24h

Không chỉ dừng lại ở các đợt ra quân tuần tra, kiểm soát trên biển và đất liền, địa phương đang từng bước chuyển hóa thách thức thành động lực, đặt nền móng vững chắc cho mục tiêu phát triển kinh tế biển hiện đại, minh bạch và bền vững.

Triển khai nghiêm túc

Việc triển khai nghiêm túc Kế hoạch số 628/KH-BCA-BNN&MT giữa Bộ Công an và Bộ Nông nghiệp và Môi trường, được cụ thể hóa bằng Văn bản số 6008/UBND-VP3 của UBND tỉnh Ninh Bình, đang tạo ra sức mạnh tổng hợp từ cơ sở nhằm ngăn chặn triệt để tình trạng sử dụng xung điện, chất nổ và chất độc trong khai thác thủy sản. UBND tỉnh yêu cầu các cơ quan, đơn vị tập trung thực hiện đồng bộ các giải pháp trọng tâm.

Cụ thể, Sở Nông nghiệp và Môi trường chủ trì phối hợp với Công an tỉnh, Bộ đội Biên phòng và các địa phương tổ chức cao điểm tuần tra, truy quét liên ngành tại các vùng biển, cửa sông, đầm phá, sông, hồ; xử lý nghiêm hành vi sử dụng hóa chất cấm, chất nổ, xung điện; đồng thời đẩy mạnh tuyên truyền Luật Thủy sản, vận động ngư dân ký cam kết không sử dụng ngư cụ cấm.

Công an tỉnh chỉ đạo lực lượng cấp xã và cảnh sát giao thông tuần tra vùng nước nội địa, giám sát chặt không gian mạng để xử lý việc mua bán thiết bị khai thác hủy diệt và tiêu thụ loài thủy sản quý hiếm. Bộ đội Biên phòng tỉnh kiểm soát chặt khu vực ven biển, cảng cá, bến cá, nơi neo đậu để xử lý vi phạm. UBND các xã, phường đẩy mạnh tuyên truyền qua loa phát thanh và mạng xã hội, đồng loạt ra quân truy quét, phát động phong trào toàn dân bảo vệ nguồn lợi thủy sản và công khai đường dây nóng tiếp nhận tố giác. Sở Nông nghiệp và Môi trường làm đầu mối đôn đốc, kiểm tra, biểu dương cá nhân xuất sắc và báo cáo định kỳ trước ngày 28 hằng tháng về Bộ Nông nghiệp và Môi trường và UBND tỉnh.

Nhìn lại chặng đường hơn 8 năm bền bỉ thực hiện các giải pháp chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định, hệ thống chính trị tỉnh Ninh Bình đã ghi nhận nhiều dấu ấn đáng khích lệ. Theo báo cáo cập nhật về công tác chống IUU trong 8 tháng đầu năm 2026, toàn tỉnh đã duy trì sự quản lý chặt chẽ đối với các nhóm phương tiện có nguy cơ. Danh sách ghi nhận 12 tàu cá thuộc diện nguy cơ cao vi phạm IUU, 15 tàu cá đã thực hiện thủ tục xóa đăng ký và 29 tàu cá không đủ điều kiện hoạt động do hết hạn đăng kiểm hoặc giấy chứng nhận an toàn thực phẩm. Những dữ liệu này phản ánh sự bám sát địa bàn của lực lượng chức năng và quyết tâm thanh lọc, không để lọt lưới phương tiện không đủ chuẩn vươn khơi.

Sự phối hợp nhịp nhàng giữa các lực lượng chuyên trách đóng vai trò then chốt. Sở Nông nghiệp và Môi trường phát huy vai trò đầu mối phối hợp cùng Công an tỉnh, Bộ đội Biên phòng và chính quyền ven biển tổ chức truy quét liên ngành, xử lý nghiêm hành vi dùng chất nổ, hóa chất cấm, xung điện. Lực lượng công an kiểm soát không gian mạng để ngăn chặn mua bán thiết bị hủy diệt. Cán bộ chiến sĩ tại các tuyến biên phòng và cảng cá luôn túc trực kiểm soát chặt chẽ tàu thuyền ra vào, qua đó nâng cao ý thức chấp hành pháp luật của ngư dân.

Mới đây, tại Hội nghị trực tuyến toàn quốc kiểm điểm, đánh giá tiến độ thực hiện các nhiệm vụ cấp bách về chống khai thác hải sản bất hợp pháp, không báo cáo và không theo quy định và phát triển bền vững thủy sản, ông Trần Anh Dũng, Ủy viên Ban Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Trưởng Ban Chỉ đạo IUU tỉnh Ninh Bình đã báo cáo đã thực hiện việc giám sát sản lượng qua cảng, đồng thời lên phương án giám sát, thống kê sản lượng tại các bến cá tư nhân, truyền thống trên địa bàn; Văn phòng IUU tỉnh đã cơ bản kiểm tra, kiểm soát tàu cá khai thác IUU tại cảng cá Ninh Cơ, cảng cá Công ty TNHH Thành Vui. Tổ công tác xác minh xử lý tàu cá mất tín hiệu kết nối thiết bị VMS của tỉnh đã triển khai thực hiện và hoạt động tích cực, hiệu quả.

Công tác phối hợp giữa các lực lượng chức năng trong việc xác minh, xử lý các tàu cá vi phạm đạt hiệu quả, đã ra quyết định xử phạt nghiêm một số trường hợp vi phạm mất kết nối thiết bị VMS trên 6 giờ trên biển, tạo sức răn đe, tỷ lệ mất kết nối khi tàu hoạt động trên biển đã giảm đáng kể, tỷ lệ kết nối thiết bị VMS đối với tàu cá hoạt động trên biển đạt trên 80%...

Đột phá từ chiến lược chuyển đổi số

Tuy nhiên, hành trình khắc phục triệt để các hạn chế vẫn còn nhiều chông gai. Một bộ phận chủ tàu, thuyền trưởng còn hạn chế về nhận thức pháp luật, chờ giấy tờ hết hạn mới làm thủ tục khiến số liệu tàu không đủ điều kiện hoạt động biến động. Tình trạng mất kết nối thiết bị giám sát hành trình VMS diễn ra từ trên 6 giờ đến 10 ngày. Dù phần lớn ngư dân vẫn duy trì nguồn điện và không chủ động vô hiệu hóa thiết bị, thói quen lơ đễnh, thiếu ý thức báo cáo vị trí về bờ khi sự cố mất tín hiệu làm gián đoạn công tác quản lý.

Đường bờ biển dài nhưng toàn tỉnh mới có hai cảng cá được công bố mở tại cửa sông Ninh Cơ, khiến tình trạng tàu cá bốc dỡ sản phẩm tại bến cá tự phát, bãi ngang vẫn tồn tại, chưa thể kiểm soát 100% sản lượng thủy sản bốc dỡ và thiếu hệ thống phần mềm dùng chung đồng bộ để tra cứu thông tin vi phạm.

Nhận thức rõ những điểm nghẽn và việc gỡ bỏ cảnh báo thẻ vàng không thể chỉ dựa vào sự quyết tâm hình thức mà đòi hỏi những giải pháp căn cơ, dứt điểm. Thực hiện nghiêm túc tinh thần chỉ đạo tại Công điện số 34 của Thủ tướng Chính phủ, địa phương đang dồn toàn lực cho công cuộc chuyển đổi số trong lĩnh vực thủy sản. Trọng tâm của chiến lược này là nhanh chóng hoàn thiện và liên thông các cơ sở dữ liệu lớn bao gồm hệ thống giám sát tàu cá VMS, hệ thống truy xuất nguồn gốc điện tử eCDT và cơ sở dữ liệu nghề cá quốc gia VNFishbase.

Khi mọi quy trình từ đăng ký, rời cảng, cập cảng cho đến nhật ký khai thác và chuyển tải đều được số hóa, minh bạch hóa trên một nền tảng chung, các khoảng trống trong quản lý sẽ được khỏa lấp, giúp tạo dựng lòng tin vững chắc với các đối tác quốc tế.

Song song với việc siết chặt kỷ luật công nghệ và hành chính, một hướng đi mang tính chiến lược đang được các nhà quản lý và chuyên gia đặc biệt lưu tâm chính là việc chăm lo và bảo đảm sinh kế lâu dài cho cộng đồng ngư dân. Chống khai thác hải sản bất hợp pháp không chỉ là trách nhiệm pháp lý trước Liên minh Châu Âu mà còn là sứ mệnh thiêng liêng nhằm bảo vệ nguồn tài nguyên biển cho các thế hệ mai sau.

Do đó, bên cạnh việc duy trì các chuyến khơi bám biển hợp pháp, tỉnh Ninh Bình đang định hướng mạnh mẽ việc mở rộng quy mô nuôi trồng thủy sản, tập trung phát triển các mô hình nuôi biển công nghệ cao, nâng cấp dịch vụ hậu cần nghề cá và công nghiệp chế biến sâu. Những giải pháp này sẽ tạo ra nguồn công ăn việc làm ổn định, thu hút đông đảo lao động vùng ven biển, từ đó giảm dần áp lực khai thác tự nhiên quá mức.

Ninh Bình đã chứng minh quyết tâm chính trị vững chắc trong công cuộc chống khai thác IUU. Sự kết hợp đồng bộ giữa kỷ cương hành chính, bước đột phá từ chuyển đổi số và các chính sách an sinh sinh kế thiết thực chính là chìa khóa để địa phương tháo gỡ triệt để các điểm nghẽn. Tin tưởng rằng, với sự chung sức của cả hệ thống chính trị và cộng đồng ngư dân, Ninh Bình sẽ sớm vượt qua mốc son mới, góp phần cùng cả nước gỡ bỏ thành công thẻ vàng của Ủy ban Châu Âu.

Cường Hiền