Hiệu quả logistics của Trung Quốc đã đạt mức cao kỷ lục mới trong năm 2025, khi đầu tư hạ tầng tiếp tục mở rộng và việc ứng dụng nhanh các công nghệ mới góp phần thúc đẩy tăng trưởng năng suất của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.
Theo số liệu do Ủy ban Cải cách và Phát triển Quốc gia Trung Quốc, tỷ lệ tổng chi phí logistics, tức tổng chi phí mà toàn bộ nền kinh tế phải bỏ ra để lưu thông hàng hóa, so với GDP đã giảm xuống còn 13,9% trong năm 2025, mức thấp nhất từng được ghi nhận, so với 14,1% của năm 2024.
Điều này có nghĩa là cứ mỗi 100 nhân dân tệ giá trị sản lượng kinh tế tạo ra thì chỉ cần chi 13,9 nhân dân tệ (tương đương 2,01 USD) cho hoạt động logistics, một chỉ số quan trọng phản ánh hiệu quả chuỗi cung ứng và năng suất tổng thể của nền kinh tế.
Xu hướng này cho thấy tiến triển ổn định trong mục tiêu của Bắc Kinh nhằm chuyển đổi thị trường logistics lớn nhất thế giới trở nên hiệu quả và mang tính chiến lược hơn.
Một kế hoạch hành động được Trung Quốc ban hành vào tháng 11/2024 đặt mục tiêu đưa tỷ lệ này xuống khoảng 13,5% vào năm 2027.
Để đạt mục tiêu đó, các công nghệ tiên tiến đang dần làm thay đổi diện mạo ngành logistics. Kho hàng không người vận hành, thiết bị bay giao hàng (drone) và hệ thống điều phối sử dụng trí tuệ nhân tạo ngày càng được triển khai rộng rãi, với nhiều dự án thí điểm và ứng dụng ban đầu được mở rộng nhanh chóng.
Tuy vậy, nhiều ứng dụng vẫn đang trong giai đoạn thử nghiệm hoặc triển khai sớm, cho thấy dư địa tăng trưởng còn lớn. Mức độ phổ cập và chiều sâu vận hành thông minh của toàn ngành vẫn còn thấp hơn so với các doanh nghiệp logistics hàng đầu thế giới, trong khi một số công nghệ cao cấp vẫn phụ thuộc vào linh kiện nhập khẩu.
Hạ tầng cũng là nền tảng tạo nên thế mạnh của Trung Quốc. Quốc gia này đã là thị trường logistics lớn nhất thế giới gần một thập kỷ qua, với tổng giá trị đạt 368.200 tỷ nhân dân tệ (53.300 tỷ USD) trong năm 2025, tăng 5,1% so với cùng kỳ năm trước theo giá thực tế. Số lượng bưu kiện giao nhận đạt 216,5 tỷ USD, tăng 11,8%.
Trung Quốc cũng sở hữu mạng lưới giao nhận lớn nhất thế giới, với gần 3.000 khu logistics quy mô lớn làm động lực phát triển. Khối lượng vận chuyển hàng hóa qua đường sắt cao tốc, đường cao tốc và hệ thống cảng biển của nước này đều thuộc nhóm cao nhất toàn cầu.
Dù vậy, tỷ lệ chi phí logistics so với GDP của Trung Quốc vẫn cao hơn so với hầu hết các nền kinh tế phát triển, nơi con số này thường chỉ ở mức 8 - 9%. Tại Mỹ, tổng chi phí logistics của doanh nghiệp đạt 2.600 tỷ USD trong năm 2024, tương đương khoảng 8,7% GDP, theo Báo cáo State of Logistics của Hội đồng Quản lý Chuỗi Cung ứng Chuyên nghiệp.
Theo Liên đoàn Logistics và Mua sắm Trung Quốc, Bắc Kinh cũng đã tăng cường nỗ lực tái cơ cấu ngành, với các cải cách nhằm đẩy mạnh thị trường hóa và cắt giảm chi phí.
Tổ chức này cho biết: “Môi trường thể chế đã được cải thiện song song với việc nâng cấp hạ tầng và hệ thống tiêu chuẩn logistics. Ở góc độ chính sách vĩ mô, nhiều bộ, ngành trung ương đã ban hành các biện pháp hỗ trợ, trong khi chính quyền địa phương xây dựng kế hoạch triển khai phù hợp với điều kiện thực tế.”
Các rào cản thị trường giữa các khu vực cũng đang dần được tháo gỡ, đồng thời các quy định kiểm soát vận tải và giao nhận hàng hóa được nới lỏng, nhằm thúc đẩy dòng chảy hàng hóa tự do hơn và phân bổ nguồn lực logistics hiệu quả hơn trên phạm vi toàn quốc.
Báo cáo cũng cho biết tỷ trọng chi phí hành chính và quản lý trong tổng chi phí logistics đã giảm trong năm 2025, góp phần cải thiện dòng chảy hàng hóa và dòng vốn trong toàn nền kinh tế.
Trong thời gian tới, giới phân tích nhận định dư địa cải thiện hiệu quả logistics của Trung Quốc vẫn còn đáng kể, đặc biệt khi nước này tiếp tục thúc đẩy chuyển đổi số và tự động hóa sâu hơn trong toàn chuỗi cung ứng.
Nếu các công nghệ như AI, dữ liệu lớn và hệ thống quản trị thông minh được triển khai đồng bộ, tỷ lệ chi phí logistics/GDP hoàn toàn có thể tiến gần hơn mức của các nền kinh tế phát triển.
Tuy nhiên, để đạt được điều đó, Trung Quốc sẽ cần giải quyết bài toán phụ thuộc vào công nghệ nhập khẩu, đồng thời nâng cao năng lực đổi mới trong nước.
Bên cạnh yếu tố công nghệ, cải cách thể chế và sự liên thông giữa các thị trường khu vực sẽ đóng vai trò quyết định. Việc tiếp tục tháo gỡ rào cản hành chính, chuẩn hóa quy định và tối ưu phân bổ nguồn lực không chỉ giúp giảm chi phí mà còn nâng cao khả năng chống chịu của chuỗi cung ứng trước các cú sốc bên ngoài.
Trong bối cảnh thương mại toàn cầu còn nhiều biến động, một hệ thống logistics hiệu quả và linh hoạt sẽ là nền tảng quan trọng giúp Trung Quốc duy trì năng lực cạnh tranh và ổn định tăng trưởng dài hạn.
