Kinh tế thế giới

Standard Chartered dự báo hoạt động kinh doanh của ngân hàng trên hành lang Trung Quốc - ASEAN sẽ tăng tốc trong ba năm tới, khi ngày càng nhiều doanh nghiệp Trung Quốc tiếp tục mở rộng và củng cố sự hiện diện tại Đông Nam Á.

Theo bà Chow Wan Thonh, Trưởng bộ phận phụ trách khách hàng doanh nghiệp tại Singapore và ASEAN của Standard Chartered, tăng trưởng trong ba năm tới nhiều khả năng sẽ vượt giai đoạn trước.

Một lĩnh vực đang ngày càng thu hút sự quan tâm là việc sử dụng đồng nhân dân tệ rộng rãi hơn trong quan hệ kinh tế giữa Trung Quốc và ASEAN.

Khối lượng thanh toán xuyên biên giới bằng nhân dân tệ giữa Trung Quốc và ASEAN đã tăng 35% trong năm 2024, khi việc sử dụng đồng tiền này không còn giới hạn chủ yếu ở thanh toán thương mại.

Đà tăng này diễn ra trong bối cảnh Bắc Kinh đang thúc đẩy việc sử dụng nhân dân tệ rộng rãi hơn trên phạm vi quốc tế, bao gồm trong thanh toán xuyên biên giới, đầu tư và tài trợ vốn.

Về phía Standard Chartered, ngân hàng nhận thấy khách hàng ngày càng quan tâm đến việc sử dụng nhân dân tệ trong thanh toán, quản lý thanh khoản, giao dịch ngoại hối và phòng ngừa rủi ro, tài trợ vốn lưu động cũng như huy động vốn dài hạn.

Chẳng hạn, gần đây ngân hàng đã hoàn tất một khoản vay hợp vốn cho một doanh nghiệp công nghiệp hoạt động tại một thị trường ASEAN, trong đó khoản vay bao gồm cả phần vốn bằng USD và phần vốn bằng nhân dân tệ. Tuy nhiên, ngân hàng không tiết lộ thêm thông tin do yêu cầu bảo mật của khách hàng.

Sự gia tăng hoạt động sử dụng nhân dân tệ diễn ra trong bối cảnh các doanh nghiệp Trung Quốc đang xem xét lại cách thức tổ chức hoạt động tại khu vực.

Theo bà Chow, nếu trước đây đầu tư vào ASEAN phần lớn được thúc đẩy bởi chi phí thấp hơn hoặc khả năng tiếp cận nguồn nguyên liệu, thì hiện nay các doanh nghiệp đang chú trọng hơn đến việc xây dựng chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu tốt hơn, được phân bổ trên nhiều thị trường.

“Tôi nghĩ rằng chúng ta đã vượt qua giai đoạn ‘Trung Quốc + 1’”, bà nói, đề cập đến chiến lược duy trì hoạt động tại Trung Quốc đồng thời bổ sung sản xuất hoặc đầu tư tại ít nhất một quốc gia khác nhằm đa dạng hóa rủi ro về chuỗi cung ứng và địa chính trị.

Thay vào đó, các doanh nghiệp đang chuyển sang cách tiếp cận mà bà Chow gọi là “Trung Quốc + N, với hoạt động được phân bổ trên nhiều thị trường ASEAN, thay vì chỉ xây dựng một cơ sở sản xuất thay thế duy nhất bên ngoài Trung Quốc.

Theo bà, căng thẳng địa chính trị và những gián đoạn thương mại đã củng cố lý do để doanh nghiệp phân bổ hoạt động sản xuất và chuỗi cung ứng trên nhiều thị trường. Các nền kinh tế ASEAN khác nhau cũng đang phát triển những vai trò chuyên biệt trong các mạng lưới này.

Indonesia đã thu hút đầu tư vào hoạt động tinh luyện và chế biến khoáng sản phục vụ chuỗi giá trị xe điện, trong khi Thái Lan đang phát huy nền tảng ngành công nghiệp ô tô khi các nhà sản xuất xe điện Trung Quốc cùng các nhà cung ứng của họ mở rộng hoạt động tại nước này.

Trong khi đó, Malaysia đang chuyển hướng sang các hoạt động có giá trị gia tăng cao hơn trong lĩnh vực bán dẫn và sản xuất tiên tiến, cùng với dòng vốn đầu tư ngày càng tăng vào trung tâm dữ liệu.

Khi các doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng hoạt động trên nhiều thị trường ASEAN, Singapore ngày càng được sử dụng làm trụ sở khu vực để điều phối các chức năng như quản lý ngân quỹ, tài trợ vốn, quản lý ngoại hối và tuân thủ.

Một số doanh nghiệp cũng sử dụng Singapore làm cơ sở để thực hiện các khoản đầu tư bên ngoài khu vực, trong khi những doanh nghiệp khác đã thành lập phòng thí nghiệm trí tuệ nhân tạo (AI) hoặc trung tâm nghiên cứu và phát triển (R&D) tại đây, nhờ môi trường pháp lý và nguồn nhân lực của Singapore.

Bà Chow cho biết Singapore vẫn duy trì vai trò này dù chi phí vận hành tương đối cao, nhờ vị thế là một trung tâm khu vực mang tính trung lập, cùng năng lực trong các lĩnh vực như tài chính và công nghệ tài chính (fintech).

“Khi họ nhìn nhận việc mở rộng vào ASEAN như một khu vực tổng thể, đó là lúc Singapore tiếp tục có thể đóng một vai trò rất có ý nghĩa”, bà nhận định.

Theo bà Chow, bất chấp những bất định về chính sách và biến động ngắn hạn tại từng thị trường ASEAN, Standard Chartered chưa nhận thấy các khách hàng Trung Quốc thay đổi kế hoạch đầu tư dài hạn.

Các doanh nghiệp không chỉ xem Đông Nam Á là cơ sở sản xuất thay thế, mà ngày càng coi đây là một thị trường tiêu dùng độc lập. Với dân số gần 700 triệu người và tầng lớp có thu nhập trung bình ngày càng tăng, khu vực đang thu hút các doanh nghiệp hàng tiêu dùng Trung Quốc muốn bán sản phẩm trực tiếp tại từng thị trường.

Bà cho biết những biến động địa chính trị và thị trường năng lượng gần đây càng thúc đẩy doanh nghiệp đa dạng hóa hoạt động sản xuất tại nhiều địa điểm.

“Qua những cuộc trao đổi của chúng tôi với khách hàng, điều đó không thay đổi. Điều này chỉ cho họ thấy rằng việc không phụ thuộc vào một thị trường duy nhất hoặc một khu vực duy nhất ngày càng trở nên quan trọng hơn”, bà Chow nhận định.

Theo bà Chow, khi lựa chọn đối tác tại Đông Nam Á, các doanh nghiệp Trung Quốc cũng đang không còn chỉ tìm kiếm lợi thế về chi phí sản xuất thấp.

“Thời kỳ họ tìm kiếm sản xuất với chi phí thấp đã qua. Họ thực sự đang tìm kiếm những đối tác có thể hỗ trợ họ xây dựng một chuỗi cung ứng có khả năng chống chịu tốt”, chuyên gia này nhấn mạnh.

Cẩm Anh