Tài chính doanh nghiệp
Công ty quản lý bay vi phạm trong sử dụng vốn và tài sản
Theo Kết luận của Thanh tra Chính phủ, Công ty quản lý bay Việt Nam (VATM) có tồn tại, hạn chế, thiếu sót, vi phạm trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản.
Ngày 16/7/2026, Thanh tra Chính phủ ban hành Kết luận thanh tra số 430/KL-TTCP về việc chấp hành quy định của pháp luật trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản tại VATM.
VATM được thành lập theo Quyết định số 1754/QĐ-BGTVT ngày 25/6/2010 của Bộ trưởng Bộ Giao thông vận tải (nay là Bộ Xây dựng) trên cơ sở tổ chức lại Tổng công ty Bảo đảm hoạt động bay Việt Nam. VATM được tổ chức theo mô hình công ty mẹ - công ty con, trong đó Công ty mẹ - Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam là công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên do Nhà nước nắm giữ 100% vốn điều lệ, hoạt động theo Luật Doanh nghiệp, Luật Hàng không dân dụng Việt Nam và các quy định pháp luật có liên quan.
Cơ cấu tổ chức của VATM gồm công ty mẹ; các đơn vị trực thuộc; 01 công ty con là Công ty trách nhiệm hữu hạn Kỹ thuật Quản lý bay (Attech).
Theo Kế hoạch đầu tư giai đoạn 2021-2025 được Bộ Giao thông vận tải phê duyệt điều chỉnh, bổ sung, VATM được giao đầu tư 193 dự án với tổng mức đầu tư điều chỉnh là 11.845.349 triệu đồng, kế hoạch giải ngân là 5.944.094 triệu đồng từ nguồn vốn quỹ đầu tư phát triển, quỹ khấu hao tài sản cố định, vốn vay thương mại.
Trong thời kỳ thanh tra, VATM có 03 Ban quản lý dự án trực tiếp thực hiện quản lý các dự án đầu tư thuộc phạm vi được giao, gồm: Ban Quản lý dự án ATCC/HCM; Ban Quản lý dự án chuyên ngành QLB; Ban Quản lý dự án Long Thành.
Đoàn thanh tra tiến hành thanh tra trực tiếp tại Công ty mẹ - Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam và các cơ quan, đơn vị có liên quan, gồm 02/03 Ban Quản lý dự án, 06 đơn vị trực thuộc, Attech và 14/193 dự án đầu tư theo Kế hoạch tiến hành thanh tra được phê duyệt (không thuộc phạm vi quản lý của Ban Quản lý dự án Long Thành).
Một số tồn tại, thiếu sót, hạn chế, vi phạm
Thông báo kết luận thanh tra việc chấp hành quy định của pháp luật trong quản lý, sử dụng vốn và tài sản tại Tổng công ty Quản lý bay Việt Nam (VATM) chỉ ra nhiều tồn tại trong công tác lập kế hoạch sản xuất kinh doanh, quản lý chi phí, thanh toán, sử dụng đất, tài sản công và đầu tư xây dựng. Theo đó, giai đoạn từ năm 2023 đến ngày 30/11/2025, VATM cùng các đơn vị hạch toán phụ thuộc và ATTECH đã chi bằng tiền mặt các khoản lương, thưởng và khoản chi khác có tính chất thường xuyên với tổng giá trị gần 320 tỷ đồng.
Việc dùng tiền mặt bị thanh tra đánh giá là vi phạm khoản 1 Điều 29 Luật Phòng, chống tham nhũng. Lẽ ra, VATM phải thanh toán không dùng tiền mặt đối với các khoản lương, thưởng và khoản chi khác có tính chất thường xuyên.
Thanh tra Chính phủ cho rằng trách nhiệm thuộc về Ban tổng giám đốc, Ban tài chính VATM, ban lãnh đạo, phòng tài chính và các đơn vị liên quan.
Cùng thời kỳ này, VATM hạch toán vào chi phí sản xuất chung 4 khoản có bản chất là mua sắm mới hoặc nâng cấp tài sản tổng 2 tỷ đồng. Trong đó, cập nhật phần mềm BMS 691 triệu đồng, mua mới máy chủ hệ thống AWOS IMS tại Thọ Xuân 450 triệu, nâng cấp hệ thống âm thanh và mua bản quyền kiểm thử hệ thống VoIP 396 triệu.
Các khoản chi này không được ghi tăng nguyên giá tài sản cố định để quản lý, trích khấu hao mà được hạch toán vào chi phí sản xuất kinh doanh. Qua đó, việc này làm giảm tương ứng lợi nhuận trước thuế.
Đối với Quỹ phát triển khoa học và công nghệ tại Attech, đến ngày 30/11/2025 số dư gần 5 tỷ đồng. Chỉ một tháng sau, Attech đã kết chuyển 1,9 tỷ đồng vào thu nhập khác nhưng chưa hoạch toán, phân phối và nộp về VATM số tiền 3 tỷ đồng còn lại.
Sử dụng đất, tài sản công cho thuê không đúng mục đích
Theo thông báo Kết luận thanh tra, về việc sử dụng đất, tài sản công để cho thuê không đúng mục đích sử dụng đất:
Công ty Quản lý bay miền Bắc và Công ty Quản lý bay miền Nam sử dụng một số tài sản công gắn liền với đất, gồm sân cầu lông, sân tennis và một số vị trí lắp đặt thiết bị để cho thuê. Tổng số thu là 3.123,69 triệu đồng.
Các đơn vị nêu trên sử dụng đất, tài sản công để cho thuê không đúng mục đích sử dụng đất, vi phạm các quy định.
Trách nhiệm thuộc Ban Tổng giám đốc, Ban Kế hoạch - Đầu tư của VATM; Ban lãnh đạo, Phòng Kế hoạch các đơn vị hạch toán phụ thuộc của VATM và các tổ chức, cá nhân có liên quan.
Về công tác đầu tư, xây dựng: Qua kiểm tra 14 dự án, một số Báo cáo nghiên cứu khả thi không có nội dung phân tích tài chính, phân tích rủi ro và đánh giá hiệu quả kinh tế - xã hội; một số Báo cáo kinh tế - kỹ thuật không phân tích hiệu quả đầu tư là vi phạm điểm d khoản 2 Điều 54 và khoản 2 Điều 55 Luật Xây dựng năm 2014.
Trên cơ sở Kết luận thanh tra, Tổng Thanh tra Chính phủ kiến nghị Bộ Xây dựng, VATM, các đơn vị trực thuộc VATM và Attech căn cứ các tồn tại, hạn chế, vi phạm làm rõ tính chất, mức độ, hậu quả, nguyên nhân và trách nhiệm cụ thể của từng tổ chức, cá nhân có liên quan qua từng thời kỳ.
Về xử lý kinh tế, VATM cùng các đơn vị trực thuộc VATM và Attech thực hiện thu hồi, nộp ngân sách Nhà nước khoảng 4,036 tỷ đồng.