Kinh tế địa phương
Mở không gian bứt phá cho Lai Châu
Hiện nay, tỉnh Lai Châu đang tập trung phối hợp triển khai các dự án giao thông trọng điểm mang tính chiến lược, phá vỡ thế độc đạo và mở ra không gian phát triển mới.
Ông Tạ Đức Hùng - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Lai Châu cho biết, năng lực vận chuyển được nâng cao, chi phí logistics giảm đáng kể sẽ tăng sức hấp dẫn đầu tư vào Khu kinh tế cửa khẩu và các khu, cụm công nghiệp.
Đột phá từ các dự án chiến lược
Dự án Kết nối giao thông các tỉnh miền núi phía Bắc (tuyến nối thành phố Lai Châu với cao tốc Nội Bài - Lào Cai) dài 147 km đã chính thức khởi công - đây là công trình có ý nghĩa lịch sử, dự kiến hoàn thành quý II/2026, khi đưa vào khai thác sẽ rút ngắn đáng kể thời gian di chuyển, giảm mạnh chi phí vận tải, tạo đột phá trong thu hút đầu tư.
Dự án Hầm đường bộ qua đèo Hoàng Liên - công trình trọng điểm xuyên dãy Hoàng Liên Sơn đang được tập trung thi công quyết liệt, hứa hẹn xóa bỏ điểm nghẽn giao thông lớn nhất trên hành lang kết nối Tây Bắc.
Cao tốc Bảo Hà - Lai Châu (CT13) đang trong giai đoạn lập Báo cáo nghiên cứu tiền khả thi. Khi hoàn thành, đây sẽ là trục xương sống hoàn chỉnh, kết nối Lai Châu với mạng cao tốc quốc gia.
Được biết, để bảo đảm chất lượng công trình giao thông trọng điểm trong điều kiện địa hình, địa chất phức tạp đặc thù của Lai Châu, đồng thời bảo đảm kết nối đồng bộ với hệ thống hạ tầng hiện hữu, Sở Xây dựng đã và đang tập trung chỉ đạo tăng cường chất lượng công tác khảo sát, thiết kế. Sở yêu cầu các Chủ đầu tư, các đơn vị tư vấn thực hiện khảo sát địa hình, địa chất kỹ lưỡng; cập nhật đầy đủ các yếu tố địa chất thủy văn, nguy cơ sạt trượt, đứt gãy để lựa chọn giải pháp thiết kế phù hợp với điều kiện thực tế từng khu vực. Đồng thời, ưu tiên áp dụng các giải pháp kỹ thuật tiên tiến trong xử lý nền đất yếu, mái taluy, thoát nước, gia cố chống sạt lở và bảo đảm ổn định công trình trong điều kiện thời tiết cực đoan.
Bên cạnh đó, siết chặt giám sát chất lượng trong quá trình thi công và bảo đảm kết nối đồng bộ với hạ tầng hiện hữu, khớp nối hợp lý với mạng lưới đô thị, quốc lộ, đường tỉnh và các trục liên vùng. Hạn chế tối đa các điểm xung đột giao thông phát sinh, đồng thời tạo dư địa để phát triển đô thị, dịch vụ logistics và hạ tầng hỗ trợ trong tương lai.
Ông Tạ Đức Hùng - Phó Giám đốc Sở Xây dựng Lai Châu cho biết, khi các dự án hoàn thành đồng bộ, diện mạo hạ tầng giao thông – logistics của tỉnh sẽ thay đổi căn bản, hình thành trục kết nối liên hoàn từ cửa khẩu Ma Lù Thàng đến các cảng biển phía Bắc. "Hạ tầng sẽ tạo nền tảng vững chắc để Lai Châu trở thành một mắt xích quan trọng trong vành đai logistics biên giới khu vực Tây Bắc, kết nối với hành lang kinh tế Côn Minh - Hà Nội - Hải Phòng, góp phần hiện thực hóa mục tiêu đưa Lai Châu trở thành cửa ngõ giao thương quan trọng của Việt Nam với khu vực Tây Nam Trung Quốc", ông Hùng nhấn mạnh.
Chìa khóa nâng cao năng lực cạnh tranh
Theo lãnh đạo Sở Xây dựng Lai Châu, chi phí logistics cao do địa hình chia cắt là điểm nghẽn rất lớn. Từ góc độ quản lý nhà nước, Sở xác định logistics không chỉ là câu chuyện vận tải, mà trước hết là bài toán tổ chức không gian. Theo đó, tỉnh tối ưu hóa hạ tầng giao thông theo mô hình đa phương thức. Về đường bộ, định hướng bố trí các khu công nghiệp, trung tâm sản xuất và kho bãi bám sát các trục dọc Quốc lộ 32, 4D và 12 nhằm kết nối xuyên suốt từ vùng sản xuất đến các cửa ngõ giao thương.
Về các tuyến chiến lược kết nối vùng, đặc biệt định hướng hầm đường bộ kết nối Sa Pa với Bình Lư sẽ giải quyết triệt để trở ngại đèo dốc, rút ngắn đáng kể thời gian vận chuyển hàng hóa giữa Lai Châu với vùng kinh tế động lực phía Đông Bắc. Song song với đó, tuyến đường từ trung tâm tỉnh qua Khun Há - Bình Lư - Mường Khoa - Tân Uyên - Mường Than, liên thông với nút giao IC16 cao tốc Nội Bài - Lào Cai đang từng bước hoàn thiện liên kết vùng. Tỉnh cũng đang chuẩn bị đầu tư tuyến cao tốc Bảo Hà - Lai Châu, tạo hành lang vận tải chiến lược kết nối thẳng đến cửa khẩu Ma Lù Thàng.
Về đường thủy và đường hàng không, Lai Châu sẽ tận dụng lợi thế hệ thống lòng hồ thủy điện Bản Chát, Lai Châu, Sơn La để mở các bến hàng hóa tại Tà Mít, Nậm Hàng, tạo phương thức vận tải thủy chi phí thấp nhằm giảm áp lực cho đường bộ.
Tỉnh chủ động quy hoạch đồng bộ hệ thống kho bãi và khu công nghiệp ngay từ đầu. Không đợi có công nghiệp rồi mới làm logistics mà chủ động bố trí các trung tâm kho bãi trung chuyển vùng tại Than Uyên, Lê Lợi, Khổng Lào và Mường Khoa để gom hàng tập trung.
Cùng đó, tăng cường quản lý quy hoạch và ứng dụng hạ tầng số. Bên cạnh việc kiểm soát chặt chẽ không gian, tỉnh từng bước tích hợp công nghệ như GIS, GPS và dữ liệu giao thông để tối ưu hóa việc vận hành chuỗi cung ứng trong điều kiện địa hình phức tạp.
Có thể nói, giải pháp cốt lõi của Lai Châu không chỉ là đầu tư thêm hạ tầng, mà là tái cấu trúc toàn bộ hệ thống sản xuất - vận chuyển - trung chuyển theo mô hình "Một trục động lực, hai hành lang kết nối và ba trụ cột kinh tế" đã được định hướng tại Quy hoạch tỉnh. Đây là chìa khóa để kéo giảm chi phí logistics và nâng cao năng lực cạnh tranh cho hàng hóa Lai Châu..