Phân tích - Bình luận

Tìm lối thoát

Shein - “gã khổng lồ” thời trang nhanh của Trung Quốc, đang chịu ảnh hưởng bởi quyết định của Tổng thống Mỹ Donald Trump về việc loại bỏ quy chế miễn thuế de minimis khiến doanh số của hãng bắt đầu suy giảm.

Đáng chú ý, động thái này diễn ra đúng lúc mô hình tăng trưởng cũ của Shein chịu sức ép. Việc Mỹ chấm dứt cơ chế miễn thuế de minimis đã làm tăng chi phí hàng giá trị thấp; tăng trưởng doanh thu của Shein giảm từ 21% năm 2024 xuống 8% năm 2025 và chỉ khoảng 1,1% trong quý I/2026.

Tuy nhiên, các nhà hoạch định chiến lược của Shein vẫn tìm mọi cách để tối ưu hóa lợi nhuận. Một trong những hướng đi đáng chú ý của Shein là chương trình Xcelerator - nơi “gã khổng lồ” thời trang nhanh không chỉ bán sản phẩm mà còn khai thác chính hệ sinh thái đã được xây dựng trong nhiều năm.

Thông qua Xcelerator, Shein cho phép các thương hiệu khác tiếp cận mạng lưới sản xuất, hệ thống kho bãi, logistics và nền tảng bán hàng toàn cầu của mình. Thay vì tự xây dựng từ đầu một chuỗi cung ứng và hệ thống phân phối xuyên biên giới tốn kém, các thương hiệu có thể tận dụng hạ tầng sẵn có của Shein để đưa sản phẩm ra thị trường nhanh hơn, giảm chi phí và hạn chế rủi ro tồn kho.

Đặc biệt hơn, hệ thống của Shein theo dõi nhu cầu thị trường và nhanh chóng phát hiện những sản phẩm đang có sức mua tăng cao. Khi nhận diện được tín hiệu này, hệ thống sẽ thông báo tới các nhà máy trong mạng lưới, giúp họ chủ động tăng sản lượng và bổ sung hàng hóa trong thời gian ngắn. Hệ thống cũng đưa ra chỉ dẫn ngừng sản xuất các mẫu mã không bán chạy - một cơ chế mà Shein cho biết giúp hãng duy trì mức tồn kho cực thấp.

Đáng chú ý, chiến lược này cho thấy Shein đang tìm cách “bán” chính năng lực từng giúp mình thành công. Từ một doanh nghiệp sử dụng chuỗi cung ứng để phục vụ hoạt động kinh doanh thời trang, Shein đang biến chuỗi cung ứng, công nghệ, dữ liệu và mạng lưới phân phối thành một loại “hạ tầng” có thể cung cấp cho các thương hiệu khác.

Theo bản cáo bạch của Shein, một thương hiệu tham gia chương trình “Xcelerator” của hãng đã tăng doanh số khoảng 15 lần trong năm thứ hai, cải thiện biên lợi nhuận hoạt động thêm hơn 30 điểm phần trăm và giảm thời gian quay vòng hàng tồn kho xuống còn khoảng một phần ba.

Nitin Passi, nhà sáng lập Missguided đánh giá: “Về cốt lõi, Shein sở hữu một trong những chuỗi cung ứng hiệu quả nhất từng được xây dựng”. Tuy nhiên, Jianggan Li, CEO của công ty tư vấn Momentum Works tại Singapore, cho rằng: “Điều quan trọng là liệu Shein có thể chứng minh đây là một mô hình có thể nhân rộng hay không”.

Doanh nghiệp Việt có thể học gì?

Theo các chuyên gia, mô hình của Shein dựa trên sản xuất theo nhu cầu, thử nghiệm với lượng nhỏ rồi mới tăng sản lượng khi thị trường phản hồi tích cực. Đây là logic mà doanh nghiệp Việt Nam có thể áp dụng cho thời trang, nội thất, thực phẩm chế biến, hàng tiêu dùng, quà tặng, mỹ phẩm.

Nhiều doanh nghiệp hiện vẫn sản xuất dựa trên kế hoạch tháng, quý hoặc đơn hàng dự kiến. Cách Shein làm đáng học ở chỗ dữ liệu bán hàng được kết nối trực tiếp với quyết định sản xuất.

Doanh nghiệp có thể bắt đầu từ việc kết nối dữ liệu bán hàng, tồn kho, đơn hàng và năng lực sản xuất để trả lời liên tục ba câu hỏi: Sản phẩm nào đang tăng nhu cầu? Sản phẩm nào đang bán chậm? Có thể tăng hoặc giảm sản lượng nhanh đến đâu?.

Biến nhà cung cấp thành một phần của hệ thống dữ liệu Shein không chỉ “đặt hàng” nhà cung cấp mà tích hợp họ vào chuỗi cung ứng số; hồ sơ của Shein cho biết nhà cung cấp được kết nối với hệ thống quản lý và sản xuất dựa trên dữ liệu tồn kho, doanh số theo thời gian thực.

Doanh nghiệp Việt Nam có thể tiến thêm một bước: chia sẻ dữ liệu cần thiết với nhà cung cấp để cùng lập kế hoạch, thay vì mỗi bên giữ một phần thông tin. Chẳng hạn, doanh nghiệp có thể cung cấp cho nhà cung cấp dữ liệu về tốc độ bán hàng, dự báo nhu cầu, kế hoạch sản xuất và mức tồn kho. Đổi lại, nhà cung cấp cập nhật năng lực sản xuất, lượng nguyên liệu sẵn có và thời gian đáp ứng.

Trương Khắc Trà