Doanh nghiệp
Chi phí logistics 2026: Vượt qua biến động ngắn hạn bằng tư duy quản trị dài hạn
Năm 2026, phần lớn chi phí logistics tăng thêm không đến từ những biến động nhất thời mà đến từ các quy định đã chính thức có hiệu lực.
Trước cơn bão chi phí bên ngoài không thể đảo ngược, năng lực số hóa để tăng hiệu suất vận hành bên trong chính là tấm "đê chắn sóng" duy nhất giúp doanh nghiệp sản xuất bảo vệ biên lợi nhuận.
Khi những "biến số ngoại sinh" bào mòn dòng tiền
Làn sóng tiêu chuẩn xanh quốc tế năm 2026 đang tạo ra bước ngoặt lớn đối với chuỗi cung ứng toàn cầu. Việc EU áp dụng triệt để cơ chế EU ETS cho vận tải biển, cùng sự siết chặt các chỉ số CII và EEXI từ IMO, đã buộc các hãng tàu phải trả giá đắt cho lượng phát thải carbon.
Để đáp ứng các quy định này, các đơn vị vận tải buộc phải chuyển sang nhiên liệu sạch hơn hoặc nộp thuế phát thải, sau đó chuyển dịch phần chi phí gia tăng này sang các chủ hàng dưới dạng phụ phí. Khác với các đợt tăng giá mang tính thời điểm, khoản phụ phí xanh có cơ sở pháp lý rõ ràng, tăng dần theo lộ trình và không thể tự giảm theo quy luật thị trường thông thường.
Bên cạnh áp lực từ tiêu chuẩn xanh, chuỗi cung ứng năm 2026 tiếp tục gánh chịu "cú sốc" từ những điểm nóng an ninh hàng hải. Rủi ro xung đột kéo dài tại các vùng biển chiến lược buộc các hãng tàu phải hủy tuyến đường ngắn qua các kênh đào truyền thống, chuyển hướng hành trình vòng qua Mũi Hảo Vọng. Việc kéo dài thời gian hải trình thêm 10 đến 14 ngày không chỉ làm bùng nổ chi phí nhiên liệu và phí bảo hiểm rủi ro, mà còn gây ra hiệu ứng dây chuyền: thiếu hụt vỏ container rỗng tại các cảng xuất khẩu và làm tăng phụ phí mùa cao điểm. Đây là minh chứng cho thấy biến động địa chính trị đã không còn là sự cố tức thời, mà đã trở thành yếu tố rủi ro thường trực trong cấu trúc chi phí logistics hiện đại.
Việt Nam có đường bờ biển dài và hệ thống sông ngòi chằng chịt, tuy nhiên vận tải đường bộ vẫn đang gánh tới hơn 70% khối lượng hàng hóa lưu thông trong nước, cùng với đó tỷ lệ xe tải chạy rỗng chiều về ở Việt Nam rất cao (lên tới 70%). Điều này khiến doanh nghiệp sẽ phải "gánh" cả chi phí cho những chuyến xe chạy không tải của đơn vị vận chuyển.
Theo số liệu từ Ngân hàng Thế giới (World Bank), chi phí logistics tại Việt Nam hiện chiếm khoảng 16 - 20% GDP, cao gần gấp đôi so với mức trung bình toàn cầu (8 - 10%). Đặc biệt với nhóm sản xuất tiêu thụ trong nước như nông sản, hàng tiêu dùng hay vật liệu xây dựng… chi phí vận tải chiếm đến 60% tổng chi phí logistics. Năm 2026 cũng là năm khái niệm "Vùng phát thải thấp" (Low Emission Zone - LEZ) đã chính thức được thí điểm, các nhà xe hoặc chính nhà máy sẽ phải gánh chi phí đầu tư khổng lồ để mua xe mới hoặc xe tải điện
Nghịch lý tồn kho và rủi ro thanh khoản
Trước một mặt bằng chi phí và độ trễ giao hàng mới, phản ứng tự nhiên của nhiều nhà máy là tăng dự trữ nguyên vật liệu. Nghịch lý nằm ở chỗ chính hành động phòng vệ này lại tạo ra rủi ro thứ hai: vốn lưu động bị chôn trong kho, chi phí lưu kho tăng, và doanh nghiệp đánh đổi rủi ro gián đoạn sản xuất lấy rủi ro suy kiệt dòng tiền.
Nhiều doanh nghiệp nội địa vẫn quản lý theo kiểu "mù mờ dữ liệu" - nơi phòng thu mua, kho vận, xưởng sản xuất và kế toán hoạt động như những ốc đảo cô lập. Khi có biến động, làm chủ doanh nghiệp phản ứng chậm chạp và cảm tính, hệ quả tồn kho dư thừa (chôn vốn lưu động) hoặc thiếu hụt nguyên liệu (đình trệ sản xuất), không thể chủ động gom chuyến để tối ưu cước vận tải.
Trong bối cảnh không thể kiểm soát các biến số ngoại sinh, năm 2026 đòi hỏi doanh nghiệp phải đạt đến sự tinh gọn tối đa ở bên trong để “hấp thụ” lạm phát chi phí từ bên ngoài. Để tháo gỡ điểm nghẽn này, doanh nghiệp đòi hỏi một nền tảng dữ liệu hợp nhất, nằm trong một giải pháp quản trị nguồn lực toàn diện cho doanh nghiệp. Giải pháp 1C:ERP được nhiều nhà quản trị lựa chọn như một lời giải cho các cấp quản trị với những bài toán cấp bách như:
Tự động hóa hoạch định nhu cầu (MRP): Khi thời gian giao hàng (lead-time) logistics thực tế bị kéo dài, 1C:ERP tự động phân tích và tính toán lại tiến độ thu mua chính xác cho từng phân xưởng. Điều này xóa bỏ thói quen "găm hàng mù quáng", giúp nhà máy duy trì nhịp sản xuất mà không làm nghẽn dòng tiền.
Cơ chế Tồn kho an toàn (Safety Stock) động: Thay vì áp đặt định mức tồn kho cố định, hệ thống tự động điều chỉnh lượng nguyên liệu dự trữ dựa trên tần suất trễ chuyến thực tế của thị trường vận tải theo từng thời điểm. Dòng vốn vì thế được giải phóng tức thì.
Minh bạch giá thành thực tế: Phân hệ kế toán quản trị của 1C:ERP tự động phân bổ chính xác các biến động chi phí vận chuyển, nguyên vật liệu vào giá thành từng lô sản phẩm theo thời gian thực (Real-time Dashboard), giúp ban lãnh đạo đưa ra quyết định kinh doanh chuẩn xác nhất.
Nghiên cứu từ tổ chức tư vấn Gartner nhấn mạnh, các doanh nghiệp vận hành trên nền tảng dữ liệu hợp nhất có thể cắt giảm tới 20% chi phí vận hành và gia tăng 30% tốc độ ứng biến trước những đứt gãy chuỗi cung ứng.
Hiệu quả này đã được chứng minh thực tế tại nhiều doanh nghiệp sản xuất: Sau khi chuẩn hóa và hợp nhất dữ liệu quản trị, doanh nghiệp ghi nhận giá trị tồn kho nguyên vật liệu giảm mạnh 25% chỉ sau 6 tháng triển khai, đồng thời rút ngắn 40% thời gian quay vòng vốn lưu động nhờ khả năng dự báo chính xác nhu cầu thị trường.
Bước sang năm 2026, gia tăng chi phí logistics không phải là sự cố tạm thời mà là "bình thường mới" mà mọi doanh nghiệp buộc phải chấp nhận. Khi các quy định quốc tế dần siết chặt, chiếc "phao cứu sinh" duy nhất để bảo vệ lợi nhuận chính là năng lực tối ưu bộ máy và phản ứng linh hoạt từ bên trong.
Để khai phá các chiến lược tối ưu hóa nguồn lực và hiện thực hóa mục tiêu tăng trưởng, hãy cùng các chuyên gia hàng đầu thảo luận tại diễn đàn “ERP - Chiến lược 2026” do Công ty 1C Việt Nam tổ chức.
- Thời gian: 08:00 – 12:00 | Thứ 3, ngày 18.08.2026
- Địa điểm: Khách sạn JW Marriott Hanoi, Số 8 Đỗ Đức Dục, Nam Từ Liêm, Hà Nội.