24h

Ngày 21/8, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an TP Hà Nội đã khởi tố vụ án “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy” xảy ra tại Cụm công nghiệp Ngọc Hòa, phường Chương Mỹ; đồng thời khởi tố, tạm giam Bùi Hữu Hào, chủ doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực sản xuất đồ gỗ, về tội “Vi phạm quy định về phòng cháy, chữa cháy”.

Trước đó, khoảng 10 giờ ngày 19/8, hỏa hoạn xảy ra tại khu vực kho xưởng của doanh nghiệp do Hào làm chủ. Vụ cháy khiến 3 người tử vong, 2 người bị thương, đồng thời gây thiệt hại nghiêm trọng đối với khu vực nhà xưởng.

Theo thông tin điều tra ban đầu, kho xưởng này chưa đăng ký về PCCC và chưa được cơ quan có thẩm quyền cấp giấy chứng nhận đủ điều kiện an toàn PCCC theo quy định.

Đáng chú ý, mặt bằng nơi doanh nghiệp đặt xưởng được thuê lại của Công ty TNHH sản xuất nhông đĩa xe máy Việt Nhật. Năm 2021, Công an huyện Chương Mỹ (trước đây) đã đình chỉ hoạt động đối với cơ sở này do công trình thuộc diện phải thẩm duyệt về PCCC nhưng không có giấy chứng nhận thẩm duyệt thiết kế và văn bản chấp thuận kết quả nghiệm thu. Trước đó, cơ sở cũng từng bị tạm đình chỉ nhưng chưa khắc phục các tồn tại theo quy định.

Các tình tiết của vụ án đang tiếp tục được cơ quan điều tra làm rõ. Tuy nhiên, từ một vụ cháy gây hậu quả đặc biệt nghiêm trọng, vấn đề đặt ra không chỉ nằm ở xử lý trách nhiệm sau sự cố, mà còn ở cách doanh nghiệp nhìn nhận và kiểm soát rủi ro PCCC ngay từ khi lựa chọn mặt bằng, tổ chức sản xuất.

Trao đổi với phóng viên, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp – Giám đốc Công ty Luật HPVN cho rằng, đối với doanh nghiệp sản xuất, nhất là những ngành sử dụng nhiều vật liệu dễ cháy như gỗ, an toàn PCCC phải được xem là một phần của quá trình vận hành, chứ không chỉ là thủ tục cần hoàn thiện để đủ điều kiện hoạt động.

Một vụ cháy không chỉ đe dọa trực tiếp đến tính mạng người lao động mà còn có thể làm gián đoạn toàn bộ hoạt động sản xuất, gây thiệt hại lớn về tài sản và kéo theo những hệ quả pháp lý đối với doanh nghiệp.

“Chi phí dành cho PCCC không nên được nhìn như một khoản chi chỉ để đáp ứng thủ tục. Đó là chi phí để bảo vệ con người, tài sản và chính hoạt động sản xuất, kinh doanh. Khi xảy ra sự cố nghiêm trọng, thiệt hại phải trả có thể lớn hơn rất nhiều so với chi phí phòng ngừa”, Luật sư Hiệp phân tích.

Theo Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp, vụ việc tại Cụm công nghiệp Ngọc Hòa cũng đặt ra một bài học đáng lưu ý với các doanh nghiệp đang thuê nhà xưởng, kho bãi để sản xuất, kinh doanh.

Khi lựa chọn mặt bằng, doanh nghiệp thường quan tâm đến diện tích, vị trí, giá thuê hay khả năng vận chuyển hàng hóa. Nhưng tình trạng pháp lý và điều kiện an toàn PCCC của công trình cũng cần được kiểm tra trước khi đưa vào sử dụng.

“Hợp đồng thuê mặt bằng không có nghĩa mọi vấn đề liên quan đến PCCC đều thuộc trách nhiệm của bên cho thuê. Doanh nghiệp trực tiếp tổ chức sản xuất cần chủ động tìm hiểu công trình có đáp ứng các điều kiện để hoạt động hay không, những tồn tại về PCCC đã được khắc phục chưa và điều kiện thực tế có phù hợp với loại hình sản xuất dự kiến hay không”, Luật sư Hiệp chia sẻ.

Theo ông, điều này càng cần được chú ý ở những cơ sở có nguy cơ cháy cao. Việc thay đổi công năng sử dụng, bố trí máy móc, nguồn nhiệt, vật liệu hoặc khối lượng hàng hóa lưu giữ đều có thể làm thay đổi mức độ nguy hiểm về cháy, nổ và khả năng thoát nạn khi sự cố xảy ra.

Bên cạnh đó, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp cho rằng cũng cần nhìn lại việc khắc phục sau khi một cơ sở đã bị phát hiện vi phạm PCCC. Một quyết định tạm đình chỉ hay đình chỉ hoạt động không nên được xem là điểm kết thúc.

Điều cần thiết là các tồn tại sau đó có được khắc phục hay không, cơ sở có đủ điều kiện để hoạt động trở lại hay chưa và quyết định của cơ quan có thẩm quyền có được chấp hành trên thực tế.

“Phát hiện vi phạm và ban hành quyết định xử lý là cần thiết, nhưng an toàn chỉ thực sự được bảo đảm khi những nguy cơ đã được khắc phục. Nếu vi phạm vẫn tồn tại kéo dài thì nguy cơ xảy ra sự cố cũng vẫn còn”, Luật sư Hiệp nhận định.

Theo Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp, bài học từ những vụ cháy nghiêm trọng không nên chỉ được nhắc lại sau mỗi sự cố. Với doanh nghiệp, PCCC cần trở thành một phần của quản trị rủi ro, được kiểm tra và duy trì trong suốt quá trình hoạt động.

“Không doanh nghiệp nào mong muốn xảy ra cháy. Nhưng phòng ngừa phải bắt đầu từ những việc rất cụ thể, từ điều kiện nhà xưởng, thiết bị PCCC, lối thoát nạn đến cách tổ chức sản xuất. Đừng để đến khi hậu quả xảy ra mới nhìn lại những nguy cơ vốn có thể được nhận diện và xử lý từ trước”, Luật sư Nguyễn Trọng Hiệp nhấn mạnh.

Nguyễn Giang