Doanh nghiệp
Mở rộng cơ hội thị trường cho phương tiện bay không người lái
Việt Nam có tiềm năng lớn để phát triển kinh tế tầm thấp, trong đó phương tiện bay không người lái (UAV) là một trong những mắt xích cần ưu tiên.
Nhiều lĩnh vực của nền kinh tế có khả năng ứng dụng UAV hiệu quả. Do đó, cần tăng cơ hội tiếp cận thị trường cho UAV nội địa, đưa sản phẩm công nghệ này vào giải quyết những bài toán kinh tế xã hội cụ thể thay vì chỉ nghiên cứu và thử nghiệm.
Không gian kinh tế mới
Từ chỗ chủ yếu phục vụ các nhiệm vụ chuyên biệt, UAV ngày càng được tích hợp vào nhiều hoạt động sản xuất và dịch vụ, với cấu trúc công nghệ bao gồm phần cứng, phần mềm điều khiển, chip bán dẫn, cảm biến, kết nối dữ liệu và các nền tảng quản lý vận hành.
Quá trình này mở rộng dư địa cho doanh nghiệp tham gia vào nhiều khâu của chuỗi giá trị, từ nghiên cứu, thiết kế, sản xuất linh kiện đến phát triển giải pháp và dịch vụ chuyên ngành.
Cùng với sự phát triển của UAV, kinh tế tầm thấp đang được định hình như một không gian kinh tế mới, bao quát hệ sinh thái công nghệ, hạ tầng, dữ liệu và dịch vụ hoạt động trong không gian tầm thấp. Phạm vi ứng dụng trải rộng từ logistics, nông nghiệp chính xác, khảo sát - lập bản đồ, kiểm tra hạ tầng, giám sát môi trường, cứu hộ cứu nạn đến các dịch vụ đô thị thông minh.
Sự hình thành của lĩnh vực này không chỉ tạo thêm thị trường cho UAV mà còn thúc đẩy liên kết giữa nhiều ngành công nghệ. Qua đó, mở ra các mô hình kinh doanh mới và đóng góp vào phát triển kinh tế số, công nghiệp công nghệ cao.
Tại Diễn đàn Kinh tế tầm thấp và công nghiệp UAV Việt Nam 2026, ông Võ Xuân Hoài - Phó Giám đốc Trung tâm Đổi mới sáng tạo quốc gia nhận định: UAV là lĩnh vực có sự giao thoa mạnh với nhiều công nghệ chiến lược như AI, bán dẫn, cảm biến, dữ liệu và tự động hóa. Do đó, cơ hội không chỉ nằm ở việc mở rộng ứng dụng UAV. Quan trọng hơn là từng bước xây dựng năng lực công nghiệp, làm chủ công nghệ và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.
Ông Võ Xuân Hoài cũng thông tin: Không gian Đổi mới sáng tạo Việt Nam - Nhật Bản dự kiến đi vào hoạt động trong năm 2026. Trong khuôn khổ hợp tác, UAV Lab tại NIC Hòa Lạc sẽ được ưu tiên phát triển cơ sở vật chất, trang thiết bị đồng bộ phục vụ nghiên cứu, thử nghiệm, đào tạo nhân lực, hoàn thiện công nghệ và thúc đẩy thương mại hóa các giải pháp UAV tại Việt Nam.
Đưa UAV vào các bài toán cụ thể
Với góc nhìn doanh nghiệp, ông Dương Xuân Trường - Giám đốc Phát triển kinh doanh FPT UAV, tập đoàn FPT cho biết: Việt Nam đang hội tụ nhiều lợi thế về công nghệ, sản xuất và nhu cầu ứng dụng để phát triển lĩnh vực UAV.
Về thiết bị và linh kiện, Việt Nam có nhiều kinh nghiệm trong sản xuất điện tử và công nghiệp hỗ trợ. Đây là nền tảng thuận lợi để xây dựng chuỗi cung ứng, logistics, từng bước hình thành năng lực sản xuất phục vụ nền kinh tế UAV.
Trong khi đó, dư địa phát triển kinh tế tầm thấp và công nghiệp UAV tại Việt Nam rất lớn, gắn với nhu cầu trong lĩnh vực sản xuất, nông nghiệp, logistics, xây dựng, quản lý hạ tầng và đô thị. Do vậy, cần tăng cường khả năng tiếp cận thị trường cho UAV nội địa. Theo đại diện lãnh đạo FPT UAV, cần đưa công nghệ này vào giải quyết các bài toán kinh tế - xã hội cụ thể thay vì chỉ dừng ở nghiên cứu và thử nghiệm.
Ví dụ, với có địa hình đồi núi phức tạp, đường biên giới dài, nhiều khu vực rừng núi và vùng biển rộng, Việt Nam có thể đưa UAV vào các hoạt động giám sát, kiểm tra và theo dõi với độ chính xác cao. Giải pháp mang lại hiệu quả cao hơn rất nhiều so với việc chỉ dựa vào nhân lực vừa ít về số lượng vừa khó bao phủ toàn bộ địa bàn rộng.
Nông nghiệp cũng là một trong những lĩnh vực sử dụng UAV mang lại hiệu quả cao. Đặc biệt, đồng bằng sông Cửu Long dẫn đầu về ứng dụng UAV, giúp tối ưu quá trình canh tác, nâng cao năng suất sản xuất nông nghiệp.
Ngoài thị trường ứng dụng tiềm năng, Việt Nam có lợi thế về nguồn nhân lực kỹ thuật, các doanh nghiệp công nghệ và startup năng động, cùng khả năng tiếp cận nhanh các công nghệ mới. Tuy nhiên, để phát triển năng lực nghiên cứu, thiết kế, sản xuất và cung cấp các giải pháp UAV, ông Dương Xuân Trường cho rằng, Việt Nam cần tiếp tục hoàn thiện các quy định liên quan đến không vận tầm thấp và UVA.
Cụ thể là đăng ký, cấp phép, khai thác, tổ chức hoạt động đến nhập khẩu linh kiện, sản xuất, tiêu chuẩn, đo lường và kiểm định, Qua đó tạo điều kiện cho UAV được đưa vào khai thác trong nước và từng bước tham gia thị trường quốc tế. Bên cạnh đó, Việt Nam cần quan tâm đến hạ tầng R&D, xây dựng các cơ sở kiểm định, thử nghiệm dùng chung để giảm chi phí và rút ngắn thời gian phát triển sản phẩm cho doanh nghiệp.