Phân tích - Bình luận
Cơn sốt IPO Unitree: Thị trường đang kỳ vọng điều gì?
Unitree, nhà sản xuất robot hình người hàng đầu thế giới, gây sốt khi cổ phiếu tăng hơn 600% trong phiên chào sàn Thượng Hải, đưa công ty trở thành biểu tượng mới của ngành robot Trung Quốc.
Đợt chào bán này ghi nhận mức đăng ký mua vượt quá khối lượng phát hành hơn 8.000 lần, một kỷ lục đối với thị trường STAR tại Thượng Hải - thị trường tập trung vào các công ty công nghệ và được ví như phiên bản Nasdaq của Trung Quốc.
Unitree đã nhanh chóng trở nên nổi tiếng trên toàn quốc vào năm ngoái sau khi các robot của hãng xuất hiện trên sân khấu lớn nhất Trung Quốc - chương trình gala mừng Tết Nguyên đán thường niên, với những màn vũ đạo đầy ấn tượng và đẹp mắt.
Kể từ đó, công ty đã khẳng định vị thế là một doanh nghiệp chiến lược then chốt trong tham vọng làm chủ công nghệ tương lai của đất nước. Minh chứng rõ nét là việc nhà sáng lập Wang Xingxing đã được mời ngồi ở hàng ghế đầu tại cuộc tọa đàm hiếm hoi giữa Chủ tịch Tập Cận Bình và các doanh nghiệp công nghệ hàng đầu vào năm ngoái.
Bên cạnh robot hình người, Unitree còn phát triển robot bốn chân, đóng góp khoảng 42% doanh thu năm 2025. Doanh thu công ty tăng hơn 10 lần trong hai năm, đạt gần 1,7 tỷ nhân dân tệ, trong khi lợi nhuận ròng đạt 278 triệu nhân dân tệ. Với hơn 5.500 robot hình người được bán ra toàn cầu trong năm qua, Unitree đã vươn lên trở thành nhà cung cấp robot hình người lớn nhất thế giới.
Vào tháng 6/2026, Morgan Stanley đã nâng dự báo về lượng xuất xưởng robot hình người tại Trung Quốc lên 50.000 chiếc trong năm nay, gần gấp đôi so với mức dự báo 28.000 chiếc trước đó. Ngân hàng này ước tính thị trường robot hình người của Trung Quốc sẽ tăng trưởng từ mức 2 tỷ USD hiện tại lên 15 tỷ USD vào năm 2030.
Trước khi IPO, Unitree không còn là một startup chỉ sống bằng vốn đầu tư. Doanh thu năm 2025 đạt khoảng 1,7 tỷ nhân dân tệ, tăng hơn 10 lần trong hai năm; công ty cũng có lợi nhuận đáng kể. Reuters cho biết Unitree được định giá tại mức IPO tương đương khoảng 219 lần lợi nhuận dự báo năm 2025.
Đây là điểm rất quan trọng để lý giải tâm lý nhà đầu tư: họ không chỉ mua một “câu chuyện tương lai”, mà đang đầu tư vào một sản phẩm công nghệ đã chứng minh được khả năng thương mại hóa.
Đáng chú ý hơn, TrendForce cho biết năm 2025, doanh thu robot hình người lần đầu vượt robot bốn chân, chiếm hơn 51% tổng doanh thu; biên lợi nhuận gộp của hai mảng chủ lực đạt khoảng 60%.
Động lực tiếp theo là Unitree đang đứng đúng “điểm nóng” của một thị trường được kỳ vọng tăng trưởng theo cấp số nhân. Nói cách khác, nhà đầu tư đang định giá Unitree không phải dựa chủ yếu vào quy mô hiện tại, mà dựa vào quy mô thị trường mà công ty có thể chiếm lĩnh trong 5-10 năm tới.
Được thành lập vào năm 2016 tại Hàng Châu - trung tâm công nghệ ở miền Đông Trung Quốc, Unitree nhận được sự hậu thuẫn từ nhiều tên tuổi lớn của Trung Quốc, bao gồm “gã khổng lồ” giao đồ ăn Meituan, tập đoàn công nghệ hàng đầu Tencent, Alibaba và công ty khởi nghiệp AI DeepSeek.
Trong bối cảnh tăng trưởng kinh tế chậm lại và lực lượng lao động ngày càng thu hẹp, Trung Quốc đang rót hàng tỷ USD vào lĩnh vực robot hình người, coi đây là một mũi nhọn công nghệ chiến lược và động lực tăng trưởng mới cho các ngành công nghiệp tương lai.
Việc chiếm ưu thế trong ngành công nghiệp đang phát triển mạnh mẽ này cũng có thể củng cố vị thế của Trung Quốc trong cuộc cạnh tranh ngày càng gay gắt với Mỹ về trí tuệ nhân tạo và công nghệ tiên tiến.
Ông Ethan Qi, Phó giám đốc tại công ty phân tích thị trường Counterpoint Research, nhận định: “Việc Unitree tiến hành IPO được xem là cột mốc quan trọng đối với ngành công nghiệp robot hình người Trung Quốc và có thể đóng vai trò là thước đo tham chiếu cho các đợt IPO khác đang được triển khai.”
Trung Quốc hiện đã thống trị thị trường toàn cầu về doanh số bán robot hình người. Năm ngoái, các công ty Trung Quốc chiếm phần lớn lượng robot hình người được bàn giao trên toàn thế giới, bỏ xa các đối thủ cạnh tranh từ Mỹ như Tesla, Figure AI và Boston Dynamics.
Trong khi đó, nhờ lợi thế về đội ngũ kỹ sư phần mềm, AI và điều khiển tự động hóa, Việt Nam đang rút ngắn khoảng cách trong việc tự chủ thiết kế và lắp ráp các dòng robot đa năng.
Sự xuất hiện của các đơn vị nghiên cứu chuyên sâu như VinMotion hay VinRobotics (thuộc Vingroup) đã đánh dấu bước ngoặt lớn. Các đơn vị này đang tập trung phát triển dòng robot hình người thế hệ mới có khả năng tự vận hành, di chuyển linh hoạt và ứng dụng AI vật lý...