doanh nghiệp và cá nhân liên quan cũng cần chủ động cập nhật thông tin liên hệ, thường xuyên kiểm tra tài khoản giao dịch thuế điện tử và tình trạng mã số thuế. Điều này đặc biệt cần thiết đối với những doanh nghiệp đã ngừng hoạt động trên thực tế nhưng chưa hoàn tất các thủ tục pháp lý.

Luật sư Lê Thị Nhung cũng cho rằng việc xác định chính xác cá nhân thuộc diện áp dụng có ý nghĩa quan trọng, nhất là trong trường hợp thông tin về người đại diện theo pháp luật hoặc chủ sở hữu hưởng lợi của doanh nghiệp có sự thay đổi.

“Việc triển khai cần vừa bảo đảm hiệu quả quản lý thuế, vừa tạo điều kiện để người thuộc diện áp dụng tiếp nhận thông tin, chủ động khắc phục và đưa tình trạng pháp lý của người nộp thuế trở lại đúng quy định”, Luật sư Lê Thị Nhung nhấn mạnh.

Nguyễn Giang