24h

Một giao dịch trên môi trường số không còn đơn thuần là quan hệ giữa người bán và người mua mà đồng thời có sự tham gia của các nền tảng thương mại điện tử, đơn vị vận chuyển, tổ chức thanh toán, người quảng bá sản phẩm và nhiều dịch vụ trung gian khác. Mỗi khâu đều có thể làm phát sinh quyền, nghĩa vụ và trách nhiệm pháp lý riêng biệt đòi hỏi sự minh bạch tuyệt đối.

Nhận diện thách thức pháp lý trong làn sóng chuyển đổi số

Tại Hải Phòng, hoạt động chuyển đổi số và thương mại điện tử đang ghi nhận bước tiến mạnh mẽ trong 8 tháng đầu năm 2026. Tỷ lệ doanh nghiệp nhỏ và vừa trên địa bàn thành phố ứng dụng các nền tảng số vào hoạt động sản xuất kinh doanh đã đạt trên 70%.

Tính riêng trong 8 tháng đầu năm 2026, doanh thu từ các giao dịch thương mại điện tử và dịch vụ số tại Hải Phòng duy trì đà tăng trưởng ấn tượng, ước đạt mức tăng 22,5% so với cùng kỳ năm 2025. Hơn 3.200 doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh mới đã được hỗ trợ tạo dựng gian hàng chuẩn hóa trên các sàn thương mại điện tử lớn.

Nhằm tạo dựng hạ tầng kỹ thuật và môi trường kết nối an toàn cho cộng đồng doanh nghiệp, thành phố đã đẩy mạnh các giải pháp công nghệ mang tính tích hợp. Ông Nguyễn Cao Thắng - Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ Hải Phòng cho biết, Smart Hải Phòng được xây dựng như một kênh tương tác số thống nhất, giúp người dân và doanh nghiệp tiếp cận thông tin, dịch vụ, tiện ích. Đồng thời ứng dụng này tăng cường kết nối thông suốt với các cơ quan chính quyền trên môi trường số, hỗ trợ tra cứu và giải quyết các thủ tục hành chính nhanh chóng.

Thương mại điện tử đang trở thành kênh phân phối quan trọng của nhiều doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất ở Hải Phòng. Không chỉ mở rộng thị trường tiêu thụ, các nền tảng số còn tạo cơ hội đưa sản phẩm địa phương tiếp cận khách hàng trong và ngoài nước. Để hiện diện trên các sàn thương mại điện tử quốc tế, doanh nghiệp phải đáp ứng nhiều tiêu chuẩn khắt khe về chất lượng, truy xuất nguồn gốc, đóng gói, vận chuyển và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Điều đó đòi hỏi sự thay đổi toàn diện trong tư duy sản xuất, kinh doanh cũng như đầu tư nguồn nhân lực có chuyên môn sâu về thương mại điện tử.

Điển hình như Công ty TNHH Thương mại Sao Mai tại xã Vĩnh Bảo đã xây dựng hệ thống bán hàng trên các sàn thương mại điện tử trong nước trước khi mở rộng sang thị trường quốc tế.

Doanh nghiệp đã quảng bá sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử quốc tế như Amazon, Alibaba; trong nước là Shopee, Lazada, TikTok và fanpage của công ty. Mục tiêu của doanh nghiệp là xây dựng hệ thống bán hàng chuyên nghiệp để phát triển lâu dài.

Để thực hiện mục tiêu này, Công ty TNHH Thương mại Sao Mai đã chú trọng đào tạo đội ngũ vận hành gian hàng số, thực hiện marketing trực tuyến và chăm sóc khách hàng xuyên biên giới. Nhờ đó, thương hiệu của doanh nghiệp ngày càng được biết đến rộng rãi, đồng thời tiết giảm đáng kể chi phí quảng bá và mở rộng thị trường. Việc ứng dụng thương mại điện tử không chỉ giúp doanh nghiệp mở rộng thị trường, giảm chi phí trung gian mà còn nâng cao giá trị sản phẩm, từng bước hình thành tư duy sản xuất gắn với kinh doanh số bài bản.

Thực tiễn ứng dụng và định hướng hoàn thiện môi trường kinh doanh

Đánh giá về thực trạng tuân thủ pháp luật của các đơn vị kinh doanh thương mại điện tử hiện nay, Ông Phạm Văn Việt – Giám đốc Công ty TNHH Ống gió Sao Việt nhận định: Thương mại điện tử đang tạo ra không gian thị trường rộng lớn, giúp xóa bỏ các giới hạn địa lý và tối ưu hóa chi phí tiếp cận khách hàng. Đối với cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa cùng các hộ kinh doanh, thương mại điện tử không còn là kênh bán hàng phụ mà đang từng bước trở thành phương thức tổ chức và vận hành hoạt động kinh doanh cốt lõi.

Dù vậy, rào cản lớn nhất hiện nay không hoàn toàn nằm ở việc thiếu vắng các quy định pháp luật, mà xuất phát từ việc một hoạt động kinh doanh phải chịu sự điều chỉnh chồng chéo của quá nhiều nhóm quy định. Thực tế, một cá nhân hay doanh nghiệp bán hàng trực tuyến phải tuân thủ đồng thời các yêu cầu phức tạp về điều kiện kinh doanh, nguồn gốc xuất xứ, minh bạch thông tin sản phẩm, niêm yết giá, quảng cáo, khuyến mại, tính pháp lý của hợp đồng điện tử, xuất hóa đơn, nghĩa vụ thuế, bảo vệ người tiêu dùng, an toàn dữ liệu cá nhân và bảo hộ sở hữu trí tuệ.

Nhằm hỗ trợ cộng đồng doanh nghiệp tháo gỡ rào cản và phát triển bền vững trên không gian số, thành phố Hải Phòng đang triển khai đồng bộ nhiều giải pháp quản lý hiện đại. Theo kế hoạch phát triển thương mại điện tử trên địa bàn thành phố Hải Phòng năm 2026, thành phố đặt mục tiêu tỷ lệ người trưởng thành tham gia mua sắm trực tuyến đạt 65 - 68%; doanh số bán lẻ thương mại điện tử tăng 20 - 25% so với năm 2025, đóng góp khoảng 17 - 20% tổng mức bán lẻ hàng hóa và doanh thu dịch vụ tiêu dùng.

Tỷ lệ doanh nghiệp ứng dụng thương mại điện tử đạt khoảng 70-75%. Đồng thời đào tạo 6.000 - 8.000 lượt cán bộ, doanh nghiệp và các tổ chức, cá nhân về kỹ năng thương mại điện tử và pháp luật trong kinh doanh số. Để thực hiện các mục tiêu trên, thành phố tập trung hoàn thiện cơ chế quản lý Nhà nước về thương mại điện tử, tăng cường thanh tra, kiểm tra, xử lý nghiêm các hành vi gian lận, kinh doanh hàng giả, hàng nhái trên môi trường mạng.

Đồng thời, chính quyền thành phố tích cực hỗ trợ doanh nghiệp, hợp tác xã và các cơ sở sản xuất đưa sản phẩm OCOP, sản phẩm công nghiệp nông thôn tiêu biểu, hàng hóa làng nghề lên các sàn thương mại điện tử. Cùng với đó là đẩy mạnh đào tạo nguồn nhân lực, khuyến khích thanh toán không dùng tiền mặt và xây dựng môi trường giao dịch trực tuyến an toàn, minh bạch.

Khẳng định vai trò của công tác quản lý và đồng hành cùng doanh nghiệp, Bà Vũ Thị Kim Phượng, Phó Giám đốc Sở Công Thương cho biết, thương mại điện tử đang trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế số, tạo điều kiện để doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ sản xuất mở rộng thị trường, nâng cao năng lực cạnh tranh và gia tăng giá trị sản phẩm.

Thời gian tới, Sở Công Thương sẽ tiếp tục phối hợp với các sở, ngành, địa phương hỗ trợ doanh nghiệp phát triển gian hàng số, kết nối tiêu thụ sản phẩm trên các sàn thương mại điện tử, đẩy mạnh đào tạo kỹ năng kinh doanh trực tuyến và tăng cường quản lý nhà nước nhằm bảo đảm môi trường kinh doanh minh bạch, bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng. Sự đồng hành này sẽ là chìa khóa để kinh tế số Hải Phòng cất cánh an toàn và hiệu quả.

Sự bứt phá của thương mại điện tử mang lại cơ hội lớn nhưng cũng đặt ra yêu cầu khắt khe về tính tuân thủ pháp luật đối với cộng đồng doanh nghiệp Hải Phòng. Việc chủ động nhận diện rủi ro, hoàn thiện tư duy quản trị kết hợp với sự đồng hành, tháo gỡ điểm nghẽn từ phía chính quyền địa phương sẽ là nền tảng vững chắc. Đây chính là chìa khóa giúp các doanh nghiệp, hợp tác xã và hộ kinh doanh tự tin vươn xa, đóng góp tích cực vào sự phát triển kinh tế số bền vững của thành phố Cảng.

Lê Cường