Nghiên cứu - Trao đổi
Vẫn còn dư địa cắt giảm thủ tục lĩnh vực nông nghiệp và môi trường
Tán thành việc sửa đổi đồng thời 10 luật lĩnh vực nông nghiệp và môi trường nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tuy nhiên, bên cạnh các đề xuất, Dự án Luật được cho vẫn còn dư địa cắt giảm.
Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường được xây dựng nhằm thể chế hóa đầy đủ chủ trương của Đảng về cắt giảm, phân quyền, đơn giản hóa thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh; tạo lập môi trường kinh doanh lành mạnh, công bằng, thúc đẩy đổi mới, sáng tạo, nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý Nhà nước và tạo chuyển biến mạnh mẽ trong quản trị hành chính.
Theo đó, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều về nội dung thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh của 10 luật, bao gồm: Luật Trồng trọt, Luật Bảo vệ và kiểm dịch thực vật, Luật Chăn nuôi, Luật Thú y, Luật Thủy sản, Luật Địa chất và khoáng sản, Luật Tài nguyên nước, Luật Thủy lợi, Luật Khí tượng thủy văn, Luật Đê điều.
Đánh giá cao việc sửa đổi đồng thời 10 luật liên quan lĩnh vực nông nghiệp và môi trường nhằm tiếp tục đẩy mạnh cải cách thủ tục hành chính, cắt giảm điều kiện kinh doanh, tuy nhiên, không ít ý kiến cho rằng, bên cạnh các đề xuất, Dự án Luật vẫn còn dư địa cắt giảm.
Đánh giá cao nỗ lực của Chính phủ khi sửa đổi đồng thời 10 luật, đại biểu Lê Minh Nam, Đoàn đại biểu Quốc hội TP Cần Thơ cho rằng, vẫn còn dư địa để tiếp tục cắt giảm ngay trong Dự án Luật, nhất là trong bối cảnh ứng dụng khoa học công nghệ, chuyển đổi số, số hóa, liên thông và chia sẻ dữ liệu giữa các cơ quan quản lý Nhà nước đang được đẩy mạnh.
Theo đại biểu Lê Minh Nam, đối với những thủ tục mà cơ quan Nhà nước đã có dữ liệu hoặc có thể khai thác dữ liệu liên thông để xác thực, kiểm tra thì cần mạnh dạn chuyển từ yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp giấy tờ sang cơ chế cơ quan Nhà nước chủ động khai thác dữ liệu để giải quyết.
“Nếu xác định được thủ tục, điều kiện có thể cắt giảm hoặc kiểm soát được rủi ro thì cắt bỏ sớm ngày nào sẽ giúp giảm bớt gánh nặng tuân thủ cho người dân và doanh nghiệp ngày đó”, đại biểu Lê Minh Nam kiến nghị.
Bên cạnh đó, dẫn một số trường hợp để cơ quan soạn thảo tiếp tục nghiên cứu, đại biểu đề nghị mở rộng cơ chế miễn giấy phép nhập khẩu phân bón đối với hàng mẫu phục vụ nghiên cứu khoa học, khảo nghiệm có khối lượng ít nếu có thể kiểm soát bằng dữ liệu hải quan hoặc khai báo điện tử; nghiên cứu khả năng cấp chứng nhận điện tử một lần, tích hợp cơ sở dữ liệu đối với giấy chứng nhận đủ điều kiện sản xuất thức ăn chăn nuôi; hay cấp, cấp lại giấy chứng nhận hành nghề xử lý vật thể thuộc diện kiểm dịch thực vật bằng phương thức điện tử khi hết hạn...
Không chỉ có vậy, đại biểu cũng đề nghị rà soát cả thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh đang được quy định tại các nghị định, thông tư vì một số thủ tục ở văn bản dưới luật có thể được cắt giảm và thay thế bằng các biện pháp quản lý như hậu kiểm, kiểm tra, giám sát và xử lý vi phạm. Ngoài ra, việc sửa luật cần được thực hiện đồng bộ với việc rà soát, xử lý các văn bản hướng dẫn thi hành, tránh tình trạng luật đã cải cách nhưng thủ tục vẫn tiếp tục tồn tại ở các văn bản dưới luật.
Liên quan đến vấn đề này, tham gia góp ý, đại biểu Nguyễn Đặng Ân, Đoàn đại biểu Quốc hội tỉnh Lạng Sơn đề nghị, không yêu cầu người dân, doanh nghiệp cung cấp lại thông tin Nhà nước đã có, tránh tình trạng pháp luật đã đơn giản hóa nhưng người dân, doanh nghiệp vẫn phải kê khai, nộp lại thông tin. Muốn vậy, các hệ thống kỹ thuật, cơ sở dữ liệu và quyền khai thác dữ liệu của địa phương phải được chuẩn bị đồng bộ.
Theo đại biểu, vấn đề quan tâm không phải là cắt được bao nhiêu thủ tục, mà sau khi cắt thì Nhà nước quản lý bằng công cụ nào. Đối với những lĩnh vực có nguy cơ tác động trực tiếp đến sản xuất, sức khỏe cộng đồng và môi trường, việc giảm tiền kiểm thì phải thiết lập được cơ chế hậu kiểm tương ứng.
Bên cạnh đó, đại biểu Nguyễn Đặng Ân cũng đề nghị, tiếp tục rà soát theo hướng rủi ro thấp thì mạnh dạn cắt giảm, rủi ro cao thì thủ tục có thể giảm nhưng công cụ quản lý không được buông lỏng. Mỗi điều kiện kinh doanh, thủ tục bãi bỏ cần được xác định phương thức quản lý thay thế, cơ quan chịu trách nhiệm và dữ liệu phục vụ hậu kiểm, không tạo ra giấy phép con hoặc các điều kiện khác.
Được biết, Dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật có liên quan đến thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh trong lĩnh vực nông nghiệp và môi trường được xây dựng với bố cục gồm 12 Điều. Trong đó, từ Điều 1 đến Điều 10 quy định sửa đổi, bổ sung một số điều của 10 luật (mỗi điều sửa đổi, bổ sung 1 luật); Điều 11 quy định điều khoản thi hành; Điều 12 quy định chuyển tiếp.