Kinh tế Trung Quốc đang phát đi những tín hiệu trái chiều khi xuất khẩu tiếp tục tăng mạnh nhờ nhu cầu liên quan đến làn sóng AI toàn cầu, trong khi đầu tư và tiêu dùng trong nước suy yếu.
Nền kinh tế Trung Quốc đã mất đà tăng trưởng trong tháng 7, chi tiêu tiêu dùng chững lại, đầu tư tại khu vực đô thị sụt giảm mạnh hơn và tỷ lệ thất nghiệp nhích nhẹ. Điều đó gia tăng áp lực buộc Bắc Kinh phải đẩy mạnh các biện pháp hỗ trợ trong nửa cuối năm nay.
Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia công bố hôm thứ Hai, doanh số bán lẻ chỉ tăng khiêm tốn 0,6% so với cùng kỳ năm ngoái; con số này thấp hơn mức dự báo tăng 1,5% trong cuộc khảo sát của Reuters và chậm lại so với mức tăng 1% của tháng 6.
Dữ liệu kinh tế tháng 7 được công bố sau khi GDP Trung Quốc trong quý II tăng 4,3% so với cùng kỳ năm trước, mức thấp nhất kể từ cuối năm 2022. Tính chung 6 tháng đầu năm nay, kinh tế Trung Quốc tăng 4,7%, cho thấy nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang bám sát mục tiêu tăng trưởng 4,5-5% mà Bắc Kinh đề ra.
Ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm chuyên gia kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, nhận định rằng các dữ liệu mới nhất cho thấy “những rủi ro suy giảm gia tăng”, đòi hỏi các biện pháp chính sách hiệu quả hơn. Ông cũng nâng dự báo về khả năng Ngân hàng Nhân dân Trung Quốc sẽ cắt giảm lãi suất.
Trong khi đó, theo Goldman Sachs, tốc độ tăng trưởng doanh số bán lẻ tại Trung Quốc đã chậm lại đáng kể trong năm qua; mức tăng trưởng danh nghĩa trong nửa đầu năm nay chỉ đạt 1,3%, giảm mạnh so với mức 5% của cùng kỳ năm ngoái.
Một trong những nguyên nhân được giới phân tích chỉ ra là bắt nguồn từ chương trình trợ giá đổi cũ lấy mới của chính phủ. Chương trình này đã thúc đẩy người dân mua sắm sớm hơn dự kiến nhưng sau đó lại trở thành yếu tố kìm hãm sức mua.
Bên cạnh đó, nhu cầu vay mua nhà đã suy giảm trong suốt giai đoạn thị trường bất động sản đi xuống kéo dài nhiều năm, trong khi các ngân hàng do lo ngại về khả năng trả nợ của người vay, cũng trở nên e ngại hơn trong việc cấp tín dụng.
Xuất khẩu tiếp tục là điểm sáng của nền kinh tế Trung Quốc khi làn sóng phát triển AI trên toàn cầu góp phần bù đắp những tác động tiêu cực từ xung đột tại Trung Đông. Kim ngạch xuất khẩu tháng 7 tăng 23,9% so với cùng kỳ năm ngoái, vượt dự báo, sau khi tăng tới 27% trong tháng 6 - mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2021. Trong khi đó, nhập khẩu tăng 27,5%, nhưng vẫn thấp hơn kỳ vọng.
Tính đến cuối tháng 7, đầu tư vào tài sản cố định tại khu vực đô thị của Trung Quốc, bao gồm bất động sản và cơ sở hạ tầng đã giảm 6,7% so với cùng kỳ năm ngoái, thấp hơn mức giảm 6% được dự báo trong khảo sát. Mức giảm này cũng sâu hơn so với mức giảm 5,7% ghi nhận trong nửa đầu năm nay.
Một cuộc khảo sát do nhóm nghiên cứu của Giáo sư Li Daokui tại Đại học Thanh Hoa thực hiện cho thấy tỷ lệ thất nghiệp chung của Trung Quốc ở mức 10,2% tính đến tháng 7, cao hơn đáng kể so với con số chính thức khoảng 5%. Kết quả cũng chỉ ra rằng hơn một nửa trong số khoảng 24 triệu người thất nghiệp dài hạn thuộc độ tuổi từ 16 đến 24.
Nguyên nhân đằng sau tình trạng tuyển dụng ảm đạm là sự sụt giảm trong hoạt động đầu tư. Đầu tư tại khu vực đô thị đã giảm lần đầu tiên sau nhiều thập kỷ vào năm ngoái và tiếp tục suy yếu trong năm nay, khi đà đi xuống của thị trường bất động sản cùng các hạn chế chặt chẽ hơn đối với việc vay nợ của chính quyền địa phương đã kìm hãm một trong những động lực tăng trưởng truyền thống của Trung Quốc.
Ông Li nhận định mức sụt giảm đầu tư lần này chưa từng có tiền lệ, đồng thời cho rằng đầu tư thu hẹp và tỷ lệ thất nghiệp cao trong giới trẻ đang là những trở ngại lớn nhất đối với mục tiêu tăng trưởng của Trung Quốc. Ông kêu gọi Chính phủ tăng mạnh quy mô vay nợ, lên mức hơn gấp đôi kế hoạch phát hành 12.000 tỷ nhân dân tệ (khoảng 1,7 nghìn tỷ USD) trong năm nay.
